Babyboomers: ‘Het is vijf voor twaalf voor de ouderenzorg’

Babyboomers: ‘Het is vijf voor twaalf voor de ouderenzorg’

Vlozo, het Vlaams netwerk van private woonzorgcentra, onderzocht hoe de generatie babyboomers kijkt naar zorg in haar oude dag. Duidelijke conclusie: hun wensen sluiten niet aan bij het huidige zorgaanbod.

Een grote groep

De groep babyboomers – mensen geboren kort na de Tweede Wereldoorlog – is groot. Dat geeft hen meteen ook veel politieke invloed. Een groot deel van hen is goed opgeleid, welstellend en actief in het verenigingsleven. Ze beschikken doorgaans over een goede gezondheid, zijn zelfbewust en individualistischer ingesteld dan generatie voor hen.

Dit is de generatie van mei ’68: ze zijn meer sociaal gericht en politiek bewust van wat rond hen gebeurt.

Minder duidelijk is wat de babyboomers, nu ze hun grijze en zilveren jaren tegemoet gaan, verwachten van de ouderenzorg . We voelen wel aan dat zij er met andere verwachtingen naar kijken, maar echt weten wat ze willen is natuurlijk nog iets anders.

Te weinig aansluiting

Om die lacune in te vullen, peilden Vlozo samen met onderzoeker Katrin Gillis (Odisee hogeschool) naar de verwachtingen die babyboomers hebben over zorg in hun ‘oude dag’.

Hun voorkeuren en wensen zijn samen te vatten met duidelijke begrippen: informatie, keuze, autonomie, privacy, inspraak, verbondenheid, genieten, gemoedsrust en tot slot kwaliteitsvolle, waardige en gegarandeerde zorg. Kortom: babyboomers willen graag zorg op maat die maximaal aansluit bij hun persoonlijke noden en wensen.

Als je die keuzes naast het huidig aanbod in de Vlaamse ouderenzorg legt, dan wordt meteen duidelijk dat babyboomers op hun honger blijven zitten. Die kloof is één van de voornaamste redenen waarom woonzorgcentra vandaag steeds minder populair zijn. Een klassiek woonzorgcentrum met een algemeen zorgaanbod voor alle bewoners beantwoordt niet aan de verwachtingen.

Nieuwe fundamenten

Het is vijf voor twaalf voor de ouderenzorg. We hebben een grondige transformatie nodig.

We moeten anders kijken naar kwaliteit en kwaliteitsvolle zorg. We moeten als samenleving evolueren naar meer relatiegerichte ondersteuning van ouderen. We moeten investeren in woonomgevingen waar iedere bewoner zich thuis voelt en waar iedereen de mogelijkheid heeft een kwaliteitsvol leven te leven.

Goed lokaal sociaal beleid

Als het gaat over de omgeving komen steden, gemeenten en eerstelijnszones in het vizier. Het is hun taak de regie op te nemen van een goed lokaal sociaal beleid.

Dat beleid zorgt voor een vlotte toegang tot informatie over de mogelijkheden rond ouderenzorg, zet initiatieven op poten om een gezonde leefomgeving te bevorderen en garandeert een gedifferentieerd woonaanbod voor ouderen.

Residentieel en relationeel

Nieuwe fundamenten moeten de residentiële ouderenzorg hertekenen. Soms is een verhuis naar een woonzorgcentrum onvermijdelijk. Vandaag wordt dat ervaren als een enorm verlies. Dat moet anders.

Als mens zijn we pas van betekenis in relatie met en tot anderen. Een veranderende relatie met familie en vrienden heeft dus een grote impact. De oudere wordt bewoner, familie en vrienden worden partners in de zorg. Maar in werkelijkheid blijven de oudere en de familie en vrienden leefpartners. Als we de familie en vrienden echt als leefpartners beschouwen, dan is het woonzorgcentrum ook hun thuis: een plaats waar je samen kan eten, genieten en slapen.

