by admin | nov 5, 2024 | Verkiezingen 2024
Er wordt openlijk gespeculeerd of formateur Bart De Wever (N-VA) niet beter Vooruit zou dumpen voor de Open VLD. Voor een partij dus waarvan de eigen leden toegeven dat ze zich helemaal kapot heeft geregeerd. Een partij die zo weinig zetels overhield dat ze De Wevers meerderheid van bij de start rekenkundig in de problemen zal brengen. Toch is het voor de rechterzijde een onweerstaanbare gedachte: een zo rechts mogelijke regering. Hoka-Hey!
In een niet onopgemerkte vrije tribune in De Tijd merken twee bestuursleden van het Liberaal Vlaams Verbond op dat ‘in deze formatie een principiële liberale partij een rol te spelen heeft.’ ‘Open VLD worstelt nog altijd met een geloofwaardigheidsprobleem’, schrijven ze. ‘Herbronning is essentieel.’ Maar: ‘Dat dit alleen in de oppositie kan, is geen wet van Meden en Perzen. Een doorstart kan evengoed vanop de regeringsbanken.’ En de Supernota van Bart De Wever ‘biedt genoeg eten en drinken voor een liberale partij om op zijn minst het gesprek aan te gaan’. Dat besluit valt alleen te lezen als: Vooruit eruit en de Open VLD mee in bad.
Natuurlijk kan zelfs een blinde zien dat de federale regeringsvorming de voorbije weken in een onverwachte impasse is terechtgekomen. Dat alles is het resultaat van een nieuwe verwerping van de Supernota door Vooruit-voorzitter Conner Rousseau. De argumenten waarmee Rousseau die nota verwerpt, zijn voor sommige liberalen precies de reden waarom ze ondanks alles toch maar zo snel mogelijk mee aan de onderhandelingstafel willen aanschuiven.
De wens is natuurlijk de vader van de gedachte. Vandaar dat het in de pers en zeker op sociale media figuurlijke Tinderberichtjes voor Eva De Bleeker regende: ‘Iedereen houdt van jou!’ De Bleeker, de nieuwe voorzitter van de Open VLD, houdt de boot nog even af: ze wil Arizona niet ‘depanneren’. Maar tegelijk liet ze weten dat er met de Open VLD erbij geen rode rampen te vrezen zijn waarop Conner Rousseau aanstuurt. De Wever en de andere onderhandelaars hebben meteen een idee van de mogelijke inhoudelijke inbreng van de Vlaamse liberalen. Het is een variant op de visie van Georges-Louis Bouchez (MR), en dus op die van de N-VA. Dat is aantrekkelijk: een partij die nu al alles met enthousiasme lijkt te steunen wat Rousseau met opvallende koppigheid blijft bestrijden.
In de lappenmand
Zelfs dergelijke goodwill verandert niets aan de rekenkundige wetmatigheid: als Vooruit vervangen zou worden door de Open VLD daalt de meerderheid van wat nu nog ‘Arizona’ heet tot 76 zetels op 150. Dat is, in mensentaal, een meerderheid met geen enkele zetel op overschot. In politieke termen: dan heeft de meerderheid juist voldoende zetels om het quorum te halen in de Kamer. Artikel 53 van de Grondwet stelt duidelijk: ‘Geen van beide Kamers kan een besluit nemen indien niet de meerderheid van haar leden aanwezig is.’ Dus telkens als één Kamerlid van de meerderheid afwezig is, kan de verzamelde oppositie opstappen en kan de Kamer niet meer vergaderen, debatteren of stemmen. Machtelozer kan een regering niet zijn in een parlementaire democratie. Zou een controlefreak als Bart De Wever dat risico nemen?
Daarnaast is de Open VLD, op haar politieke bereidwilligheid na, allesbehalve een aantrekkelijke partner. Haar een partij ‘in de lappenmand’ noemen is een belediging voor lappenmanden. Het is erger. De voornaamste hoop op de toekomst – de jonge en naar verluidt getalenteerde Vincent Verbeecke, zeg maar ‘de blauwe Conner Rousseau’ – zit op een zijspoor sinds hij de voorzittersverkiezingen verloor. Tegelijk zijn de liberale politici die een paar jaar geleden nog gemakshalve ‘de partijtop’ werden genoemd intussen allemaal gedesavoueerd: Alexander De Croo, Tom Ongena, Vincent Van Quickenborne, Gwendolyn Rutten, Bart Tommelein, Lydia Peeters, allemaal kregen ze klappen.
Dat geldt ook voor Egbert Lachaert, de partijvoorzitter die het Vlaamse publiek onvergetelijke beelden schonk door tijdens een straatinterview de VRT-camera de rug toe te keren en hard weg te lopen. Het illustreert hoe gek de Wetstraat een mens kan maken, wat eigenwaan met een ego kan doen. Zijn politieke pauze deed de ex-voorzitter evenwel deugd. Op 13 oktober deed Lachaert het niet onaardig bij de lokale verkiezingen. Hij wordt de nieuwe burgemeester van Merelbeke-Melle en is opnieuw Vlaams fractieleider. Het zou niet verwonderen mocht hij thuis al eens voor de spiegel geoefend hebben voor zijn eerste toespraak als Vlaams minister.
