by admin | jun 4, 2024 | Boeken
Kantelen! Belgische recepten voor de donuteconomie: business as usual is geen optie meer
Eva Smets is directeur van Oxfam-België. Zij schreef ‘Kantelen! – Belgische recepten voor de donuteconomie’. Jan Servaes, vrijwilliger in de Oxfam-Wereldwinkel van Diest: “Als introductie voor de geïnteresseerde leek kan ik dit boek van harte aanbevelen.”
Ik hou niet van donuts1. Ik vind ze ongezond en te zoet. Wellicht daarom heb ik Doughnut Economics: Seven Ways to Think Like a 21st-Century Economist van Kate Raworth niet gelezen.
Maar nu de donut ook opduikt in het boek Kantelen! Belgische recepten voor de donuteconomie van Eva Smets, Executive Director van Oxfam België, voel ik me, als vrijwilliger bij de Oxfam Wereldwinkel in Diest, moreel verplicht om er toch even van te proeven.
Vervang TINA door TAMARA
Eva Smets start met een open deur: “Ons huidige productie- en consumptiesysteem kraakt in al z’n voegen. Velen onder ons voelen dat er iets niet klopt. Maar we voelen ons ook machteloos …”
“Elk alternatief wordt meteen genadeloos afgeknald. Het is altijd opnieuw onhaalbaar of onbetaalbaar. Of allebei. Wie meent dat het anders kan, die is minstens naïef. Meestal nog erger zelfs: wereldvreemd” (p. 11).
Op een vlot leesbare en goed beargumenteerde wijze wil Smets voor de geïnteresseerde leek TINA (There Is No Alternative), de slogan van de Britse ‘iron lady’ Margaret Thatcher, vervangen door TAMARA (There Are Many Alternatives Ready and Available).
Kate Raworth’s donut-economie
Smets gebruikt de zeven kernprincipes van Kate Raworth’s donut-model (zie diagram) in een pleidooi om onze samenleving te doen ‘kantelen’ in de richting van economische rechtvaardigheid, klimaatrechtvaardigheid en gender- en sociale rechtvaardigheid.
We hebben een nieuw paradigma nodig, “dat anders kijkt naar groei”, en opereert “tussen een social ondergrens en een ecologische bovengrens” (p. 13).
De naam van haar donutmodel is ontleend aan de vorm van het diagram: een cirkel met een gat in het midden. Het gat van het model geeft aan hoeveel mensen geen toegang hebben tot basisbehoeften als gezondheidszorg, onderwijs, werken en wonen.
De cirkels in het deeg geven weer in hoeverre de ecologische plafonds, waarvan leven afhankelijk is, worden overschreden.
Volgens dit model is een economie welvarend als alle twaalf elementen van het sociale fundament worden gehaald zonder een ecologisch plafond te overschrijden. Deze situatie wordt in het model beschreven als ‘de veilige en rechtvaardige ruimte voor de mensheid’.
Donuteconomie, kompas voor sociale en duurzame toekomst
Na een kort overzicht van haar levensverhaal – ze studeerde in Leuven, Brussel en Venetië en werkte onder andere in Brazilië, Congo, New York en nu weer in België – worden in het boek de reeds genoemde drie vormen van rechtvaardigheid in aparte hoofdstukken verder uitgewerkt.
Een beknopte theoretische duiding van de problematiek wordt gecomplementeerd met concrete voorbeelden uit de praktijk.
Het hoofdstuk over een rechtvaardige economie start met een analyse van de fiscale onrechtvaardigheid, zowel lokaal als op wereldvlak. Smets argumenteert dat fiscale onrechtvaardigheid “de ongelijkheid niet alleen in stand (houdt), maar ze verder vergroot”.
“De 1 procent rijkste bewoners van onze aardbol bezitten samen 45,6 procent van alle rijkdom … De 81 rijkste mensen hebben een vermogen dat even groot is als de bijna 4 miljard armste mensen”. En, “de ongelijkheid is niet alleen torenhoog, ze stijgt ook steeds sneller” (p. 52).
Bijna 1 op vijf Belgen loopt risico op armoede of sociale uitsluiting en ruim 13 procent van alle gezinnen leeft onder de armoedegrens. Bovendien treft de ongelijkheid vrouwen nog een stuk harder dan mannen. 70 procent van de mensen die in België in armoederisico leven zijn vrouwen.
Ook de Belgische schatkist weerspiegelt die ongelijkheid. “Belastingverlagingen voor de mensen die het al best hebben, worden steevast gecompenseerd door de belastingen voor werknemers en consumenten”.
Met andere woorden: “België legt zijn meest vermogende inwoners fiscaal goed in de watten. Het is geen toeval dat Franse miljardairs zoals de rijkste aller miljardairs Bernard Arnault van het LVMH-imperium met modemerken als Louis Vuitton zo graag de grens oversteken en in België komen wonen. Dat doen ze echt niet voor ons bier of onze frieten” (p. 61).
Het ‘fabeltje van het trickle down-effect’ wordt nog regelmatig gebruikt in de media: “Het trickle down-effect bestaat simpelweg niet. Nobelprijswinnaar Joseph Stiglitz wijst er zelfs op dat er meer wetenschappelijke evidentie is voor een trickle-up effect dan voor een trickle down-effect” (p. 63).