Zorgsysteem moet plooien

Terwijl babyboomers zich, in vergelijking met hun ouders, minder makkelijk aanpassen aan een veranderende situatie en context, dwingt het huidige zorgsysteem hen ertoe. Misschien wordt het tijd dat we niet de mensen maar het zorgsysteem aanpassen.

Dit kan door de zorg te organiseren rondom mensen, door een betere geriatrische opvolging in de eerstelijnszorg en door geriatrische-psychiatrische outreachende netwerken uit te bouwen. Om dit te realiseren, zullen sterk leiderschap en ondernemerschap in de eerste lijn noodzakelijk zijn.

Niet vergeten: zorgverleners

Ook zorgverleners hebben behoefte aan meer autonomie en mogelijkheden om de gewenste persoonsgerichte zorg te verlenen. Een lerende werkomgeving versterkt het gevoel van competentie en verantwoordelijkheid van medewerkers.

Daarnaast groeit het aantal technologische innovaties die inzetten op comfort en autonomie voor de oudere, en comfort en efficiëntie voor de zorgverlener. Volop inzetten op deze positieve evolutie is essentieel om de zorg voor ouderen meer haalbaar en aantrekkelijk te maken.

Tsnunami afwenden

We voorspellen dat bij ongewijzigd beleid de Vlaamse woonzorgcentra tegen 2030 de tsunami aan zorgbehoevende ouderen niet meer kunnen slikken. We mogen niet langer treuzelen, het is nu tijd voor actie.

De overheid staat erbij en ze kijkt ernaar, terwijl de brede ouderenzorg in beweging moet komen. Daarom beste overheid, geef de ouderenzorg perspectief en ruimte om ondernemend te kunnen zijn. Stop het micromanagement en de administratieve regelneverij.

Bron: sociaal.net

De hervorming is dood, leve de hervorming

De titel is een citaat van professor Mark Delanote, architect van een teloorgegane fiscale hervorming. Hij wijst ermee op de noodzaak van die hervorming, en drukt hij de hoop uit dat afstel slechts uitstel is. Toen minister van Financiën Vincent Van Peteghem op basis van de voorstellen van Delanote tot zijn “blauwdruk voor een bredere fiscale hervorming” kwam, legde hij meteen al zijn troeven op tafel door de hervorming voor te stellen als een onlosmakelijk met elkaar verbonden geheel van maatregelen. Trek er een maatregel uit en het kaartenhuis stuikt in elkaar. Aldus geschiedde.

Jammer, want de hervorming was technisch al volledig uitgewerkt in wetteksten. Als plan A niet lukt, dan maar plan B, moet de minister hebben gedacht. Want een aantal maatregelen uit zijn blauwdruk sijpelen nu door in andere wetten. Noem het geen hervormingswet, maar een wet “houdende diverse bepalingen”, dan is de kans op slagen groter en die op politieke hakken in het zand kleiner.

Neem nu de minimumbelasting voor multinationals, die er sowieso komt. Of de hervorming van de investeringsaftrek voor bedrijven. De nieuwe thematische aftrek van 40 procent voor natuurlijke personen en kleine vennootschappen komt regelrecht uit zijn blauwdruk. Zo ook de drastische verhoging van bestaansmiddelen die kinderen mogen genieten om fiscaal ten laste te blijven van hun ouders. Werd die verhoging in het oorspronkelijke hervormingsplan nog uitgesmeerd over drie jaar, van 2024 tot 2027, dan is die nu al meteen ingevoerd, en wel vanaf 2023.

Om ten laste te blijven van gehuwde of wettelijk samenwonende ouders, mag een kind in 2023 in principe niet meer nettobestaansmiddelen dan 3.820 euro genieten. Voor een kind van een alleenstaande of feitelijk samenwonende ouder is dat 5.520 euro. Heeft dat kind een zware handicap, dan loopt het bedrag op tot 7.010 euro. De minister trekt een streep door dat achterhaalde onderscheid, en brengt de toegelaten nettobestaansmiddelen voor alle kinderen, ongeacht de samenlevingsvorm van hun ouders, uniform op 7.010 euro voor 2023 en op 7.290 euro voor 2024.