De Botermarkt in Gent
Want als de Open VLD erbij zou kunnen raken in de federale regering, dan zal ze ook willen binnenbreken in de Vlaamse regering. Ook al is die al in september gevormd volgens de toen geldende Arizona-logica: een nipte coalitie van 65 zetels op 124. Dat zijn er slechts twee ‘op overschot’. Men kan natuurlijk hopen dat Vooruit dat zal pikken en zelfs bereid zal zijn een nieuw en rechtser Vlaams regeerakkoord te onderhandelen, en mogelijk zelfs een minister in te leveren. Maar dat lijkt toch allemaal heel erg op wensdenken.
Vooruit eruit dus? Zonder Vooruit en met de Open VLD heeft de hypothetische regering-Diependaele II zeven zetels te weinig. Dan moet men er ook nog eens Groen bij halen. Diependaele kan zijn eigen kabinet in dat geval beter meteen laten vallen, en in lopende zaken gaan tot de volgende Vlaamse verkiezingen van 2029. Met alle problemen van dien. Een Vlaamse regering kán immers niet vallen, tenzij er een zogenaamde ‘constructieve motie van wantrouwen’ komt, waarbij de indieners meteen een nieuwe, alternatieve meerderheid vormen. Juist dat is met de huidige zetelverdeling zo goed als onmogelijk.
Dus blijft de vraag: waarom vrijt men langs steeds meer kanten (tenminste tijdelijk) Eva De Bleeker op? Denkt men echt dat die formule kans van slagen heeft? Kan men echt niet tellen? Misschien speelt er helemaal iets anders mee. Zou het kunnen dat de verklaring voor deze crisis niet ligt in de Wetstraat, maar op de Gentse Botermarkt? U weet wel: Voor Gent (een kartel van Open VLD en Vooruit) sloot onlangs een nieuw Gents bestuursakkoord met de N-VA. Een knap gespeelde campagne van het opzij gezette Groen zette de socialistische achterban zo onder druk dat dit ontwerpakkoord zelfs geen meerderheid kreeg. Volgens het nieuwe decreet ligt het initiatiefrecht in Gent momenteel bij Groen. Dat loopt binnen een paar dagen af. Dan is het aan de N-VA.
Gedeukt gezag
Die nieuwe Gentse fase volgt dus op een hevige politieke periode waarin Conner Rousseau bijzonder duidelijk heeft gemaakt dat hij en Vooruit geen schoothondje zijn van de N-VA of van welke rechterzijde ook. Zijn verzet krijgt in progressieve kringen ruime appreciatie, niet het minst bij vakbondsmensen en andere figuren uit de linkervleugel die zich in Gent zo hard tegen het door Rousseau gesteunde, zoniet mee afgesproken bestuursakkoord hebben verzet. Rousseau heeft met zijn verzet tegen de laatste Supernota aan politieke credibiliteit gewonnen op links, en heeft mogelijk ook zijn gedeukt gezag als voorzitter enigszins hersteld.
Vervolgens is het perfect mogelijk dat de Vooruit-leiding het afschoten bestuursakkoord (met N-VA) opnieuw ter stemming voorlegt. In dat geval volstaat volgens de partijstatuten geen tweederde-, maar ‘slechts’ een gewone meerderheid. Als de Gentse Vooruit-leiding de voorbije weken haar best heeft gedaan om voldoende leden te overtuigen en/of te mobiliseren, dan zou een nieuwe stemming ook tot een andere meerderheid kunnen leiden.
Zodra Vooruit en de N-VA elkaar (zoals vooraf afgesproken) hebben gevonden in Gent, en naar verwacht wordt straks ook in Antwerpen, dan kan dat ook weer in Brussel. Zeker, wat hierboven staat, is een analyse uit de glazen bol. Bij Vooruit ontkent men trouwens bij hoog en bij laag dat het verzet tegen de Supernota is ingegeven door de Gentse situatie. Maar feit is dat de twee crisissen zich tegelijk voltrekken en mogelijk min of meer gelijktijdig een oplossing zullen krijgen. Het ene kan het andere helpen – wat is daar fout aan? Er werden in dit land al onwaarschijnlijkere politieke akkoorden gemaakt.
Bron: Knack
by admin | nov 5, 2024 | Sectoren
Het ABVV overweegt om actie te voeren tegen de supernota van federaal formateur Bart De Wever (N-VA). Dat laat de socialistische vakbond weten.
Vijf partijen onderhandelden over de vorming van een nieuwe federale regering: N-VA, CD&V, MR, Les Engagés en Vooruit (de zogenaamde Arizonacoalitie). De Vlaamse socialisten konden zich echter niet vinden in de laatste versie van de supernota van De Wever en verlieten de onderhandelingstafel.
De partij vindt daarvoor alvast bijval in eigen zuil: “Vooruit stelt terecht dat de supernota onevenwichtig blijft en geen basis kan vormen voor regeringsonderhandelingen”, reageert het ABVV. “Het is verrassend dat partijen zoals Les Engagés en CD&V, die zich toch een sociaal gelaat toemeten, niet tot dezelfde conclusie komen.”
Zo hekelt de socialistische vakbond dat “95 procent van de lasten op de pensioenen, sociale zekerheid, index en openbare diensten valt” en “slechts 5 procent gericht is op grote vermogens”. De socio-economische onderhandelingsnota houdt “een directe aanval op de koopkracht, sociale bescherming en arbeidsbescherming van werknemers” in en “ondermijnt de beginselen van de sociale dialoog”. Het ABVV stelt dat er “niet geraakt mag worden aan sociale verworvenheden, zoals de indexering van lonen en uitkeringen” en wijst er ook op dat “een grote meerderheid van de bevolking een belasting op grote vermogens steunt”.
