Interview met een journalist. “Waarheid is een van de eerste slachtoffers in een oorlog”

Interview door Neta Most, Socialistische Strijdbeweging (ISA in Israël-Palestina).

De rechtse regering van Netanyahu, Ben-Gvir en Smotrich heeft sinds haar oprichting politieke vervolging en censuur toegepast. Met het uitbreken van de oorlog is deze tendens verscherpt onder de verbrede regering. De minister van Communicatie, Shlomo Deri, onderneemt stappen om “burgers die het nationale moreel ondermijnen” gevangen te zetten. Tegelijkertijd heeft Deri, samen met de procureur-generaal van de regering, stappen ondernomen om de zender Al-Jazeera in Israël te sluiten. Dit maakt deel uit van een poging om media te beperken en te censureren voor zover die niet meegaan in de propaganda van de regering over de oorlog.

De steun van de regering aan extreemrechtse elementen, vooral in tijden van oorlog, uit zich in publieke vervolging en bedreiging van stemmen die kritisch staan tegenover de oorlog, inclusief journalisten – Palestijnen en anderen – zoals de bedreigingen om de onafhankelijke journalist Israel Frey en zijn familie fysiek aan te vallen. Krantenredacties, uitgevers en eigenaren van de grote mediakanalen, die zelf nationalistische ophitsing en steun voor de oorlog laten horen, zijn niet goed geplaatst om journalisten te beschermen tegen de toenemende druk en politieke bedreigingen tegen sommigen van hen. Daarnaast heeft de sector de afgelopen jaren te maken gehad met een toenemende onzekerheid op het gebied van banen – waaronder ontslagen bij de ‘Yediot’-groep – wat op zichzelf al bijdraagt aan de druk op journalisten om zelfcensuur toe te passen. We hebben sterke journalistenorganisaties nodig om deze aanvallen te bestrijden.

We spraken met Ariel Gottlieb, lid van de Raad van Bestuur van de Unie van Journalisten in Israël (UJI), het Verenigd Comité van Journalisten bij Ynet en Yediot Ahronot, en lid van de Socialistische Strijdbeweging (ISA in Israël/Palestina), over deze ontwikkelingen, de rol van de georganiseerde arbeidersbeweging in de media tijdens de oorlog, evenals de ontslagen bij de ‘Yediot’ Groep. Ariel spreekt op persoonlijke titel.

Journalisten bevinden zich vaak in de frontlinie van de oorlog. We weten ook van specifieke journalisten met wie je samenwerkt en die zijn vermoord.

“Ja, een fotograaf van de Ynet redactie, Roee Idan, en zijn vrouw werden vermoord in de Kfar Aza Kibboets op de eerste dag van de oorlog. Zijn dochtertje is vermist. Andere journalisten hebben hun leven geriskeerd, vooral in de eerste dagen van de oorlog, en anderen werken gewoon de klok rond.”

“Nog eens vier journalisten werden gedood op de eerste dag van de oorlog tijdens de aanval van Hamas in het zuiden. Sindsdien zijn er 21 journalisten gedood in Gaza – meer dan het totale aantal journalisten dat sinds 2001 in Gaza is gedood. Een fotograaf van Reuters kwam ook om bij een bomaanslag in Libanon.”

Naast de directe fysieke dreiging heerst er nu ook een sfeer van nationalistische heksenjacht op werkplekken en scholen, vooral gericht tegen Arabisch-Palestijnse werknemers of studenten. Is deze vervolging voelbaar in de journalistiek?

“Zelfs als er geen fysieke aanval is tegen journalisten, hebben we wel te maken met verstoringen en pesterijen. De regering heeft opzettelijk een publieke sfeer gecreëerd die het journalisten erg moeilijk maakt om hun werk te doen, en creëert een trend van nauwlettend toezicht om ervoor te zorgen dat journalisten alleen rapporteren wat de officiële lijn is. We hebben deze dingen eerder gezien: tijdens eerdere oorlogsescalaties en tijdens de massale protestbeweging in Israël dit jaar. Maar nu gebeurt het natuurlijk op een veel hoger niveau.”