De minister heeft daarvoor een sluitend alibi. Voor dezelfde jaren was eerder al het maximumaantal uren studentenarbeid dat een jobstudent kan presteren met vrijstelling van gewone sociale bijdragen, opgetrokken van 475 tot 600 uren. Fiscaal volgt nu sociaal. Zo kan een jobstudent dit jaar bruto tot 12.422 euro verdienen en nog fiscaal ten laste blijven van zijn ouders, terwijl dat zonder de maatregel slechts 8.285 euro zou zijn. Vergeet niet dat dit jaar, voor het eerst sinds het begin van de coronapandemie, opnieuw alle studentenlonen meetellen als bestaansmiddel. En ook al zijn de hogere bestaansmiddelen slechts tijdelijk, voor 2023 en 2024, door te stellen dat “de regeling kan worden bestendigd”, komt de hervormer in de minister toch weer om de hoek kijken.

“Alle werkenden minstens 835 euro extra nettoloon”, dé slagzin van de fiscale hervorming, heeft de minister niet kunnen waarmaken, maar een einde maken aan het onding van de gratis volkslening, daar is hij wel in geslaagd. Sinds 2004 is de belastingverlaging van die laatste grote fiscale hervorming nooit volledig doorgerekend in de bedrijfsvoorheffing, het belastingvoorschot dat maandelijks op het loon van werknemers wordt ingehouden. Daardoor wordt op lonen al decennia structureel te veel voorheffing ingehouden. De overheid leent zo jaarlijks bijna 2 miljard euro renteloos bij haar burgers, een bedrag dat anderhalf jaar later bij de belastingafrekening wordt terugbetaald. Door “de bedrijfsvoorheffing op lonen beter af te stemmen op de eindbelasting”, ook een verzuchting uit de blauwdruk, maakt de minister na twintig jaar een einde aan die praktijk. De minister mag zijn belastinghervorming er dan wel niet hebben doorgekregen, een oude belastinghervorming finaal op de rails krijgen, dat is wel zijn verdienste.

Bron: Trends

Hoe ga je om met oorlogsangst? ‘Mijn gepieker heeft me mijn relatie gekost’

Wat ooit als een complottheorie werd afgedaan, voelt nu als een bijna-realiteit die velen in zijn greep houdt: de angst voor een nieuwe oorlog hangt als een donkere wolk boven ons hoofd. Maar wat veroorzaakt die groeiende onrust? En belangrijker nog, hoe leer je ermee omgaan? 

Trigger warning: Dit stuk gaat over angst en mentale gezondheid. Worstel je met angst of piekergedachten? Of heb je vragen? Contacteer Tele-Onthaal via hun website of bel het nummer ‘106’.

ijn angst voor de oorlog heeft mijn leven verwoest.’ Aan het woord is Nora1 , een 35-jarige geschiedenislerares. ‘Het zaadje was geplant tijdens de pandemie: plotseling was alles wat ik als vanzelfsprekend beschouwde, overhoop gegooid. De wereld voelde als een gevangenis.’ Ondanks de uitdagende overstap naar digitaal lesgeven bood haar werk als geschiedenislerares enige houvast. ‘Ik vind het geweldig om mijn kennis over het verleden aan mijn leerlingen over te dragen. Al was het toen erg moeilijk om te negeren wat er in het heden gebeurde, zeker omdat mijn leerlingen me veel vragen stelden. Ik piekerde veel over de toekomst, maar voelde me nog niet hopeloos.’

Toen de oorlog in Oekraïne uitbrak, kon Nora steeds minder goed relativeren. ‘Ik begon me af te vragen of dit slechts het begin was van iets veel ergers.’ Die zorg bleef constant in haar achterhoofd hangen. ‘Anderen deelden dezelfde bezorgdheden, maar bij mij leek het gevoel intenser. Angst was mijn metgezel. Slapeloze nachten, paniekaanvallen… het werd een dagelijkse strijd. En toch kon ik het nieuws niet negeren. Toen ik het voorbije halfjaar zag wat er ook nog eens in Palestina en Israël gebeurde, was dat de druppel,’ vertelt ze.