Het ABVV vreest dat de nota “de kern vormt van een mogelijk centrumrechts en conservatief-rechts regeerakkoord” en wil het daarbij niet laten. “Samen met andere vakbonden en het middenveld overweegt het ABVV actie te voeren om de eis voor een sociaal en evenwichtig beleid kracht bij te zetten”, luidt het. Hoe de acties er concreet zouden uitzien en wanneer die er zouden komen, wordt volgens een vakbondswoordvoerder nog bekeken.
Midden oktober had ook het ACV al gedreigd met acties als de Arizonapartijen hun plannen niet zouden bijsturen. Tijdens het nationaal congres van de christelijke vakbond zei voorzitter Ann Vermorgen dat de eerste plannen van formateur De Wever van “sociale afbraak” getuigden en elke redelijkheid missen.
Bron: HLN.BE
by admin | nov 4, 2024 | Verkiezingen 2024
Geachte heer De Wever, beste Bart,
Ik ben trots dat mijn partij als grote overwinnaar uit de verkiezingen van het voorbije weekend is gekomen. Het is ongezien dat een partij die voor het eerst aan de verkiezingen deelneemt met de klap meer dan een derde van de stemmen binnenrijft. Overal in Vlaanderen zijn we de grootste of de op één na grootste. Het is duidelijk dat de Partij van de Mensen die Niet Gaan Kiezen voortaan niet meer over het hoofd kan worden gezien.
Het is dan ook onontkoombaar dat wij mee rond de tafel zullen zitten om een nieuwe federale regering op poten te zetten. Ik wil u, bij dezen, onze delegatie voorstellen. Naast ondergetekende, u welbekend, zou zij bestaan uit:
- Marie-Rose (72 jaar) woont in een dorp waar geen bushaltes, geen bankautomaten, geen winkels en geen dokters meer zijn.
- Debby (36 jaar) is alleenstaande moeder met drie kinderen die niet echt gemakkelijk te noemen zijn. Daardoor vindt zij geen gepast werk en komt zij bijgevolg niet in aanmerking voor een sociale woning.
- Florejan (34 jaar) verloor zijn beide benen. Het persoonsvolgend budget waar hij gezien zijn handicap recht op heeft, wordt vanwege een ‘middelentekort’ niet uitbetaald.
- Frits (64 jaar) kan niet uit de voeten met computers en wordt zot van eindeloze wachtmuziekjes bij telefooncentrales. Daardoor zijn er een paar dingen misgelopen bij zijn ziekenkas, zijn aanvraag voor een nieuwe identiteitskaart en zijn tramabonnement.
- Anita (56 jaar) heeft longkanker en vindt het lastig dat ze het raam van haar slaapkamer niet kan openzetten vanwege de altijd voorbij denderende vrachtwagens die onze economie doen draaien, maar die haar pijnlijke hoestbuien bezorgen.
- Louise (18 jaar) zit voorlopig thuis. Vanwege pesterijen heeft ze haar school moeten verlaten en er is in de stad waar ze woont geen enkele andere school waar ze terecht kan.
Ook Jean-Pierre, Dieumerci, Fatima, Willy en Dialo kwamen graag meepraten, maar we dachten dat zo’n groep onderhandelaars best niet te groot is.
We gaan ervan uit dat onze delegatieleden, ten einde de vergaderingen te kunnen bijwonen, kunnen worden opgehaald (eventueel met een belbus van De Lijn, maar we zouden het op prijs stellen indien u of uw secretaresse dat kan regelen want ons lukt het niet om de belbus aan de lijn te krijgen).
Uiteraard zullen wij constructief meewerken om zo spoedig mogelijk een regering te vormen die van ons landje de hemel op aarde zal maken. We gaan ervan uit dat we drie à vier ministerposten kunnen opeisen. U zal begrijpen dat het altijd mogelijk is dat een van ons zijn/haar ministerpost eventueel in de steek zal moeten laten indien zich een opportuniteit voordoet (bvb. het voorzitterschap van de Partij van de Mensen Die niet Gaan Kiezen).
Wij kijken uit naar datumvoorstellen voor de vergaderingen en verblijven inmiddels met de meeste Hoogachting,
Frederik De Meester, ook gekend als Dikke Freddy.
Woordvoerder ad interim van de Partij van de Mensen die Niet Gaan Kiezen.
Bron: sociaal.net
by admin | nov 4, 2024 | Economie
Binnenkort zijn de 34 appartementen van het woonproject Mykolaiv in Gent klaar en trekken de bewoners erin. Niets bijzonders, zou je denken. Toch is het dat wel. Want dit project is een community land trust: mensen met een beperkt inkomen konden een woning kopen zonder de grond eronder.
Community land trust?
Een community land trust koppelt de eigendom van grond los van de eigendom van de woningen die op de grond staan. Eenvoudig gesteld: je koopt een woning, maar niet de grond eronder. Daardoor kunnen gezinnen voor een betaalbare prijs eigenaar worden van een woning.
De gemeenschap (community) bezit de grond (land). Concreet betekent dit dat een groep van bewoners, sympathisanten, overheids- en middenveldpartners de grond beheert via een stichting (trust).