“Degenen die het hardst worden aangepakt zijn de buitenlandse media, vooral de Arabisch sprekende media die hier nog actief zijn. De UJI heeft een brief gestuurd naar de media-afdeling van de overheid, die ervoor moet zorgen dat buitenlandse media hun werk kunnen doen, met het verzoek om hun rechten te beschermen en hen te verdedigen.”

“De situatie is sterk geëscaleerd door de pogingen van minister van Communicatie Deri om de lokale afdeling van Al-Jazeera te sluiten.”

“Ik denk dat er daarnaast een veel bredere invloed is: journalisten denken twee keer na over wat ze schrijven, wat ze zeggen in de uitzending. Het is een soort zelfcensuur die voortvloeit uit het erkennen van de nieuwe situatie. Ik neem aan dat Palestijnse journalisten in Israël dit veel sterker voelen, net als joodse journalisten die kritischer staan tegenover de belangen van de Israëlische regering.”

“Om journalisten in staat te stellen op een eerlijkere manier verslag te doen van de oorlog, zonder zelfcensuur, hebben we sterke georganiseerde vakbonden nodig – in de eerste plaats om werkgelegenheid en rechten voor journalisten en andere mediawerkers te garanderen, en in deze context ook om de werkomgeving van journalisten te verdedigen tegen druk van de overheid.”

Als onderdeel van de intimidatie door de regering bedreigen extreemrechtse activisten ook de vrije pers. Onder andere ‘La Familia’ (extreemrechtse supporters van voetbalclub Beitar Jeruzalem) organiseerden op zaterdagavond 14 oktober een ‘protest’ met vuurwerk voor de woning van de onafhankelijke journalist Israel Frey. Hij werd gedwongen om met zijn vrouw en kinderen te vluchten en zich op een geheime locatie te verbergen. De UJI heeft nog geen commentaar gegeven op deze of andere journalistenvervolgingen. Is dit niet een kwestie waarover de vakbond een verklaring zou moeten afleggen?

“De vakbond heeft nog geen verklaring afgelegd, het bestuur bespreekt het en ik behoorde zeker tot degenen die voorstander waren van het publiceren van een publieke verklaring. De beschuldiging dat Frey werd vervolgd omdat hij Hamas steunde, is volstrekt onaanvaardbaar. Hij maakte gewoon een elementaire empathische opmerking over de tragedie waar kinderen van beide kanten mee te maken hebben.”

“Het is een zeer extreme situatie als je zelfs voor zo’n opmerking bedreigd kunt worden en vervolging kunt ervaren die je leven in gevaar brengt. Ik denk absoluut dat we een duidelijke verklaring van de UJI nodig hebben over dit specifieke geval, vooral omdat het een gevaarlijk precedent schept. Als we Frey nu niet proberen te beschermen, kunnen meer journalisten en hun families te maken krijgen met de dreiging van fysieke aanvallen door extreemrechtse activisten.”

“Als de vakbond geen verklaring opstelt, zoals het geval was bij andere controversiële politieke kwesties, dan kunnen we een verklaring opstellen die ondertekend is door enkele leden van het dagelijks bestuur om ervoor te zorgen dat er op zijn minst een duidelijk statement is, ook al is het niet onder de officiële naam van de vakbond. Hetzelfde geldt voor de Israëlische bombardementen op journalisten die gedood werden terwijl ze hun werk deden in Gaza en Libanon.”

Gaat de directie van ‘Yediot’, naast de verschillende bedreigingen tijdens deze oorlog, door met het consolidatieplan, dat bezuinigingen en ontslagen omvat, ondanks de oorlog?

“De werknemers werken nu een stuk harder dan voor de oorlog, of het nu werknemers in de frontlinie zijn of werknemers die het nieuws brengen of andere werknemers vervangen, iedereen werkt een stuk harder en er worden grotere offers van hen gevraagd. Maar de directie was niet bereid om dit te overwegen, zelfs niet op het basisniveau van uitstel van het plan.”

“In feite is een deel van het plan al uitgevoerd, omdat ze een plan van vermeend vrijwillig pensioen hebben geïnitieerd. Ik zeg vermeend omdat mensen niet weg willen, ze staan onder druk en krijgen onvoldoende compensatie.”