Een rechtvaardige belasting voor de superrijken zou in België elk jaar 20 miljard opleveren. En toch kijkt de politiek de andere kant op met “een tweede dooddoener die ze graag uit de kast halen: de kapitaalvlucht naar belastingparadijzen”,
Ook de klimaatcrisis ziet Eva Smets als een ongelijkheidscrisis. De klimaatopwarming en de ongelijkheid werken op twee manieren op elkaar in: “(1) De rijkste groep in de samenleving draagt veel sterker bij tot de klimaatverandering van de armste groep en (2) de armste groepen voelen de gevolgen van de klimaatopwarming veel sterker en kunnen er zich veel moeilijker tegen beschermen, en hun stem wordt amper gehoord in het beleidsproces” (p.106).
“Terwijl de rijksten de gele en de groene hesjes tegen elkaar opzetten, lachen ze in hun vuistje en vervuilen ze er verder op los. Ze voelen de gevolgen zelf toch niet” (p. 107).
Veel van de renovatiepremies en andere subsidies zijn misschien goedbedoeld, maar schieten vaak hun doel voorbij. “Technologie is te vaak een excuus om een meer fundamenteel debat uit de weg te gaan. Als technologie ons toch zal redden, waarom zouden we het onszelf dan moeilijk maken en onze manier van leven aanpassen?” (p. 110).
Dit kan alleen gecorrigeerd worden met “geen premie voor een elektrische wagen, maar een wijdvertakt en betaalbaar openbaar vervoer waarbij de overheid de vervoersarmoede aanpakt” (p. 109). Zoals de titel van een hoofdstuk stelt “In een welvarend land nemen ook de rijken de tram” (p. 133).
Daarom is “de focus verschuiven van autobezit naar autogebruik essentieel voor een rechtvaardige mobiliteit. Hoe je het ook draait of keert, openbaar vervoer zal de ruggengraat zijn van elk toekomstgerichte mobiliteitsvisie” (p. 143).
Het laatste hoofdstuk behandelt de zorg: “de verborgen motor van de wereldeconomie”. De zorgeconomie versterkt niet alleen de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen, maar ook tussen vrouwen onderling.
“Liefst 60 procent van alle arbeid die we verrichten in België, is onbetaald. Daarmee is het eigenlijk een van de grootste en belangrijkste sectoren in onze economie. Toch is er de perceptie dat werk dat geen inkomen oplevert geen echt werk is. Je ontleent er geen status of macht aan. Meer zelfs, wie alleen zorg- en andere taken opneemt, belandt in de arbeidsmarktstatistieken in de categorie van de ‘inactieven’” (p. 153).
Dat is in landen als Denemarken, Finland, IJsland of Zweden wel anders. Maar dat impliceert dat de sociale economie het rolmodel voor de rest van de economie wordt, en “daar is een cultuurverandering voor nodig” (p. 158).
Goed bestuur, gedurfd beleid!
Eva Smets blijft in de epiloog met een grote vraag zitten: “de donuteconomie werkt overduidelijk beter dan het economische systeem dat teert op extreme ongelijkheid en de vernietiging van de planeet” (p. 189).
Waar zit dan de weerstand? Haar antwoord: “Elke keer gooien ingewikkelde structuren, vastgeroeste patronen of behoudsgezinde beleidsmakers roet in het eten. De status quo is hardnekkig, omdat sommige groepen in de samenleving er baat bij hebben om hem in stand te houden”.
“Een kritische massa van ongeveer 20 procent is nodig om de status quo te doorbreken en een systeem onomkeerbaar te veranderen. Dat zijn dus in België dik twee miljoen mensen, die we moeten overtuigen dat business as usual geen optie meer is” (p.190).
Verder kantelen
Eva Smets sluit elk hoofdstuk af met een korte bio- en bibliografie van de door haar geconsulteerde bronnen. Zelfs economie-professor en gewezen liberaal senator Paul De Grauwe, die de laatste jaren zijn neoliberale visies lijkt af te zweren, komt uitvoerig aan bod.
Twee personen en boeken die hier ook best een plaats verdienden zijn Michel Bauwens en Jean Lievens met De wereld redden – Met peer-to-peer naar een postkapitalistische samenleving en Dirk Barrez met onder andere Transitie – Onze welvaart van morgen. Zij bekijken onze ‘globaliserende wereld’ vanuit een meer structureel en dus minder instrumentalistisch perspectief.
Om die reden krijgen ook de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen weinig aandacht in dit boek, maar als introductie voor de geïnteresseerde leek wordt ‘Kantelen!’ van harte aanbevolen.
Eva Smets. Kantelen! Belgische recepten voor de donuteconomie, Lannoo Campus, Tielt-Leuven, 2024, 190 pp. ISBN 978 9401 4132 99
Bron: DeWereldMorgen.be
by admin | jun 4, 2024 | Verkiezingen 2024
In deze reeks vergelijken we de partijprogramma’s van verschillende politieke partijen met de standpunten van sociale bewegingen. Van armoedebestrijding tot klimaatactie, ontdek hoe partijprogramma’s zich verhouden tot de eisen van vakbonden, de vredesbewegingen en het brede middenveld.