Dit woonmodel heeft haar wortels in een lange traditie van utopische theorieën over wonen en landeigendom. Tijdens de zwarte burgerrechtenbeweging in de Verenigde Staten begin jaren zestig werd de basis gelegd van het huidige model. Nadien verspreidde het zich over andere delen van de wereld.
Community Land Trust Brussel is een voorloper op het Europese vasteland. Ze realiseerde al 107 woningen en heeft 84 woningen in aanbouw. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest nam het model op in haar Huisvestingscode en voorziet structurele financiering.
Gent
Ook in het Vlaams Gewest nemen binnenkort voor het eerst bewoners hun intrek in een woonproject van een community land trust. Het gaat om CLT Mykolaiv in de Gentse wijk Muide-Meulestede. Het is een project met 34 appartementen en een gemeenschappelijke tuin. Een gedeelde ruimte doet dienst als ontmoetingsplek voor bewoners en de buurt.
De grond onder de woningen is eigendom van een stichting en werd gesubsidieerd door Stad Gent en haar stadsontwikkelingsbedrijf. Woonmaatschappij Thuispunt Gent treedt op als bouwheer en verkoopt de sociale koopwoningen. De kopers krijgen van de stichting een erfpacht op de grond.
Verhitte woningmarkt
De verhitte Gentse woningmarkt maakt het moeilijk om met een beperkt inkomen een kwalitatieve stadswoning te verwerven. Daar wil CLT Mykolaiv expliciet een antwoord op bieden.
Zo kon niet iedereen een woning bij CLT Mykolaiv kopen. Kandidaat-bewoners moesten voldoen aan de voorwaarden van sociale koopwoningen. Minstens twee derde van de woningen is bovendien voorbehouden aan mensen die binnen de inkomensvoorwaarden voor sociale huur vallen.
edereen moet een inlooptraject volgen en het woonmodel leren kennen. Naast dit groepstraject kunnen kandidaat-bewoners rekenen op individuele begeleiding vanuit SAAMO Gent.
Bijna 80 procent van de toekomstige bewoners behoren tot de 40 procent laagste inkomens in België. Drie op de vijf gezinnen hebben een migratieachtergrond.
Uniek
Dit woonmodel laat gezinnen toe om woonzekerheid te verwerven en om tegelijk een eigen vermogen op te bouwen. Het is een unieke kans voor mensen die geen woning kunnen kopen op de private markt. De nieuwbouwwoningen worden aan bouwkost verkocht.
Hierdoor, en door kostenefficiënte bouwkeuzes, kopen bewoners hun woning aan 75 tot 80 procent van de marktwaarde. Een toekomstige bewoner getuigt: “Ik was niet per se op zoek naar het community-aspect, maar wel naar een betaalbare woning. Maar het helpt wel. Als je kan werken met groepsaankopen, heeft dit ook een effect op de betaalbaarheid.”
De woningen blijven voor toekomstige generaties betaalbaar omdat de eigenaars hun woning enkel kunnen verkopen zonder meerwaarde. Via community land trusts worden dus woningen gecreëerd die buiten de speculatieve vastgoedmarkt vallen.
Stijgende bouwprijzen
Doorheen de jaren die nodig waren om het project te realiseren, werd CLT Mykolaiv geconfronteerd met steeds stijgende bouwprijzen. Omdat dit project niet op subsidies voor de bouw kon rekenen, nam de aankoopprijs voor toekomstige bewoners toe.
Sommige kandidaat-kopers met een bescheiden inkomen moesten daarom afhaken. Enkele andere kandidaat-kopers konden uiteindelijk toch geen lening krijgen.
Voor wie bouwt CLT Mykolaiv uiteindelijk nog? “Als je kijkt naar de prijzen dan zijn deze huizen niet meer haalbaar voor de meest kwetsbare gezinnen”, werpt een toekomstige bewoner bijvoorbeeld op. “Als je trouw blijft aan de filosofie van community land trusts moet je eigenlijk een extra inspanning blijven doen voor de groep die dit het meest nodig heeft.”
Is dit geen opdracht voor de overheid? Als toekomstige projecten recht willen doen aan de oorspronkelijke visie – woningen toegankelijk maken voor mensen met een lager inkomen – zijn er ook subsidies voor het bouwen van de woningen nodig.
Wonen in gemeenschap
Naast betaalbaarheid is gemeenschap een centrale pijler van community land trusts. Het Gentse project werd gelanceerd vanuit middenveldorganisaties als SAAMO Gent en samen met kandidaat-bewoners vormgegeven. Vandaag is CLT Gent een ledenorganisatie waar leden actief betrokken zijn. Het bestuursorgaan bestaat uit bewoners, het middenveld en de overheid.
Bewoners verwerven niet alleen eigenaarschap over hun woning maar ook over het hele project. Ze werden betrokken bij het ontwerp van het gebouw. De toekomstige bewonersgroep kwam al voor de aankoop regelmatig samen om hun toekomstig samenleven te organiseren en om zich voor te bereiden op het beheer van de mede-eigendom.
Toekomstige bewoners koesteren verwachtingen naar het samenleven. Ze kijken uit naar gezelschap, wederzijdse steun en een uitbreiding van hun sociaal netwerk. Het woonproject kan bijdragen aan het sociaal kapitaal van bewoners.