‘Misschien was het een opeenstapeling van alles wat ik de laatste tijd voelde, of misschien was ik al angstig en heeft dit me over de rand geduwd: maar ik kreeg een totale mentale ineenstorting. Ik ben constant bang dat een derde wereldoorlog nabij is. Niet echt handig als je les geeft aan leerlingen die regelmatig vragen stellen over de toestanden in Palestina, Oekraïne en Congo. Ik kon niet meer doen alsof alles goed ging, en deed niets anders meer dan piekeren. Het werd zo ernstig dat ik een tijdje uitviel en niet meer mijn huis wilde verlaten.’

Nora’s worsteling met angst en bezorgdheid is geen geïsoleerd incident. Uit recente inzichten van Tele-Onthaal blijkt dat mensen in ons land regelmatig kampen met angst voor de mogelijkheid van een derde wereldoorlog, of met zorgen over de toekomst van kinderen en kleinkinderen in een wereld met meervoudige crises. Ook online is die angst voelbaar. Toen Sesamstraat-figuur Elmo op X (het vroegere Twitter) vroeg hoe het met iedereen ging, kreeg hij duizenden reacties. Wat bleek? Er heerst veel angst voor de toestand van de wereld.

Ver-van-mijn-bedshow

Angst hoeft niet noodzakelijk negatief te zijn. ‘Het kan ons juist aanzetten tot actie en ons morele kompas kalibreren’, vertelt Bram Vervluit, hoofddocent psychologie aan de KU Leuven en auteur van het boek ‘Waarom we bang zijn’. ‘Het wijst op wat we belangrijk vinden en waar we ons voor willen inzetten, zoals bijvoorbeeld in het geval van klimaatverandering. Wanneer een probleem ver weg lijkt, kan dat ook angstgevoelens opbrengen, maar het lijkt dan minder urgent.’

Vervliet legt uit dat angst in drie categorieën valt. ‘Als de dreiging ver weg is, ervaren we technisch gezien “angst”. Hoewel er misschien geen direct gevaar dreigt, voelen we ons toch ongemakkelijk en blijven we alert, bijvoorbeeld door het nieuws te volgen om te zien of er iets gevaarlijks gebeurt.’

Wanneer de dreiging dichterbij komt, zoals bijvoorbeeld bij de inval van Oekraïne, spreken we technisch gezien van “vrees”. ‘Op dat moment richten we al onze aandacht op één specifiek gevaar, maar het blijft nog net buiten ons directe gezichtsveld. We moeten ons richten op het ene grote gevaar dat voor ons staat’, zegt Vervliet. De laatste fase wordt paniek genoemd. ‘Dit gebeurt wanneer we al in het gevaar zitten, zoals in een levensbedreigende situatie, bijvoorbeeld wanneer soldaten je stad binnenkomen. Technisch gezien schommelen veel mensen nu tussen angst en vrees.’

Angst kan extreem intens en plotseling zijn, maar het is ook erg vluchtig. ‘Onderzoeksinstituut Ipsos voert maandelijks wereldwijd onderzoek uit naar de angsten die mensen ervaren. Die fluctueren voortdurend, afhankelijk van wat op dat moment het meest op de voorgrond staat. In 2019 was dat klimaatverandering, in 2020 was dat corona, en in 2023 was dat een energiecrisis. Momenteel zal dat waarschijnlijk geopolitiek zijn’, klinkt het.

Eb en vloed

De vluchtigheid van angst is eigenlijk een positief teken, benadrukt crisispsycholoog Erik De Soir. ‘Dat toont aan hoe adaptief mensen zijn, vooral in crisissituaties. Na de angstaanjagende aanslagen in Brussel op 22 maart 2016, heerste er een golf van paniek en paranoia over IS en de jihad. Mensen vermeden de metro en zelfs kinderen waren angstig.’ In samenwerking met zijn partner, rouwtherapeut Lies Scaut, werden ze overspoeld met vragen van scholen over hoe ze kinderen door deze donkere periode konden loodsen. Dit resulteerde in het boekje ‘Moet ik nu bang zijn!? Kinderen begeleiden in tijden van angst en terreur’. 