“Ze zijn druk blijven uitoefenen in gesprekken die ze hadden met werknemers, waar ze mensen aanmoedigden om te vertrekken, zelfs als het niet de moeite waard was. Veel mensen zijn onder druk vertrokken of staan op het punt te vertrekken.”

“Ze hadden voor de oorlog twee onderhandelingssessies met de vakbond gepland als voorbereiding op hoorzittingen over ontslagen. We hadden toen gevraagd om dit proces op te schorten totdat de situatie opgehelderd zou zijn. Ze stemden er zelfs niet mee in om het op te schorten en toen we zagen dat ze hoorzittingen via Zoom organiseerden in plaats van persoonlijk bijeen te komen, lieten we de arbeiders weten dat we besloten hadden om niet deel te nemen.”

Je zei eerder dat de aanvallen van zowel de overheid als extreemrechts de werkomgeving van journalisten schaden. Naast de officiële lijn die wordt gepresenteerd door de traditionele media en het fenomeen van de ‘dienstplichtige media’ die al vertekenen wat er gebeurt, passen journalisten zelfcensuur toe, vooral in oorlogstijd en met betrekking tot wat er gebeurt ‘aan de andere kant van het hek’.

“Correct. Het is waar in termen van wat er wordt gepresenteerd aan het Israëlische publiek, en in termen van wat er zal gebeuren als ze Al-Jazeera in Israël sluiten. Het betekent dat internationale Al-Jazeera kijkers geen toegang zullen hebben tot sommige aspecten van de impact van de oorlog op de Israëlische samenleving. In ieder geval is er een aanval op de mogelijkheid om een breder en eerlijker beeld van de feiten te krijgen. Dit toont opnieuw aan dat de waarheid het eerste slachtoffer is in een oorlog.”

Nog niet zo lang geleden was er een verklaring van de Palestijnse vakbonden die opriepen om een einde te maken aan de Israëlische bombardementen op Gaza. Die oproep was ook ondertekend door de Palestijnse journalistenvereniging. Is de UJI hierover benaderd?

“Ik ben me niet bewust van pogingen om ons te benaderen, als die er al zijn geweest, zijn ze waarschijnlijk naar de voorzitter of voorzitter van de vakbond gegaan, we hebben er geen bericht over ontvangen. In ieder geval kan het ontwikkelen van een gesprek en samenwerking tussen de UJI en andere vakbonden, op lokaal en internationaal niveau, alleen maar een positieve stap zijn, zeker als de Palestijnse journalistenvakbond erbij betrokken wordt.”

“Ik ben het zeker eens met de oproepen om in deze moeilijke crisis stelling te nemen en actie te voeren tegen de bomaanslagen. De UJI heeft een trend waarbij zelfs degenen die het eens zijn over verschillende politieke kwesties geen duidelijk officieel standpunt innemen vanuit de wil om alle journalisten te vertegenwoordigen, ook degenen die meer rechtse standpunten innemen. Ik denk dat we in deze situatie manieren moeten vinden om gewone leden een manier te bieden om politieke kwesties te bespreken en hun mening te uiten. Ik heb hetzelfde gezegd in verband met de discussie binnen de vakbond over de protestbeweging tegen de justitiële hervorming.”

“Het feit dat er meningsverschillen of verschillende meningen zijn, is geen reden om het uiten van meningen of het voeren van een gesprek uit de weg te gaan. Integendeel, het is juist de reden om dat gesprek te voeren en een standpunt in te nemen dat de belangen van de journalisten en van de arbeiders in het algemeen vertegenwoordigt, met betrekking tot politieke kwesties, zoals de oorlogskwestie, die een kritieke kwestie is voor de arbeiders die hier wonen.”