“Voor mij is de combinatie van een woning kunnen kopen en het sociale aspect een perfecte match”, getuigt een toekomstige bewoner. “Ik heb hier mensen leren kennen zoals mezelf. Mensen die ook al wat meegemaakt hebben in het leven en op zoek zijn naar een rustig plekje. Ik zoek ook sociaal contact, net als andere mensen hier. Zo zijn we niet alleen.”
Veel vergadertijd
Het wonen in gemeenschap heeft ook een keerzijde. Sommige toekomstige bewoners bekijken het met argwaan. Er wordt een bijdrage aan de gemeenschap verwacht en daar komt veel vergadertijd bij kijken. Niet iedereen kan hier tijd en energie voor opbrengen, wat spanningen kan creëren.
‘Community’ staat zo centraal in het model dat het bepaalde bewoners kan afschrikken of uitsluiten. Een deel van de bewoners willen expliciet meer in gemeenschap leven, maar anderen willen in de eerste plaats stabiele huisvesting.
Binnen dit spanningsveld is een belangrijke rol weggelegd voor sociale professionals. Zij kunnen vrijwaren dat het wonen in gemeenschap een netwerkversterkend effect heeft. En tegelijk is het aan hen om oog te hebben voor mogelijke uitsluitingsmechanismes.
Participatie, emancipatie en eigenaarschap
Community land trusts worden gedragen door bewoners. Er zit een belangrijke emancipatorische drijfveer achter die visie. “Ik zit in de raad van bestuur en in de werkgroep gemeenschapsruimte”, vertelt een bewoner. “Ik leer veel van andere mensen. Zij hebben een andere ervaring en opleiding. Ik zit hier graag bij om te leren.”
Onderzoek bij CLT Brussel toont hoe bewoners vaardigheden verwerven en zelfvertrouwen opbouwen. In Gent komt de projectgroep elke maand samen. Daarnaast zijn er verschillende werkgroepen rond deelaspecten van het project, zoals de tuin, de gemeenschapsruimte, de groepssfeer en de financiën.
Het ideaal van emancipatie door participatie botst echter soms met de werkelijkheid. Zo getuigt een toekomstige bewoner: “Ik vind het soms wel moeilijk. Betrokkenheid is voor mij iets dat spontaan tot stand komt als je op de plek woont, zoals eens een babbeltje slaan met je buren.”
Omdat de bewoners nog niet in hun appartementen ingetrokken zijn, gebeuren zulke zaken nog niet. “Nu is het formeler, met werkgroepen en activiteiten. Ik zit in zo’n werkgroep, maar kan momenteel geen groot engagement opnemen. Toch voel ik druk om mijn bijdrage te leveren.”
Vergaderen ligt niet iedereen
Naast de noodzakelijke tijd die deelname vergt, zijn de participatiemomenten momenteel vooral ingericht als vergaderingen. Tijdens de maandelijkse bijeenkomsten wordt veel informatie meegegeven en afgetoetst. Dit is niet altijd evident, zeker voor anderstalige bewoners.
Vergaderen ligt niet iedereen. Zo waren er weinig mensen die wilden deelnemen aan de werkgroep tuin, maar gingen er een pak meer handen in de lucht na de vraag: “Wie wil er helpen in de tuin?”
De medewerkers van CLT Gent doen hun best om drempels weg te werken. Zo regelen ze een babysit voor mensen met jonge kinderen, werken ze meer in kleine groepjes en is er individuele begeleiding voor bewoners die met vragen zitten. De sociale professionals geven aan dat ze in een ideaal scenario meer tijd hadden gehad om een ander type activiteiten op te zetten, zodat participatie niet altijd synoniem staat voor samen vergaderen.
Te veel participatie
Verschillende visies of invullingen van participatie geven spanning. Sommige kandidaat-bewoners verwachten een minimale aanwezigheid op bijeenkomsten, anderen horen we iemand geruststellen dat het voldoende is “als je een goeiedag komt zeggen”.
Het is voor de ondersteunende professionals zoeken naar het evenwicht tussen eigenaarschap en toegankelijkheid van het project, getuigt een medewerker. “We willen bewoners in bijna alle beslissingen betrekken. Maar als je niet oplet, leidt te veel participatie net tot verminderde toegankelijkheid. Het is daarom zoeken naar methodieken die de twee combineren.”
Ecologisch wonen
CLT Mykolaiv probeert duurzame woningen te bouwen. Het project omvat onder andere zonnepanelen, een collectieve warmtepomp en groendaken.
Het feit dat niet elke bewoner apart deze investeringen moet doen, maakt dit haalbaar. En niet enkel op financieel vlak. Bewoners geven aan dat ze op hun eentje niet zouden weten hoe eraan te beginnen.
CLT-medewerkers voorzien infosessies over energie, begeleiding rond energiezuinige huishoudtoestellen en er wordt nagedacht over collectieve mobiliteitsoplossingen. Dergelijke collectieve actie is noodzakelijk voor een sociaal rechtvaardige transitie.
Maar het ecologische luik staat meer dan eens op gespannen voet met betaalbaarheid. “Hoe graag we ook circulair willen bouwen, als het te duur is doen we het niet. De prioriteit blijft betaalbaar wonen”, klinkt het bij CLT Brussel. Ook in Gent spelen dergelijke overwegingen. Zeker als we kijken naar hoe toekomstige bewoners hun leven nu vormgeven en welke keuzes ze daarin kunnen maken.