Hoewel de boeken aanvankelijk als warme broodjes over de toonbank gingen, verdween de publicatie geleidelijk uit de schijnwerpers. Tot 2022. Toen brak plotseling de oorlog uit tussen Rusland en Oekraïne. ‘De angst voor een nabij conflict groeide razendsnel in ons land. Scholen worstelden opnieuw met de vraag hoe ze kinderen moesten uitleggen wat een kernbom of een wereldoorlog was.’ De Soir en Schaut, gedreven door de opkomende dreiging, brachten meteen een geactualiseerde versie van hun boekje uit: ‘Bang van de oorlog’. Maar zoals eerder, ebde de angst al snel weg. ‘Mensen passen zich snel aan aan veranderende omstandigheden en raken gewend aan de dreiging, zolang ze niet onmiddellijk geconfronteerd worden met de harde realiteit van oorlog die hun kant op komt.’

Attention please!

We worden voortdurend overspoeld door een onophoudelijke stroom van (verontrustende) informatie, legt psycholoog Bram Vervliet uit. ‘NGO’s, politieke partijen, bedrijven en individuen vechten allemaal om onze aandacht op sociale media’, voegt hij eraan toe. ‘Hoewel dit geen nieuw fenomeen is, hebben sociale media en reguliere kanalen het alleen maar verergerd. Berichten en beelden kunnen razendsnel viraal gaan, waardoor de urgentie van verschillende kwesties tegelijkertijd wordt benadrukt.’

Mensen worden overweldigd door een cascade van conflicten: geopolitieke spanningen, smeltende ijskappen, aardbevingen, anti-LGBT-wetten, anti-abortuspropaganda, racisme, migratie, inflatie, armoede… En als klap op de vuurpijl zien we steeds vaker het gebruik van de term ‘Derde Wereldoorlog’ in het discours van prominente mediabronnen zoals VRT, HLN, De Standaard en zelfs organisaties zoals de NAVO. Dit draagt bij aan een groeiende angst en massahysterie.

Zo merkte The Guardian dat de interesse in ‘doomsday-prepping’ gestaag stijgt: mensen kopen steeds vaker survivalkits om zich voor te bereiden op noodsituaties. Vorig jaar gaven Amerikanen alleen al 11 miljard dollar uit aan zo’n kits. Grote multinationals zoals Amazon en eBay spelen hier zelfs op in door speciale categorieën voor preppers aan te bieden.

Filterloos en persoonlijk

Wat ons ook raakt, is het soort inhoud dat we zien. Waar oorlogsbeelden vroeger zwaar gefilterd en gecensureerd werden op traditionele media, is dat filter volledig verdwenen op sociale media. Zo circuleren er heel wat bloederige, expliciete beelden op Instagram en TikTok. ‘Blootstelling aan dergelijke gruwelijke beelden kan niet anders dan ons mentale welzijn beïnvloeden’, merkt Vervliet op.

De verhalen raken ons bovendien persoonlijk. Neem bijvoorbeeld de journalisten Motaz Azaiza en Bisan Owda, die hun reis als ontheemde Palestijnen op Instagram en TikTok delen als een soort dagboek. ‘Als je zulke persoonlijke verhalen op sociale media ziet, kun je de gebeurtenissen bijna vanuit een eerstepersoonsperspectief ervaren. Dat kan een diepgaande impact hebben, tegenover wanneer je het bekijkt of leest vanuit een afstandelijk standpunt’, vertelt Vervliet. 

Dit komt doordat mensen van nature verhalenvertellers zijn. ‘Verhalen hebben de kracht om langer in ons geheugen te blijven hangen dan droge feiten. Daarom kunnen verhalen – die worden verteld met behulp van beelden – ons diep raken en ons perspectief op de wereld veranderen.’