Bron: Socialisme.be

Recensie. ‘De mythe van normaal’

Recensie. ‘De mythe van normaal’

Recensie door Roise McCann (Socialist Party, ISA in Ierland)

Terwijl een jonge generatie opgroeit in een tijd van kapitalistische crisis, zien we voor onze ogen hoe de ‘mythe van normaal’ in elkaar stort. Van de Covid-19 pandemie tot de ecologische en economische rampspoed. Het is niet verwonderlijk dat trauma het ‘woord van het decennium’ is. Naarmate we strijden voor antwoorden op de desintegratie van het milieu en het leven zoals we het kennen en de gevolgen ervan op ons lichaam en ons brein, voelt ‘De mythe van normaal’ aan als een gepaste inleiding op hoe het leven onder het kapitalisme ons onvermijdelijk loskoppelt van onze basisnoden en eigenlijk ook van onszelf.

In 1859 schreef Karl Marx: “Het is niet het bewustzijn van mensen dat hun wezen bepaalt, maar integendeel, hun sociale zijn dat hun bewustzijn bepaalt.” Gabor Maté  brengt op veel vlakken een echo van deze beknopte samenvatting van het menselijk bewustzijn. Trauma, mentale en fysieke gezondheidsproblemen stelt hij niet voor als louter het gevolg van psychosociale fenomenen, maar als intrinsiek verbonden met de stress die we ervaren onder de ‘toxische cultuur’ van het kapitalisme.

Maté is een bekende auteur en dokter. Hij gebruikt zijn vele jaren van ervaring als huisarts in een achtergebleven voorwijk van Vancouver om zijn inzichten te onderbouwen. Hij legt het verband tussen mentale gezondheid, trauma en verslaving, alsook chronische gezondheidsproblemen zoals auto-immuunziektes en kanker.

Maté is erg duidelijk over het feit dat zijn eigen leven bepaald werd door diepe trauma’s die hij kende in zijn vroege stadia van cognitieve ontwikkeling. Hij is geboren in Hongarije tijdens de Tweede Wereldoorlog, zijn grootouders langs moeders zijde kwamen om in Auschwitz en zijn moeder droeg vijf weken lang de zorg over hem over aan een vreemde om zo zijn leven te redden. Toen ze herenigd werden, keek Maté naar eigen zeggen dagenlang niet naar zijn moeder. Hij nodigt de lezer uit om zijn eigen verhaal van horror op jonge leeftijd als casestudy te zien voor een breder begrip van hoe trauma een impact heeft op de cognitieve ontwikkeling van kinderen.

‘De mythe van normaal’ is samen geschreven met zijn zoon, Daniel Maté, en wordt beschreven als het resultaat van de laatste tien jaar van zijn werk en onderzoek. Het boek baseert zich op de meest bekende onderzoekers op het vlak van traumastudies, maar ook op inzichten van bekende figuren als Noam Chomsky, Alanis Morissette en zelfs Boeddha. Het boek is kleurrijk en een erg menselijke zoektocht doorheen de vele vormen van onderdrukking onder het kapitalisme. Van armoede en loonslavernij tot racisme, seksisme en queerfobie, incasseren onze lichamen stress naarmate al deze factoren voor druk zorgen.

Trauma wordt omschreven als een innerlijke kwetsuur, een blijvende breuk van onszelf door moeilijke of schadelijke gebeurtenissen. Het is niet de gebeurtenis op zich, niet wat er met je gebeurt, maar eerder wat er in jezelf gebeurt. Trauma is geen alleenstaand feit, maar een proces dat onze mentale en fysieke gezondheid kan bepalen. Onze reactie op trauma kan slopend zijn. Dit kan ook versterkt worden door de winstmotieven van het kapitalisme. Gedrag zoals workaholism (werkverslaving) en een drang om anderen steeds te behagen kunnen zelfs door onszelf verkeerd gezien worden als ambitie en succes in een systeem dat onbereikbare en willekeurige doelstellingen naar voren brengt en een verknipt idee heeft over wat ons tot productieve leden van de samenleving maakt.