Zo vertelt een bewoner: “Als ik in Gent ga wonen, doe ik mijn auto weg. Maar dat is niet zozeer voor het klimaat. Dat is omdat ik het anders niet kan betalen. Ik kan niet en een auto hebben en daar wonen.”
Het is een goed voorbeeld van hoe ecologische keuzes gemaakt worden vanuit economische overwegingen. Onderzoekers Bea Cantillon en Marek Hudon noemden dit ‘inperkingsgedrag’. Deze vorm van duurzaam gedrag krijgt minder erkenning dan wanneer mensen met een hoger inkomen bewust duurzaam consumeren.
Blik op de toekomst
Community land trusts staan voor een democratisch en anti-speculatief beheer van grond. In het alternatief woonmodel wordt de grond gezamenlijk beheerd en hebben bewoners iets te zeggen over hun woning en woonomgeving.
Zo bekleden community land trusts een unieke positie in ons woonlandschap. Ze dragen bij tot een differentiatie van ons woonaanbod, zeker voor kwetsbare groepen. Innovatieve woonvormen zoals community land trusts moeten een instrument zijn binnen het betaalbaar woonbeleid, naast een ambitieuze inzet op een uitgebreid sociaal woonpatrimonium.
Community land trusts kunnen echter slechts bijdragen aan betaalbaar wonen als ze ondersteund worden door het beleid. Structurele financiële ondersteuning is onontbeerlijk voor de verwerving van gronden, werkingskosten en financiering van bouwprojecten. Enkel zo kunnen nieuwe projecten ontstaan en bestaande opgeschaald worden.
Bron: sociaal.net
by admin | nov 4, 2024 | Antipestteam
Steeds meer mensen, waaronder veel ouders, ervaren toxische stress. Stressexpert Marie-Anne Vanderhasselt pleit voor bewuste ontprikkeling en de herwaardering van vriendschap. “Een goede band met anderen verlicht als het ware jouw stress.”
Controleverlies
Na een uitgelopen vergadering snel je naar de naschoolse opvang. Enkele files later zit je met twee vermoeide, ruziënde kleuters in de auto. Thuisgekomen wil je een allerlaatste werkmail beantwoorden. Halverwege je bericht, hoor je de kinderen giechelen in de keuken. Ze tekenen met alcoholstift op de vloer. Een vloer die je gisterenavond net met je laatste krachten gedweild had.
“Een leven met kinderen geeft aanleiding tot stress”, vertelt klinisch psycholoog Marie-Anne Vanderhasselt. Ze leidt het Experimental Psychiatry Lab aan de Universiteit Gent. Daar onderzoekt ze wat stress is en hoe je er iets aan kan doen. Televisiekijkend Vlaanderen leerde de stressexpert onlangs kennen in ‘Kalm Waes’, het tv-programma waarin zenuwpees Tom Waes tot rust probeert te komen.
Vanderhasselt: “Onverwachte en oncontroleerbare zaken triggeren stressreacties. Zeker in combinatie met elkaar. Het gedrag van kinderen voldoet precies aan die kenmerken. Ze stoten een glas melk om, treuzelen waardoor je bijna te laat komt op school, ze luisteren niet als je vraagt om op te ruimen, enzovoort. Het leidt tot een gevoel van controleverlies, en dat activeert ons stresssysteem.”
Vandaar de titel van uw boek: ‘Ouders onder hoogspanning’?
“De titel verwijst inderdaad naar de stress die het ouderschap creëert. Op zich is die stress nuttig en natuurlijk. Als je kind van een schommel valt, maakt een stressprikkel de nodige energie vrij zodat je snel bij je zoon of dochter bent. Anderzijds ervaren mensen vaak langdurige stress zonder voldoende herstelmomenten. En dat is niet gezond.”
“Ouders voeden op, moeten daarnaast vaak presteren in een job, hebben hobby’s, engagementen, enzovoort. Er is veel druk, er zijn veel zaken stress veroorzaken. Toch denk ik niet dat we veel meer stress ervaren dan vroeger. Wel is er minder hersteltijd tussen stresspieken. Bijvoorbeeld via een wandeling of een goed boek. Zo blijft stress sluimerend aanwezig en ontwikkelen we toxische stress.”
Waarom is er minder hersteltijd?
“Een groeiende groep mensen staat altijd aan. Of omgekeerd: ze vinden hun uitknop niet meer. Wie dat wil, is elk moment van de dag bereikbaar. Onze smartphone stuurt continu prikkels uit: werkmails, nieuwsflashes, grappige filmpjes, reclame… Als je daar niet bewust mee omgaat, houdt die prikkelstroom nooit op.”
“Via sociale media kan je jezelf ook veel makkelijker vergelijken met anderen en met opvoedingsstandaarden. Denk aan alle opvoedingstips die we tegenwoordig aangereikt krijgen. De idee dat ouders de toekomst van hun kinderen bepalen, leidt soms tot perfectionisme. Iedereen wil immers het beste voor zijn kind. Zo ligt de lat hoog en moet je er constant staan.”
Wanneer wordt gezonde stress toxisch?
“Overprikkeling put het voorste deel van onze hersenen uit. Die prefrontale cortex helpt ons bij emotieregulatie en stressbeheersing. Het zorgt er bijvoorbeeld voor dat je niet onmiddellijk schreeuwt als je kind zijn brooddoos vergat op school. Als ons prefrontale brein minder goed werkt, worden de diepere hersenlagen, waaronder ons emotioneel centrum, actiever.”