Verkiezingen moeten gaan over de inhoud, maar laten we eerlijk zijn: wie heeft er tijd om de vele honderden bladzijden aan partijprogramma’s volledig door te nemen en te vergelijken? Met deze reeks willen wij je op weg helpen. We loodsen je doorheen de verschillende programma’s van de progressieve partijen wat betreft: koopkracht, klimaat en milieu, zorg, belastingen, vrede, onderwijs en pensioenen.
In deze verkiezingscheck richten we ons op migratie. Kan een vluchteling nog op respect voor zijn of haar mensenrechten rekenen? Hoe lossen de Vlaamse partijen de opvangcrisis op? En wat hebben ze ervoor over om nieuwkomers een succesvolle start te laten maken. Wij keken naar de programma’s van partijen van links tot het centrum.
Aan de grens van Europa
Het hoog aantal vluchtelingen merk je op piekmomenten in het straatbeeld van Brussel, maar nog veel meer aan de buitengrenzen van Europa. In de Middellandse Zee dringt het Europees Agentschap Frontex vluchtelingen die Europa in willen met geweld terug. Zulke zogenaamde pushbacks zijn illegaal volgens het internationaal recht. 11.11.11 rapporteert dat er in 2023 minstens 346.004 pushbacks plaatsvonden. Dat komt neer op 947 pushbacks per dag. Daarbij vallen jaarlijks honderden doden.
De linkse politieke partijen in Vlaanderen willen allemaal een einde aan de pushbacks. Zo zegt Vooruit dat het respecteren van mensenrechten, inclusief het recht om asiel aan te vragen, van het grootste belang is. De partij wil respect voor de VN-vluchtelingenverdragen en de mensenrechtenverdragen in Europa.
De PVDA wil ook een einde aan de pushbacks, en stelt dat de Europese verdragen die de pushbacks in de hand werken, moeten heronderhandeld worden. CD&V is ook tegen pushbacks, evenals Groen die vindt dat de organisatie die ze uitvoert, Frontex, hervormd moet worden.
Het Vlaams Belang wil “fysieke bescherming van de Europese grenzen”. Dat komt neer op pushbacks zoals we die vandaag kennen.
Spreidingsplannen
De partijen zijn het eens over de nood aan een betere spreiding van vluchtelingen over de landen van Europa. De verschillen lijken te liggen in de visie op terugkeer van afgewezen asielzoekers naar hun land van herkomst.
Vooruit en Groen willen een Europees spreidingsplan. Vooruit wil daarbij ook terugkeerakkoorden op Europees niveau. Bij Groen is er eveneens sprake van terugkeerakkoorden, maar die zijn dan gekoppeld aan afspraken over studentenvisa en arbeidsmigratie. De groenen stellen daarbij expliciet dat er geen ontwikkelingssamenwerking mag stopgezet worden om terugkeerakkoorden af te dwingen.
De CD&V wil ook een spreidingsplan, en ziet een betere Europese samenwerking op het vlak van terugkeer als deel van dat plan.
De PVDA stelt dat ze een solidaire verdeling van de vluchtelingen wil, en wil daarbij dat het recente Europese Migratiepact vervangen wordt door een werkbaar kader dat het internationaal recht respecteert.
Ter vergelijking: het Vlaams Belang lijkt niet in een Europese aanpak of spreidingsplannen te geloven. Die partij wil dat iedere Europese lidstaat autonoom beslist over het migratiebeleid. N-VA gelooft wel in een Europese aanpak, maar wenst de Europese vluchtelingenconventie te “moderniseren”.
Opvang in België
UNHCR, de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, noemde de vluchtelingencrisis in België van de afgelopen jaren zorgwekkend. Een veroordeling door de organisatie die heel de wereld vluchtelingen in de meest erbarmelijke omstandigheden helpt, is geen kleinigheid.
Duizenden asielzoekers worden gedwongen op straat te slapen, zonder toegang tot sanitaire voorzieningen, medische screening, vaccins en informatie. Bovendien, benadrukt de organisatie, blijven asielzoekers wiens aanvraag is goedgekeurd vaak noodgedwongen in de opvangcentra omdat ze geen woning vinden door het tekort aan sociale huisvesting.
In oktober 2023 maakte staatssecretaris van Asiel en Migratie Nicole De Moor (CD&V) bekend dat voortaan geen opvang meer verleend wordt aan alleenstaande mannelijke asielzoekers. Die beslissing wordt betreurd door de UNHCR, die benadrukt dat België wel snel en kwalitatief 70.000 Oekraïense vluchtelingen wist op te vangen.
Opvangen of opsporen?
De Vlaamse partijen zien de oplossing voor het opvangprobleem in de eerste plaats in de versnelling van de asielaanvraagprocedure. Vooruit kiest daarbij voor een aanpak die collectief aanvoelt. De partij wil een snelle afhandeling, dat wil zeggen terugkeer, voor kandidaat-vluchtelingen die uit een land komen dat als veilig wordt beschouwd. Vooruit wil woonstbetredingen (huiszoekingen) en detentie (gevangenzetting) als hefbomen voor gedwongen terugkeer van wie illegaal in ons land verblijft.
De PVDA daarentegen stelt dat elke asielzoeker recht heeft op een ernstig onderzoek van zijn aanvraag, met respect voor de Conventies van Genève. De PVDA wil ook dat het aantal reserve-opvangplaatsen verhoogd wordt, zodat bij een piek in de instroom geen vluchtelingen op straat hoeven te slapen. De partij wil ook dat gezinnen het recht hebben om elkaar terug te vinden.