Maté gebruikt scherp onderzoek om aan te tonen dat factoren zoals armoede, racisme en stedelijk verval een impact hebben op ons genetisch en moleculair functioneren. In tegenstelling tot de medische status quo van de afgelopen decennia die stelde dat onze genen bepalen wie we worden, toont de studie van epigenetica aan dat onze omgeving een effect heeft waarbij het bepaalde functies van onze genen kan activeren of afstompen. De wetenschap komt tot opmerkelijke inzichten: de uitdrukking van genen onder rijke mensen is aanzienlijk anders dan die onder arme mensen. Racisme en discriminatie zijn goed voor meer dan 50% van het verschil tussen witte en zwarte mensen wat betreft de activiteit van genen die leiden tot ontstekingen en verlaagde immuniteit. Leven onder racisme leidt tot bijkomende stress, hogere bloeddruk en meer kans op auto-immuunziektes, obesitas …

‘De mythe van normaal’ s het meest expliciet antikapitalistische boek van Maté in zijn loopbaan als invloedrijke schrijver. Het is het meest sympathiek ten aanzien van marxistische analyses. Maté beschrijft vervreemding onder het kapitalisme als niet enkel een fenomeen dat betrekking heeft op onze essentie en op andere mensen. Hij gebruikt de inzichten van Marx omtrent vervreemding van arbeid, waarbij Maté opmerkt dat slechts 30% van de werknemers in de VS zich betrokken voelt op het werk. Doorheen processen van vervreemding kan het kapitalisme niet voorzien in onze basisbehoeften zoals ergens bij behoren en verbonden zijn, zelfbeschikking over onze lichamen en ons leven, beheersing of bekwaamheid en doel en betekenis, om er slechts enkele op te noemen.

Dokter Gabor Maté stelt vast dat geen van deze essentiële emotionele behoeften kunnen ingevuld worden onder een systeem dat zo diepgaan verweven is met onderdrukking, repressie en stelselmatig geweld. Hij pleit voor een compleet nieuw systeem, dat van onderuit opgebouwd wordt en gebaseerd is op de organisatie van activisten uit de hele wereld om zo een idee te hebben van hoe een nieuwe samenleving er kan uitzien.

Hiernaast zijn er voorbeelden van niet-Westerse en inheemse structuren van gemeenschap en genezing. Hij vertelt het verhaal van een opmerkelijke ervaring met ayahuasca, een psychoactieve en entheogene gebrouwen drank in Peru. Er kan heel wat geleerd worden uit deze voorbeelden, maar op zich volstaan deze niet om een einde te maken aan de systematische uitbuiting die ons ziek en geïsoleerd maakt. In de lokale supermarkt zal je bovendien tevergeefs naar ayahuasca zoeken.

Mate twijfelt omtrent antwoorden, maar toch is dit boek interessant voor revolutionaire marxisten. Het biedt een erg menselijke benadering tegenover een ontmenselijkend systeem. Het kan bijdragen aan de zoektocht naar antwoorden op vervreemding, met name door de omverwerping van het kapitalistisch systeem en de vorming van een socialistische samenleving die gericht is op de noden van de mensheid.

Bron: Socialisme.be

Waarom werken vandaag waardeloos is

Kapitalistische vervreemding en socialistisch menselijk potentieel

Financiële stress, de constante concurrentie tussen werknemers, bezorgdheid over de vernietiging van het milieu, de schok van een oorlog in Europa, de energiecrisis, de rechtse aanvallen op onderdrukte mensen … Er is genoeg om je zorgen over te maken. Daarbij komen nog de langetermijngevolgen van de rampzalige aanpak van de pandemie, die heeft geleid tot een langdurig isolement, vooral onder jongeren en oudsten. Duizenden video’s op sociale netwerken en wetenschappelijke artikelen stellen oplossingen voor, maar we realiseren ons al snel dat het pleisters zijn op een open etterende wond van angst, depressie en trauma. We zijn nog nooit zo verbonden geweest, maar tegelijkertijd ook nog nooit zo alleen … 

door Emily Burns uit maandblad De Linkse Socialist

Wat is de oorzaak van al deze problemen? 

Bijna 180 jaar geleden schreef Karl Marx het hoofdstuk ‘De gealiëneerde (vervreemde) arbeid’ in de ‘Economisch-filosofische manuscripten’ van 1844. Het is vandaag uiterst relevant. Hierin beschrijft hij hoe het kapitalisme ons losmaakt van de belangrijkste activiteiten van ons dagelijks leven, hoe het onze relaties met anderen verstoort en onze band met de natuur verbreekt. 