“Die diepere lagen hebben we nodig om dreiging te detecteren, maar op een proportionele manier. Een overactieve dreigingsradar kan uitmonden in overmatig piekeren, twijfels, de lat te hoog leggen voor jezelf en een slechte nachtrust. Zo dreigt er een vicieuze cirkel te ontstaan. Hoe meer we ons brein overbelasten, hoe slechter we met stress om kunnen en hoe groter de impact van stress op ons brein.”
Heeft toxische stress fysieke en mentale gevolgen?
“Op korte termijn zie je meer maag- en darmklachten, gespannen nekspieren, migraine, psoriasis, enzovoort. Die gevolgen zijn individueel en lopen sterk uiteen. Iedereen heeft zijn eigen stressmarkers. Langdurige stress tast ook de prefrontale cortex aan. Eerst toont dit voorste deel van ons brein minder activiteit, daarna kan het zelfs krimpen.”
“Op langere termijn verhoogt stress het risico op uitputting en allerlei welvaartsziekten. Stress en een ongezonde levensstijl hangen samen. Wie moe, gestresseerd of overprikkeld is, neigt naar vette en suikerrijke voeding, alcohol en andere slaap- en herstelverstorende producten. Toxische stress is allesbehalve onschuldig. Je risico op diabetes, hart- en vaatziekten en verschillende kankers neemt toe.”
Welvaartsziekten manifesteren zich vaak op latere leeftijd. Staat dat een daadkrachtige aanpak van stress in de weg?
“Dat stress niet onmiddellijk leidt tot gezondheidsproblemen, houdt inderdaad een gevaar in. Vaak beseffen mensen niet hoeveel stress ze hebben. We hebben weinig aandacht voor lichamelijke signalen die wijzen op overbelasting. Lichaam en geest lijken twee aparte entiteiten, wat natuurlijk niet zo is. Ze beïnvloeden elkaar sterk.”
“Mensen die ‘geen tijd’ hebben voor ontspanning, zoals meditatie of een rustige wandeling, hebben er vermoedelijk net heel veel nood aan. Maar vaak heerst het hoofd over ons lichaam. We pushen onszelf verder in de ratrace, met slijtage van lichaam en geest tot gevolg. Hoeveel mensen toxische stress ervaren, weten we niet precies. Vermoedelijk is het een grote groep. Meer dan 100.000 Belgen zitten vandaag bijvoorbeeld thuis omwille van burn-out.”
Ook het aantal burn-outs bij ouders ligt torenhoog in België.
“Toen ik zelf mama werd, was ik erg dankbaar. Toch voelde ik ook stress thuis. Als onderzoeker begreep ik het mechanisme achter stress, maar ik vond weinig info over de rol van kinderen en opvoeden. Men focust vaak op stress bij het kind. Wat ouders ervaren, blijft onderbelicht. Onterecht: ze hebben nood aan kennis en handvatten.”
“Als je zoon ’s nachts driemaal aan je bed staat, is de kans groot dat je aan het ontbijt veel sneller in stressreacties zal schieten. Na een slechte nacht werken de voorste hersendelen minder goed, waardoor intense emoties en onrust meer ruimte krijgen. Gelukkig vermindert dat weer doorheen de dag.”
“Die kennis deel ik in ‘Ouders onder hoogspanning’. Iedereen weet dat slaap belangrijk is. Maar weet iedereen ook waarom? Hetzelfde geldt voor stressreacties zelf. Een stevige reactie op onverwacht gedrag van je kinderen bewijst in de eerste plaats dat je stresssysteem goed werkt. Als je de mechanismen achter stress begrijpt, sta je ook meer open voor tips rond stressreductie.”
Kan je enkele concrete adviezen geven voor ouders?
“Bewustwording rond de werking en effecten van stress is de eerste stap. Wees alert voor lichamelijke signalen die wijzen op stress. Denk aan aanhoudende hoofdpijn, stijve spieren of een kort lontje. Het klinkt paradoxaal, maar ik schreef mijn boek vooral voor mensen die geen tijd hebben. Zij hebben het meeste te winnen bij die bewustwording.”
“Stressreductie werkt in twee richtingen. Wat er in je brein gebeurt, beïnvloedt je lichaam en wat je doet met je lichaam heeft impact op je brein. Bewustwording en pakweg cognitieve gedragstherapie starten in het brein. Ze bevorderen een levensstijl met meer slaap, beweging, rustmomenten en gezonde voeding. Die levensstijl ondersteunt op zijn beurt een goede werking van ons brein.”
“Rustmomenten moet je bewust creëren en volhouden. Ikzelf probeer bij thuiskomst altijd even te landen met de kinderen. We eten een appel aan tafel. Ik luister aandachtig naar hun verhalen. Tijdens die momenten leg ik mijn telefoon weg, want die haalt je uit het moment.”
“Ook ademhalingsoefeningen zijn erg nuttig. Ze kanaliseren beginnende stressreacties. Onderzoek toont aan dat een bewuste, rustige ademhaling de nervus vagus stimuleert, een zenuw die lichaam en brein verbindt. Via je ademhaling kan je je brein kalmeren. Het maakt je weerbaarder tegen stress.”
Multitasking vind ik persoonlijk erg stresserend.