CD&V wil ook een snellere doorstroom, en stelt meermaals dat het terugkeerbeleid het sluitstuk van het asielbeleid moet zijn. De partij wil een wettelijk kader voor woonstbetredingen om mensen zonder papieren op te sporen. CD&V wil daarbij dat België meer gebruik maakt van de Dublinconventie, die stelt dat vluchtelingen over het algemeen enkel asiel kunnen aanvragen in het land in de Schengenzone waar ze als eerste aankomen. CD&V wil dat iedereen kan samenleven met zijn kerngezin, maar dat er wel strenger moet toegezien worden op de voorwaarden voor gezinshereniging.
Groen wil snelle en transparante asielprocedures, en zegt dat terugkeer zo veel mogelijk vrijwillig moet gebeuren. De partij wil een hervorming van de Dublinconventie. Groen wil ook voldoende noodopvang om vluchtelingen tijdens piekmomenten te kunnen blijven opvangen.
Geen snellere doorstroom bij Vlaams Belang. Extreemrechts wil de maximumtermijn afschaffen waarin asielzoekers vastgehouden worden.
Perspectief voor nieuwkomers
CD&V zet in op een snelle en goede verwerving van het Nederlands door wie in België komt wonen. Nieuwkomers moeten de Nederlandse taal voortaan op niveau B1 leren spreken, gevorderde kennis is dat. Vandaag is enkel een beginniveau vereist.
Ook Vooruit wil het niveau van het Nederlands bij nieuwkomers opkrikken naar niveau B1. Daartoe voorziet de partij gratis lessen Nederlands. Vooruit wil dat nieuwkomers voortaan in de eerste drie jaar na aankomst geen leefloon meer krijgen, maar zogenaamde integratiesteun.
Het zou om een voorwaardelijke steun gaan, wie geen integratietraject zou het leefloon kunnen verliezen. Dat Vooruit erkende vluchtelingen aan aparte maatregelen onderwerpt, is tot nader gewoon onwettig en een schending van de Conventie van Genève”, aldus Pascal Debruyne, onderzoeker aan Odisee Hogeschool en voorzitter van Uit De Marge VZW en Samenlevingopbouw Gent.
De PVDA wil ook een gratis integratietraject voor vluchtelingen, met taallessen, maar de PVDA stelt geen verhoging van het minimumniveau van het Nederlands voorop.
Asielzoekers in afwachting van erkenning als vluchteling moeten vier maanden wachten voor ze in België mogen werken. Daarvoor bestaat een uitzondering voor vluchtelingen uit Oekraïne. PVDA wil dat al de vier maanden wachttijd voor elke vluchteling worden afgeschaft. De partij koppelt daar maatregelen tegen sociale dumping aan. Bedrijven die vluchtelingen illegaal tewerkstellen mogen op een sanctie rekenen.
Groen wil ook een gratis integratietraject met taallessen. De partij stelt daarbij geen minimum voorop. Ook Groen wil maatregelen om sociale dumping tegen te gaan.
Het Vlaams Belang wil dan weer een verplichte gemeenschapsdienst invoeren voor asielzoekers. De partij wil dat asielzoekers “maximaal bijdragen in de kost voor hun opvang”, en wil de kosteloze rechtsbijstand voor asielzoekers inperken. Vlaams Belang wil de toegang tot onze sociale zekerheid, of tot sociale woningen, beperken tot wie Nederlands spreekt, maar biedt in haar programma geen gratis taallessen aan nieuwkomers aan.
N-VA wil dat iedere nieuwkomer een bindende verklaring tekent om de “westerse normen en waarden te respecteren”. Wie dat niet doet, krijgt geen toegang tot ons land. De partij wil de kennis van het Nederlands verbeteren, naar niveau B2 zelfs, maar lijkt geen gratis taallessen aan te bieden. Wel wordt er ingezet op taalverwerving op de werkvloer.
Bron: DeWereldMorgen.be
by admin | jun 4, 2024 | Verkiezingen 2024
Volgens Walter De Smedt gaan de verkiezingen van 9 juni maar over één vraag: “Wie gaat de 27 miljard euro die Europa ons oplegt betalen?” “Misschien zijn wij nu uiteindelijk verlost van het hernieuwd incivisme, waarvoor er geen grondwettelijke oplossing is, die de EU toch niet zal toelaten en waarvoor er evenmin centen zijn.”
Vergeet het separatisme, het confederalisme, het egoïsme, het incivisme, en de particratie. De verkiezingen van 9 juni gaan maar over één vraag: “Wie gaat de 27 miljard euro die Europa ons oplegt betalen?”
Wordt dit een herhaling van de besparingen onder de regeringen Martens-Dehaene (CD&V, 1979-1999), indexsprongen, een loonnorm, een loonstop, een solidariteitspremie, aftopping van de pensioenen, inkrimping van de uitgaven in de sociale zekerheid, crisisbelasting?
Dat er betaald moet worden is volgens de EU onbetwistbaar. Dat maakt dat het Belgische beleid beperkt is tot de vraag wie moet betalen en op welke post dat moet gebeuren. De gemakkelijkste oefeningen zijn afhoudingen aan de bron, aan het loon en aan het pensioen, crisisbelasting.