Wake-up call

Op welk punt moeten we erkennen dat onze bezorgdheid over de wereld een ongezonde tol begint te eisen? Voor Nora was die grens duidelijk overschreden. ‘Het heeft me mijn relatie gekost’, zegt ze. ‘Naarmate de wereld om ons heen chaotischer werd, vertaalde zich dat ook naar ons. Mijn ex-partner, van nature optimistisch, begreep mijn angst niet. Onze eens zo stabiele relatie begon scheuren te vertonen. Ik was constant op zoek naar geruststelling en vergat hem daarbij.’ Hun ruzies werden frequenter. ‘Op een gegeven moment had mijn ex-partner er genoeg van. De emotionele tol van mijn angst en de groeiende afstand tussen ons leidden tot het pijnlijke besluit om uit elkaar te gaan.’

Dat was voor haar een wake-up call. ‘Ik zocht hulp en kreeg de diagnose gegeneraliseerde angststoornis. Ik zoek nu begeleiding bij een therapeut en ben begonnen met antidepressiva. Daarnaast heb ik mijn sociale media gedeactiveerd om niet meer overweldigd te raken en beperk mijn blootstelling aan het nieuws. Sommige dagen voelt het nog steeds alsof ik nauwelijks mijn hoofd boven water kan houden; de angst blijft altijd wel in mijn achterhoofd hangen. Maar ik denk dat ik mijn eigen copingmechanismen heb gevonden.’

Nora is ook weer begonnen met lesgeven. ‘Ik zie mijn rol als leerkracht nu anders. Het is geen last, maar mijn levenslijn. Ik zie het als mijn missie om hen door deze turbulente tijden te leiden en samen hoopvol naar de toekomst te kijken.’

Gezonde copingmechanismen

Als het gaat om copingmechanismen, bestaat er niet echt een ‘one size fits all’-oplossing. Je kunt online heel wat standaardadvies vinden – beweging, zonlicht, meditatie en zelfzorg – maar dat werkt niet voor iedereen. Ontdek hieronder enkele tips van experts.


Volgens de Oostenrijkse sociale media onderzoeker Kathrin Karsay, van de Universiteit van Wenen, is het hoe dan ook een goed idee om minder op je gsm te zitten. ‘Het wordt vaak gezegd en het is vanzelfsprekend, maar het kan echt helpen om minder tijd door te brengen op sociale media. Probeer zeker ’s avonds voor het slapen en ’s ochtends na het opstaan je smartphone te vermijden. Mensen zijn dan vatbaarder voor negatief denken. Ik beperk mezelf bijvoorbeeld tot slechts 15 minuten per dag op TikTok’, zegt ze.

‘Voor apps zoals TikTok moet je in het achterhoofd houden dat het voornamelijk een entertainment-app is. Het is dus niet bedoeld om in contact te blijven met je vrienden. Als je graag wil ontspannen is het goed om dat op andere manieren te doen. Naar buiten en je omgeving herontdekken is bijvoorbeeld geen slecht idee als je je overweldigd voelt.

Een andere manier om met angst en stress om te gaan is door je veerkracht te vergroten. Dat onder andere doen door je nervus vagus – de zenuw tussen je brein en lichaam – te trainen. Volgens Marie-Anne Vanderhasselt, hoofddocent aan de UGent ligt het geheim voor een gezond mentaal welzijn in je nervus vagus. ‘De activiteit in je nervus vagus kan toenemen en afnemen. Als het toeneemt, kan je lichaam zich sneller ontspannen en word je stressbestendiger. Als de functionaliteit van je nervus vagus vertraagt, voel je de gevolgen ook op je mentaal welzijn. Het is dus belangrijk om je nervus vagus te optimaliseren zodat je zowel fysiek als mentaal veerkrachtig en stressbestendig wordt.’ Hoe je dat precies doet, lees je in dit stuk.

Ook Tele-Onthaal benadrukt het belang van een gebalanceerde nieuws- en mediaconsumptie en biedt een luisterend oor aan mensen die hun angst willen delen. Ze creëren een veilige ruimte waar individuen zonder oordeel hun zorgen kunnen uiten en advies kunnen krijgen over het omgaan met angst en machteloosheid. Door empathie en luisteren te benadrukken, onderstreept Tele-Onthaal het belang van psychologische ondersteuning tijdens onzekere tijden.