“Dat klopt. Multitasking leidt onmiddellijk tot stress, waardoor we nog meer taken proberen combineren. Handel huishoudelijke taken chronologisch af. Eerst samen huiswerk maken, dan koken en na bedtijd nog een mail beantwoorden. Die afbakening is ook een mentale oefening. Bij de uitvoering van één activiteit, schiet onze geest al vaak naar de volgende. Zoiets creëert een gevoel van chaos.”
“Wie regelmatig bewuste rustmomenten inbouwt, zal merken hoe zijn stressniveau daalt. Een gezond brein helpt je om gezondere keuzes te maken: zowel organisatorisch als qua levensstijl. Rustmomenten hoeven niet groots te zijn. Iets meer tijd laten tussen vergaderingen kan al een verschil maken. Soms helpt een duidelijke planning, want hangende to do’s leiden tot onrust.”
Dat zijn vooral individuele uitdagingen. Wat kunnen we als groep of samenleving doen?
“Onze laatste onderzoeken verbinden stress met iemands sociale context. In welke mate voel je je verbonden met anderen? Behoor je tot een netwerk of groep? Zijn er mensen waarbij je je verhaal kan neerleggen? Uit de antwoorden van geïnterviewden bleek dat mensen die zich sociaal goed voelen, veel beter beschermd zijn tegen aanhoudende stress.”
“Anderen helpen om je eigen gevoelens beter te zien en ze een plaats te geven. Het draait om herkenning en erkenning. Emoties delen, maakt ze minder intens. Je ervaart steun, waardoor je meer aankan. Dat geldt ook voor stress. Anderen verlichten als het ware jouw stressgevoel.”
“Kwaliteitsvolle sociale contacten zijn een individuele verantwoordelijkheid, het gaat om tijd maken voor de ander. Anderzijds kunnen beleidsmakers dat contact wel faciliteren. Bijvoorbeeld door te zorgen voor aantrekkelijke publieke ruimtes. Zorg ervoor dat mensen elkaar makkelijk kunnen ontmoeten. Ondersteun ook buurtfeesten, -projecten en andere verbindende initiatieven.”
“In mijn nieuwste boek ‘Je bent een vriend van mij’ pleit ik voor een herwaardering van vriendschap. Hechte relaties staan niet altijd bovenaan onze prioriteitenlijst. Onterecht. Ze zijn cruciaal. Sociaal isolement is de belangrijkste voorspeller van vroegtijdig overlijden. Ook aandoeningen zoals dementie ontwikkelen veel sneller als je je eenzaam voelt.”
Wat met sociale professionals? Lopen zij meer risico op chronische stress?
“Ik heb veel bewondering voor hulpverleners. Net zoals ouders, worden ze dagelijks geconfronteerd met onvoorspelbare en oncontroleerbare zaken. Soms weet je perfect wat een cliënt nodig heeft, maar ontbreekt je de tijd om die hulp te bieden. De werkdruk ligt overal hoog, wat mensen en organisaties dwingt om keuzes te maken. Dat leidt tot veel stress.”
“Onder hoge werkdruk, groeit het relatieve belang van verbinding. Wie zich deel voelt van een hecht team, kan veel aan. Zo’n team ontstaat niet vanzelf. Je moet investeren in waardering, steun, zinvolle groepsactiviteiten tijdens of na de werkuren.”
“Stressmanagement op de werkvloer mag geen individuele verantwoordelijkheid zijn. Directies, diensthoofden en HR-diensten kunnen allemaal mee een positieve sfeer creëren. Het gevoel dat je bij elkaar terechtkan, dat niemand onfeilbaar is, is cruciaal. Dat moet je uitdragen en voorleven.”
“Dat geldt trouwens ook voor ouders. Hoe meer stress ik heb, hoe sneller ik mijn kalmte verlies. Soms corrigeren mijn kinderen mij: ‘Mama, je kan dat ook op een lieve manier zeggen’. Ze hebben gelijk, ik excuseer me dan ook. Feilbaarheid is oké. Je moet jezelf en elkaar kunnen vergeven.”
Wie zijn stressniveau succesvol verlaagt, gaat daarna misschien nog meer werken. Hoe vermijd je dat stressreductie een middel wordt tot hogere efficiëntie?
“Hoger, beter, sneller is eigen aan de mens. Net zoals onze interesse in alles wat nieuw is. In de prehistorie waren dat manieren om te overleven, vandaag leiden ze soms tot overbelasting. Sommigen zullen energie halen uit hogere efficiëntie, anderen dreigen opnieuw overprikkeld te raken. Maar iedereen heeft baat bij voldoende herstelmomenten. Blijf daarin investeren. En leer je persoonlijke alarmsignalen herkennen.”
“Probeer die herstelmomenten te verweven in het dagelijks leven. Vakantieperiodes zullen niet alles oplossen. Bovendien dreig je na een vakantie opnieuw overspoeld te worden door alles wat je even liet liggen. Misschien loont het meer om tijdens vakanties op enkele afgebakende momenten werkmails te beantwoorden. Een waterdichte scheiding tussen werk en privé werkt niet voor iedereen.”
“Als wetenschapper heb ik geen gouden tip die alles zal oplossen. Ik probeer mensen kennis aan te reiken. Hoe werkt stress? Waarom zijn voldoende rustmomenten belangrijk? En welke rol spelen sociale relaties en verbinding in stressreductie? Misschien heb ik wat dat laatste betreft wel een tip: koester je vriendschappen.”
Bron: sociaal.net