Heel wat moeilijker is de andere verworvenheid van de welvaartsstaat, de gezondheidszorg. Wat zijn daarover de voorstellen? Er zijn er die op de gezondheidszorg niet willen besparen: Groen, Vooruit, CD&V, en PVDA. Groen en PVDA stellen een miljonairstaks voor, CD&V, Vooruit en PVDA willen de zorg verbeteren.
NV-A wil tegen 2025, 675 miljoen besparen wat tegen 2029 moet oplopen tot 4,537 miljard. Open VLD wil verlaging compenseren door beperking van de werkloosheid in de tijd. Vlaams Belang wil een aparte sociale zekerheid voor migranten.
Wie beweert dat er geen verschil meer is tussen links, rechts en het midden heeft dus ongelijk. Groen, Vooruit en PVDA zijn links, NV-A en Open VLD rechts. CD&V wil het alweer niet “specifiek” aangegeven, Vlaams Belang wél: op de migranten. Daarmee heeft de kiezer, wat de gezondheidszorg betreft, toch een criterium om zijn stem te bepalen.
Voorgaande vergelijking geeft ook aan waarover het debat over het beleid in feite en echt gaat. Dat gaat niet meer over wat ons jarenlang heeft beziggehouden, niet meer over splitsen of niet.
Dat zelfs De Wever nu premier wil worden zonder staatshervorming bevestigt de onzin waardoor wij veel tijd hebben verloren om het echte probleem te kunnen ontzien.
Het toont ook wat de werkelijke betekenis is wat De Wever bedoelt met het behoud van de Vlaamse welvaartsstaat: tegen 2029 4,537 miljard besparingen op de sociale zekerheid!
Daarmee zitten wij in de meest klassieke en universele vraag over wat een politiek beleid kan zijn, wat de werkelijke inhoud is van wat wij de welvaartsstaat noemen. Daarin neemt de verzorgingsstaat een voorname plaats in.
Ondanks wij er een kwarteeuw aan verloren hebben, gaat het opnieuw over wat de welvaartsstaat voorheen was, een aanvaardbare verdeling van de winsten en de lasten en de toepassing van het solidariteitsprincipe.
Maar ook daarover beslissen niet onze 795 vertegenwoordigers. Zoals het schouwspel tijdens de pandemie aantoonde zitten de gewestelijke ministers er als toeschouwers bij en moeten de federale ministers enkel zorgen voor de verdeling van wat in Europa werd toegekend.
Federaal premier De Croo heeft dus geen ongelijk wanneer hij over de landsgrens kijkt om te zien wat daar te versieren valt. Dat het verhaal over het soevereine Vlaanderen nu als opgeklopt deeg in elkaar zakt en aangebakken uit de oven dreigt te komen, heeft toch een positief neveneffect.
Misschien zijn wij uiteindelijk verlost van wat ons al die tijd heeft beziggehouden, het separatisme waarvoor geen grondwettelijke oplossing is, dat Europa niet zal toelaten, en waarvoor er evenmin centen zijn.
Zo kunnen we nu aandacht hebben voor wat er echt toe doet: het behoud van de welvaartsstaat waarvoor onze ouders en grootouders hebben gezorgd. Dat is niet de ‘Canon van Vlaanderen’ maar de ‘Canon van België’.
Bron: DeWereldMorgen.be
by admin | jun 4, 2024 | Verkiezingen 2024
Analyse – Walter De Smedt
De belofte van de N-VA voor de verkiezingen van 9 juni 2024 is de identieke belofte van de vorige verkiezingen in 2019. “Voor Vlaamse Welvaart” betekent volgens Walter De Smedt in werkelijkheid de verdere afbraak van de sociale welvaartsstaat zoals die door de Vlaamse regering nu al wordt uitgevoerd. Hij confronteert in deze analyse de belofte met de realiteit van het beleid.
Curator is Latijns voor ‘verzorger’. In zijn juridische betekenis is de curator een persoon die door een rechter wordt aangewezen om bezittingen en schulden van een persoon of een ‘rechtspersoon’ (een bedrijf) te beheren in uitvoering van een rechterlijk vonnis, zoals bij het uitgesproken faillissement van een bedrijf. De curator moet dan voorrang geven aan de uitbetaling van schulden met de overblijvende middelen van het bedrijf. De redding van het bedrijf behoort niet tot de opdracht van de curator (nvdr).
“Voor Vlaamse welvaart” is de kernboodschap waarmee de N-VA op 9 juni naar de kiezer trekt. “Want uw welvaart wordt dé inzet van de verkiezingen in 2024.” Dit is dezelfde belofte als die van 2019. Voor zij die willen is niets onmogelijk, of zoals De Wever zegt “Nil Volentibus Arduum” (afgekort N-V-A).
Daar heeft hij sinds 2004 als N-VA-partijvoorzitter ruim de kans voor gehad. De geconsolideerde Vlaamse schuld is nu 36,5 miljard euro. Over welke welvaart heeft De Wever het dan? Voor wie is die bedoeld? De antwoorden staan in zijn verkiezingsfolder “Vlaanderen staat sterk”.
“Vlaanderen is een unieke regio dankzij een combinatie van gerenommeerde zeehavens, een uitgebreid spoor- en wegennet, een productieve en hoogopgeleide bevolking, een uitstekende gezondheidszorg en een O&O-vriendelijke omgeving1.”