Als je in het kapitalisme eten op tafel en een dak boven je hoofd wilt, moet je je arbeidskracht verkopen. Een van de centrale ideeën van Marx is dat arbeiders geen volledige controle over hun leven hebben als ze werken. Ze produceren niet direct voor zichzelf of voor de gemeenschap, maar voor iemand anders die belangen heeft die tegengesteld zijn aan die van hen. Bedrijven huren je alleen in om te profiteren van je werk en betalen je minder dan je werk waard is. Terwijl we werken, nemen we geen beslissingen voor onszelf en zijn we slechts een productiviteitscijfer voor de kapitalisten.

Werken onder het kapitalisme

In de tijd en de streek van Marx voerde de overgrote meerderheid van de arbeiders repetitieve taken uit in fabrieken. Tegenwoordig is de dienstensector wijdverspreid. Dit leidt tot een andere vorm van vervreemding op het werk: voortdurend doen alsof we blij en volgzaam zijn terwijl de druk van een disfunctionele wereld op ons weegt. In elke winkel, restaurant en in de entertainmentindustrie worden we gedwongen om te glimlachen en een vriendelijk gezicht op te zetten tegenover soms absurde situaties.

Recente studies hebben aangetoond dat 40% van de jongeren onder de 30 in België slechts het absolute minimum doet op het werk. Dit fenomeen heeft in de VS zelfs een naam: ‘quiet quitting’. Veel werknemers klagen dat hun werk geen zin heeft, twijfelen aan het nut van wat ze doen en betreuren het dat ze geen inspraak hebben in de organisatie van het werk. 

Meer moeite doen betekent niet dat je er meer uithaalt. Integendeel. Wanneer je begint met onbetaald overwerk, durf je niet te stoppen uit angst niet ‘competitief’ genoeg te zijn, waardoor je je job zou kunnen verliezen. Als je in een sector werkt waar er geen barema’s zijn, moet je van baan veranderen en concurreren met andere werknemers voor een hoger salaris. De Fédération Horeca Wallonie klaagt regelmatig in de media over het feit dat 20% van de vacatures niet ingevuld raken. De bazen leggen het als volgt uit: “Tijdens Covid proefden onze werknemers de vrijheid en vreugde van gezinstijd, avonden en weekenden.” Ze zien natuurlijk geen verband met de loon- en arbeidsomstandigheden …

Steeds meer mensen durven ook hun toxische werkomstandigheden aan te klagen. Dankzij de MeToo-beweging wordt er meer melding gemaakt van intimidatie op het werk – seksueel of anders. Het wordt aan de kaak gesteld, maar daarmee zijn de problemen niet opgelost. 

In bedrijven die beweren ‘woke’ te zijn, zegt de directie dat ze grensoverschrijdend gedrag hard aanpakt. Maar haar enige reactie is repressie. Als het aankaarten van een probleem automatisch leidt tot het ontslag van de collega (die elders gewoon hetzelfde kan doen), kan dit ertoe leiden dat slachtoffers zich niet meer durven uit te spreken. Wat vooral nodig is, is voorkomen dat dit geweld de norm wordt. Maar hoe kan iemand die een hiërarchische relatie oplegt en het product van onze arbeid steelt dat effectief doen? 

Vakbonden daarentegen kunnen de oorzaak van deze problemen aanpakken als ze het probleem benaderen door eenheid te plaatsen tegenover de steeds luider klinkende patronale willekeur. 

Dankzij de scholierenbeweging voor het klimaat in 2018, maar ook na de dramatische overstromingen in de zomer van 2021, zijn veel werkenden zich zeer bewust van de klimaatproblemen. Tegelijk merken ze het gebrek aan aandacht voor het milieu in hun bedrijven en de hoeveelheden afval die deze produceren. Het kan alleen maar ontzettend frustrerend zijn om er niets aan te kunnen doen en om te horen te krijgen dat individuele oplossingen de enige manier zijn om vooruit te komen. Onder het kapitalisme hebben arbeiders geen inspraak in hoe of welke goederen en diensten worden geproduceerd. Het enige wat telt, is de winst. 