Benieuwd naar nog meer tips om te kunnen relativeren? Lees dan zeker ook dit stuk: ‘Alles gaat slecht’: waarom verlangen we terug naar de tijd voor de pandemie?

1 Nora is een schuilnaam

Brob: Knack

Onze welvaart wordt bedreigd door een blok van N-VA en Vlaams Belang

Het is mogelijk: de veiligheid én de koopkracht beschermen. Dat was zaterdag de boodschap van Vooruit-voorzitter Melissa Depraetere op het inhoudelijke congres van de partij in aanloop naar de verkiezingen. Ze haalde uit naar ‘een blok van rechts en extreemrechts, van N-VA en Vlaams Belang’.

Veiligheid en Defensie zullen de komende maanden, naast migratie, belangrijke thema’s worden in de verkiezingscampagne. Vooruit is niet bepaald de partij die zich graag op die onderwerpen profileert, maar Depraetere is er ook niet vies van. Al mag het volgens haar in geen geval wegen op de sociale uitgaven, zoals onder meer N-VA voorstelt. 

Vooruit wil de koopkracht laten toenemen, in tijden waarin de uitgaven voor Defensie gevoelig omhoog zullen moeten gaan. Dat wil de partij doen door ‘de marktmacht van de grote bedrijven te breken’. Depraetere wil een hele reeks regels opleggen aan de grote bedrijven om hen te verplichten altijd het voordeligste tarief aan te bieden. Ze kijkt daarvoor naar banken, verzekeraars, energieleveranciers en telecombedrijven. Ze wil een minimale spaarrente, een verlengde garantietermijn en strenge regels voor de notarissen, zoals ze enkele weken geleden al opperde bij de voorstelling van het partijprogramma rond huisvesting. ‘Als we er zo in slagen de marktmacht van die grote bedrijven te breken, zal 3,4 miljard euro per jaar terugvloeien naar de mensen’, zei Depraetere zaterdag bij het slot van het congres. ‘Dat is 1.200 euro per jaar, per gezin. En dat kost dus niemand iets, behalve die machtige spelers met hun megawinsten. Je ziet, het kan wel, uw veiligheid én uw koopkracht beschermen.’

Depraetere plaatste haar boodschap expliciet tegenover twee partijen: Vlaams Belang en N-VA. ‘Onze welvaart wordt bedreigd door een blok van rechts en extreemrechts, van N-VA en Vlaams Belang. Een rechts blok dat vooral bezig is met Vlaamse meerderheden, confederalisme en de splitsing van ons land.’

Het congres werd zaterdag nochtans ietwat overschaduwd door de peiling van de VRT en De Standaard, die Vooruit op 13,7 procent inschatte. ‘Dat prikt een beetje’, was te horen bij verschillende parlementsleden. Maar de echte reality check was natuurlijk de monsterscore van Vlaams Belang. ‘Dat is dramatisch’, zei Vlaams fractieleider Hannelore Goeman. ‘Het maakt ons dubbel gemotiveerd om het over de inhoud te laten gaan.’

Dat was ook de mening van Depraetere. ‘Ik snap de frustratie van de mensen die voor Vlaams Belang kiezen’, zei ze. ‘Maar de oplossingen gaan niet uit die hoek komen, dus moeten wij die aandragen.’

Met Conner Rousseau als voorzitter neigde de partij naar 17 procent van de stemmen, maar de Oost-Vlaming bleef ook zaterdag afwezig. ‘Ik denk persoonlijk dat hij beter niet opkomt als lijstduwer, maar ik besef dat we zijn procenten kunnen gebruiken’, zei een parlementslid off the record.  ‘Ik zou persoonlijk graag hebben dat hij terugkomt, maar ik denk dat we het ook zonder hem kunnen waarmaken’, zei de voorzitter. Rousseau heeft tot tot 13 april de tijd gekregen om zijn keuze te maken.

Bron: knack

‘Strijd tegen seksueel geweld moet dringend hoger op de agenda’

Melodie Geurts van de Vrijdaggroep staat stil bij de cijfers over seksueel geweld in ons land. Ze ziet twee elementen die dringend moeten worden aangepakt als we het probleem ernstig willen nemen.