Gerenommeerde zeehavens?
Wat wil De Wever met zijn gerenommeerde zeehaven doen? Er moet een nieuw havendok komen, het Saeftinghedok, en de containercapaciteit moet verdubbeld worden met 7,1 miljoen containers. Waarom moet dat? “De Antwerpse Haven behandelt 200 miljoen ton op een oppervlakte van 13.057 hectare, de haven van Rotterdam 450 miljoen ton op een oppervlakte van … 12.426 hectare”.
Als men een complete streek op de schop wil nemen (dit gaat om véél meer dan het dorp Doel alleen) – 3000 voetbalvelden groot – die bovendien van uitzonderlijke historische waarde is (zie daarvoor het laatste nummer van de overheidsuitgave Monumenten en Landschappen) en honderden mensen wil verjagen, dan moet men over stevige economische argumenten beschikken.
Die argumenten zijn er niet. De komst van een bijkomend containerdok dreigt bovendien het Waasland helemaal te verstikken. De noden van Rederij MSC2 – want het gaat alleen dààrom – zijn perfect op te vangen binnen de bestaande capaciteit. Het is trouwens ook niet te begrijpen waarom Vlaanderen zou betalen voor een nieuw megadok als er in Zeebrugge twee containerterminals komen leeg te liggen (Persmededeling Doel 2020, 5 mei 2015).
Verdere verstikking komt er ook door de 7,1 miljoen bijkomende containers. Om die 7,1 miljoen bijkomende vrachtwagens op de Antwerpse Ring te kunnen verwerken worden de 7 miljard euro kostende Oosterweelwerken uitgevoerd. Erg dure vrachtwagens zijn dat en die worden niet door de bevrachter betaald. En de Ring … die blijft oververzadigd.
Een uitgebreid spoor- en wegennet?
Het spoor- en wegennet dan? Het spoornet is een federale bevoegdheid. “In 2022 wordt 49,5% van de banen bezet door pendelaars, tegenover 50,6% in 2021. Met andere woorden, ongeveer één baan op twee wordt bezet door iemand die in een ander gewest dan Brussel woont.” Die komen ook vanuit Vlaanderen en ook met het spoor.
Günther Blauwens, voorzitter ACOD Spoor, daarover: ”De realiteit van vandaag en het verleden bevestigt dat dergelijke reorganisaties vooral bewijzen dat het management de toestand op het terrein niet kent en dat men dit puur vanuit budgettaire overwegingen uittekent.
Er is geen enkele operationele meerwaarde ten gunste van de reizigers. Meer nog, dit gaat leiden tot een nog slechtere stiptheid, nog minder dienstverlening en zeker geen vermindering van afgeschafte treinen. De huidige toestand bij het spoor hebben we trouwens als vakbond tot in detail voorspeld. We spreken dus uit ervaring”(persmededeling ACOD Spoor, 4 januari 2024).
De staat van het Vlaamse wegennet behoeft voor de gebruiker geen becijfering. Voor wie het toch wil is er het PMS-rapport 2022 ‘Onderhoudsprogramma Autosnelwegen’: “Uit het budgetscenario 2 “technisch optimum” kan afgeleid worden dat de onderhoudsachterstand 220,1 miljoen euro bedraagt. Geëxtrapoleerd naar 1.800 km (2 x 900 km) is dit 224,4 miljoen euro. Dit is een stijging met 22,3 % in vergelijking met 2021.”
Productieve en hoogopgeleide bevolking?
In het Vlaams Gewest is het studieniveau van de totale bevolking (25 tot 64 jaar) de voorbije vijftien jaar sterk toegenomen. Terwijl in 2008 nog 28,4% kortgeschoold was, is dit aandeel in 2022 gezakt naar 14,6%. Het aandeel kortgeschoolden in de Vlaamse bevolking is dus tussen 2008 en 2022 met bijna 14 procentpunten gedaald, een forse afname van ongeveer 443 000 personen.
Een jaar later, in 2023, is er opnieuw sprake van een stijging tot 15,8% kortgeschoolden. Dit aandeel ligt ongeveer op dezelfde hoogte als in 2021. De totale afname sinds 2008 bedraagt dan 12,7 procentpunten. Het aandeel kortgeschoolden in de totale Vlaamse bevolking is dus sterk teruggevallen de voorbije veertien jaar.
Prognoses van het Steunpunt Werk uit 2017 tonen een mogelijke verdere daling van het aandeel kortgeschoolden (25-64 jaar) tot 10 à 12 procent in 2050 terwijl het aandeel hooggeschoolden richting 46 à 50% zou groeien (Werk.Rapport, ‘Toekomstverkenningen arbeidsmarkt 2050’).
Een nieuw onderzoek van de KU Leuven in samenwerking met Katholiek Onderwijs Vlaanderen bevestigt eerdere onderzoeken: de leerprestaties dalen, de leerachterstand stapelt zich op en ook de sterkste leerlingen gaan achteruit. Naast de coronacrisis wordt ook het nijpende lerarentekort genoemd als een belangrijke factor (Het Laatste Nieuws, 18 januari 2023).
Wat doet Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) eraan? De onafhankelijkheid van de Vlaamse onderwijsinspectie staat onder druk, zo zei topman Lieven Viaene recent. Hij neemt afscheid van zijn functie. Volgens hem werden de afgelopen jaren – onder minister Weyts – verschillende rapporten tegengehouden. Persberichten zouden dan weer herschreven zijn, zodat ze het beleid beter uitkwamen.
Vlaams parlementslid Elisabeth Meuleman (van oppositiepartij Groen) zegt op X dat wie de interviews met Viaene leest en de vrijheid van onderwijs, administratie en gedachten hoog in het vaandel draagt, “huivert”. “De jacht op ‘linkse’ leerkrachten, op kritische inspectie, rapporten achterhouden, persberichten wijzigen … We moeten vechten voor kwaliteit en vrijheid” (Zico Saerens, Belga, 29 maart 2023).
Uitstekende gezondheidszorg?
“Meest in het oog springt het voorstel van voorzitter Bart De Wever (N-VA) om de groeinorm voor de gezondheidszorg te verlagen. Nu stijgt het gezondheidsbudget met 2,5 procent bovenop de index om de toenemende zorgnood het hoofd te bieden.”
“In 2024 is die eenmalig verlaagd naar 2 procent. De N-VA wil hem nu in lijn brengen met de economische groei – ongeveer 1,5 procent. Volgens de eigen berekeningen gaat het om een besparing van 4,5 miljard tegen 2029” (Nieuwsblad, 2 mei 2024 ).
Innoveren?
Chemiebedrijf Ineos en de Vlaamse regering bereikten een akkoord over de waarborg van 250 miljoen euro voor een overbruggingslening. Dat de Vlaamse regering dat moet doen komt omdat de banken er niet staan voor te springen.
Waarom? Omdat Ineos de afdankertjes van British Petrol overkocht, hun oude petrochemie die werd afgestoten omdat het niet meer past. “ Bernard Looney, CEO van BP, heeft een goede verklaring voor de verkoop door BP aan Ineos: “Na de afgelopen drie jaar is het duidelijker dan ooit dat de wereld energie wil en nodig heeft die veilig en betaalbaar is, evenals minder koolstof – alle drie samen, wat bekend staat als het energietrilemma”.
Om dat aan te pakken is actie nodig om de transitie te versnellen. Innovatief kan je de overname van de petrochemie niet noemen. Bovendien gaat het over de verwerking van schaliegas. “In een buitenwijk van Dallas, Texas, is er geen ontsnappen aan”.
Op nog geen 150 meter van een woonwijk in Dallas wordt de ene na de andere gasput geboord. Omwonenden zijn de wanhoop nabij. “Het verpest onze gezondheid, beschadigt de fundering van onze huizen en het stopt nooit”, zegt Gail Smith, die al tientallen jaren in de wijk woont (Een Vandaag, 20 januari 2024).
”De Antwerpse haven moet ook de grootste Europese chemiecluster worden”. Als je ziet wat voor onheil die nu reeds heeft teweeggebracht – zie PFAS – wordt het meer dan zorgwekkend. Naast de laagemissiezone (LEZ) in de stad een hoogemissiezone in de nabijgelegen haven door de vervuiling van megaschepen die tevens vervuilend schaliegas aanvoeren?
Akkoorden sluiten?
“We winnen geen schoonheidsprijs, maar we sluiten tenminste akkoorden”, zei Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) onlangs op de VRT. Toch steunt amper 27 procent van de Vlamingen hem als regeringsleider en is het vertrouwen in de Vlaamse regering gedaald tot 33 procent. In de peilingen heeft zijn centrumrechtse coalitie al lang geen meerderheid meer.
Welke ministers gaan faliekant onder de lat door? En wie maakt wél nog het verschil? We sturen, de rode pen in de aanslag, de Vlaamse regering met een streng maar rechtvaardig rapport het zomerreces in (De Morgen, 3 juli 2023). Van 33 procent naar nu 20,9? Inderdaad geen schoonheidsprijs!
O&O vriendelijk?
Onderzoek en Ontwikkeling is de grondstof voor economische welvaart. Sinds 2019 heeft het Vlaamse Gewest consequent een percentage boven de 3% gehandhaafd. Met een O&O-intensiteit van 3,65% wijkt Vlaanderen niet veel af van het Waalse Gewest (3,61%). In 2022 was in het Vlaamse Gewest 8,8% van de werkende bevolking aan de slag in hoogtechnologische sectoren (bewerking Statistiek Vlaanderen op basis van Eurostat). Dat is hoger dan in België (8,7%), maar lager dan in de 27 EU-lidstaten (9,7%). Vriendelijk, maar niet beter dan aan de andere kant.
Mag het duidelijk zijn wat De Wever bedoelt wanneer hij over de Vlaamse welvaart spreekt? Dat is niet wat wij onder “de welvaartsstaat” verstaan want die is, naar verhouding, voor iedereen bedoeld.
Wie haalt er winst uit de samenwerkingsovereenkomsten met de bevriende bouwpromotoren? Wie haalt er voordeel uit het havendok en de 7,1 miljoen containers? Wie uit de megawerken aan de Ring? Wat is er innovatief aan de waarborgbesluiten voor INEOS? Waarom moest de dadingsovereenkomst met de PFAS-vervuiler 3M geheim blijven? Is dat alles voor onze welvaart of voor deze van de bouwpromotoren, van de havenbazen, en van de chemiereuzen bedoeld?