De cijfers zijn verontrustend: naar schatting 48% van de Belgen is al het slachtoffer geweest van een vorm van seksuele agressie. Een groot aantal slachtoffers van seksueel geweld doet echter geen aangifte, zodat maar liefst minder dan 10% van de gevallen wordt gemeld. In 2020 meldt Amnesty International dat in België een verbluffende 53% van de verkrachtingszaken wordt geseponeerd. Danièle Zucker, een expert op het gebied van crimineel gedragsonderzoek, met een specifieke focus op verkrachters, rapporteert dat slechts 1% van de daders werkelijk wordt veroordeeld.

Verder verklaart ze dat in België slachtoffers wel worden aangemoedigd om aangifte te doen, maar dat de veroordelingen achterblijven. Dit is verontrustend, aangezien het aanmoedigen van slachtoffers om aangifte te doen zonder adequate juridische vervolging een negatief signaal uitstuurt naar de samenleving. Het is dus essentieel om de mentaliteit op dat vlak te veranderen.

Zucker wijst terecht op deze tegenstrijdigheid: het bewustzijn over seksuele agressie begint pas recent toe te nemen, en tegelijk stuiten campagnes om aangifte te doen op problemen bij justitie die ook in andere domeinen opspelen, namelijk dat er niet altijd voldoende tijd en middelen beschikbaar zijn. Al deze zaken samen, laten zien dat onmiddellijke en ingrijpende hervormingen in het rechtssysteem noodzakelijk zijn.

Twee kritieke hindernissen moeten dringend worden aangepakt. In de eerste plaats vormt de frequente seponering van aangiftes van seksueel geweld. Daarnaast kijgen zij krijgen nog te vaak te maken met emotieloze en ongepaste ondervragingen, en daar bovenop verlengen langdurige procedures (tot wel 5 jaar!) het trauma van slachtoffers. Die combinatie leidt tot een zogenoemde dubbele bestraffing van slachtoffers. Dit kan ontmoedigend werken voor wie aangifte moet doen.

Dit kan enkel aangepakt worden met doelgerichte hervormingen. In de eerste plaats moeten de buitengewoon lange procedures verkort worden, en moet de samenwerking tussen de verschillende justitiële autoriteiten versterkt worden. Dat is iets wat vandaag nog te vaak ontbreekt, en de kwaliteit en snelheid van procedures belemmert.

Ten tweede is het cruciaal om verplichte opleidingen voor justitiële autoriteiten te intensiveren. Dat geldt dan zowel voor politieagenten, openbare aanklagers, magistraten, onderzoeksrechters en correctionele rechters. Helaas worden deze verplichte opleidingen vandaag nog vaak verwaarloosd, ook die voor psychologische experts, die de beoordelingen van daders of slachtoffers op een ongepaste manier kunnen beïnvloeden en zo een extra emotionele last voor de slachtoffers creëren.

De behandeling van seksueel geweld en de ondersteuning van slachtoffers vereisen een specifieke aanpak. Het omgaan met de emotionele reacties die gepaard gaan met dergelijke aanvallen, zoals schaamte, angst en verstarring, kan door die opleidingen aanzienlijk verbeterd worden.

Door te leren van best practices en trainingen uit andere landen, kan België meer gaan inzetten op gespecialiseerde gerechtelijke procedures, onafhankelijke meldingsmechanismen instellen en effectieve voorlichtingscampagnes.

Het leidt geen twijfel dat we in België dringend werk moeten maken van een hervorming van ons rechtsstelsel als het gaat over seksueel geweld. Die verandering moet vooral oog hebben voor ondersteuning voor de slachtoffers, een duidelijk signaal sturen dat seksueel geweld niet langer getolereerd zal worden in de Belgische samenleving, en dat onze slachtoffers niet langer in de kou zullen blijven staan.

Melodie Geurts is oprichter van Educonsent, een non-profitorganisatie die bij jongeren werk wil maken van een cultuur van consent. Ze is lid van de Vrijdaggroep.

Bron: knack