De “smoes” van De Wever herinnert aan die van Guy Verhofstadt (Open VLD). In zijn Burgermanifesten deed ook hij geloven dat de burger er wel zou bij varen. Als Baby Thatcher volgde hij echter het extreme liberalisme van de Amerikaanse cowboy Reagan en van de Britse ijzeren dame.
Heeft de kiezer de smoes begrepen? Of mag De Wever, als curator van de failliete welvaartsstaat, zorgen voor de verdere uitverkoop van wat voor ons allemaal was bedoeld?
Hij verpatste met lease-and-buy-back-constructies onze kroonjuwelen aan de privésector en de besparingen van de regeringen-Dehaene (CD&V), die ons in de eurozone brachten, werden opgesoupeerd. Zijn kompaan Johan Vande Lanotte (Vooruit) maakte van het Zilverfonds, dat onze pensioenen moest veilig stellen, een lege doos. Na drie regeringen was de kassa leeg en het geloof van de burger weg.
Is de belofte van De Wever een zelfde smoes? Hij is toch niet de opvolger van de hardliners die ooit in de beginselverklaring van de Nieuwe Vlaamse Alliantie de eis voor Vlaamse onafhankelijkheid inschreven? Voorzeker ook niet van de sociaal voelende tak binnen de ontplofte Volksunie waaruit Spirit ontstond.
En, zoals nu uiteindelijk mag blijken, evenmin van de extreemrechtse tak waaruit het Belang is ontstaan. Wat is De Wever anders dan het versterkt verlengstuk van hetzelfde extreem liberalisme? Hij deed het wel op een andere manier. Niet als premier, niet als akkoordenmaker en enkel vanop ‘het schoonverdiep’3.
Al twintig jaar kon hij het daardoor vanop afstand – en dus zonder gevaar voor sanctionering – volhouden. Heeft de kiezer nu uiteindelijk ook deze smoes begrepen? Of mag De Wever als de curator van de failliete welvaartsstaat zorgen voor de verdere uitverkoop van wat voor ons allemaal was bedoeld?
Bron: dewereldmorgen.be
by admin | jun 4, 2024 | Sectoren
Geachte mevrouw Peeters, beste Lydia,
De meeste van uw collega’s beloven van alles, maar houden zelden hun beloftes. Vervolgens zeggen ze – al naargelang de pluchen zetel waarop ze zitten – dat het ofwel de schuld is van de federale regering, ofwel die van Jan Jambon die er een janboel van zou maken.
‘Voor sukkelaars die een premie willen voor een elektrische auto komt er geen wachtlijst. Zij worden niet in de steek gelaten.’
U bent de uitzondering op de regel die nooit meedoet aan dat soort zwartepieten. U volgt lijnrecht uw lijfspreuk en u gaat de problemen “met passie en ambitie” te lijf. Wanneer te veel bussen en trams te laat komen, lost u dat krachtdadig op. U schaft met één pennentrek de helft van de bussen en trams af en het te laat komen wordt met de slag met de helft verminderd. Uw collega-ministers kunnen slechts met open mond toekijken.
Nu hebt u ze andermaal het nakijken gegeven. U had een premie van 5.000 euro beloofd aan alle sukkelaars die, omdat ze geen bushalte meer voor hun deur hebben en hun kinderen niet meer op school geraken, verplicht worden om een elektrische auto te kopen. Die maatregel was zo succesvol dat de miljoenen die er dit jaar voor werden uitgetrokken half april al op waren.
‘Ik wil de truc kennen om geld uit te geven dat er niet is. Ik heb namelijk dringend nieuwe schoenen nodig.’
Elke andere collega in uw Vlaamse regering zou in zo’n geval, naar aloude gewoonte, een wachtlijst aanleggen. Minister Diependaele pronkt in het Guiness Book of Records met zijn indrukwekkende wachtlijst voor sociale woningen. Minister Crevits zit hem op de hielen met haar wachtlijst voor mensen die recht hebben op centen omdat ze een handicap hebben. Minister Weyts lijkt zijn concurrenten binnen de kortste keren in te halen met zijn wachtlijst voor kinderen die nood hebben aan buitengewoon onderwijs. U kan het zich veroorloven om die collega’s vierkant uit te lachen. Voor sukkelaars die een premie willen om een elektrische auto te kunnen kopen komt er geen wachtlijst. Zij worden niet in de steek gelaten en kunnen op hun twee oren slapen.
Ik weet dat het niet gebruikelijk is, maar zou u uw collega’s toch eens kunnen uitleggen hoe ze het kunnen regelen om, zoals u het doet, geld uit te geven dat er niet is. Het zou voor mij, en voor velen in mijn kennissenkring, een oplossing zijn want wij staan allemaal op meerdere wachtlijsten en overal zijn er honderden of duizenden wachtenden voor ons.
Eventueel kan u mij, in het antwoord dat u ongetwijfeld gaat sturen, ook deelachtig maken aan de truc om geld uit te geven dat er niet is. Ik heb namelijk dringend nieuwe schoenen nodig en een scheermachine.
Het schiet me nu te binnen dat dat laatste ook een elektrische motor bevat. Ziet u mogelijkheden om me daarvoor ook een premie te bezorgen?
U bij voorbaat dankend, groet ik u met de meeste Hoogachting,
Frederik De Meester,
U kent mij uit eerdere briefwisseling als Dikke Freddy
Bron: sociaal.net.