Vrijwel alles in de maatschappij is het resultaat van dit vervreemdende werk in het blinde streven naar winst: de producten die we kopen, de activiteiten waarvoor we betalen, de gebouwen om ons heen. Het houdt ons ver weg van de wereld die ons omringt, zelfs als we niet aan het werk zijn. Bazen en bedrijven profiteren het meest van ons werk, niet wijzelf, onze gezinnen of de gemeenschap.

Geconfronteerd met deze situatie is generatie Z (jonger dan 26) op zoek naar een job die zinvol is en willen ze, indien mogelijk, fulltime werk vermijden. Sommige leden van generatie Y, en zelfs oudere, oriënteren zich volledig op een job die meer in contact staat met de natuur. Ook vrijetijdsactiviteiten (dingen die we doen om onszelf te vermaken buiten ons werk) stellen ons vaak in staat om opnieuw contact te maken met de wereld om ons heen en doen soms denken aan vormen van prekapitalistische productie (vissen, breien, tuinieren enz.). En wat een genot is het om sla uit je tuin te eten… Andere vormen van vrijetijdsbesteding brengen ons dan weer in contact met anderen, zoals dansen of zelfs videospelletjes, waarbij we met mensen samenwerken, wat ook prettig is.

Maar we moeten wel duidelijk zijn: er zijn geen inherent slechte en goede jobs. Het zijn het kapitalisme en het loonsysteem die ze vervreemdend maken. Er is geen werkcultuur die niet giftig is onder het kapitalisme. 

Wat het zegt over de menselijke natuur

Marx’ idee dat werk een vreugdevolle en lonende activiteit zou moeten zijn, die ons verbindt met anderen en met de natuur, lijkt vandaag de dag bijna gek. 

Wie realiseert hoe vervreemdend de maatschappij is, wil zich losmaken van het kapitalisme. Sommige dromers proberen zich terug te trekken uit dit verpletterende systeem. Ze proberen zelfvoorzienende eilandjes buiten het kapitalisme te creëren. Helaas, zelfs als we ons ervan zouden losmaken, blijven de wetten van het kapitalisme ons achtervolgen: privébezit, concurrentie en het repressieve apparaat van de staat. Bovendien laat dit de overgrote meerderheid van de bevolking over aan kapitalistische uitbuiting. Dit weerspiegelt vaak een gebrek aan vertrouwen in het vermogen van onze klasse om met het kapitalisme te breken.

Anderen, en die zijn talrijker, denken dat het eigen is aan de menselijke natuur om het absolute minimum te doen. Uiteraard zijn we op school, op het werk of op publieke plaatsen allemaal wel al geconfronteerd geweest met potverteerders, lanterfanters of met mensen die toiletten achterlaten in een staat waarin ze het zelf thuis niet zouden accepteren … (of hebben we dat zelf wel al eens gedaan). Maar op het werk zijn mensen niet hetzelfde als thuis. 

Mensen zijn echt wel bereid om zich in te zetten en het beste van zichzelf te geven als ze er zin uit halen. We zien dit elke dag terug in het hoge niveau van vrijwilligerswerk: tot 19% van de Belgische bevolking doet vrijwilligerswerk. 

Onze sociale toestand – tewerkstelling in loondienst, werken voor de winst van het bedrijf en niet voor die van de gemeenschap – verklaart onze desinteresse. De plek waar we een groot deel van onze tijd doorbrengen hebben we niet in eigen bezit en beheer. We worden zelf feitelijk onteigend waardoor we ons asociaal gaan gedragen. Sommige mensen zullen niet langer ‘respecteren’ wat niet van hen is – als gevolg van de steeds toenemende privatisering van onze omgeving, waar we geen controle over hebben. Anderen zullen discriminerend gedrag gaan vertonen (racisme, seksisme, LGBTQIA+fobie, enz.). 

De klassenmaatschappij heeft ons gedrag diepgaand beïnvloed. Marx zei dat de heersende ideeën op elk moment de ideeën van de heersende klasse zijn. Deze ideeën komen voort uit de materiële verhoudingen en de centrale alles overheersende verhouding in het kapitalisme is uitbuiting. 

We zouden pessimistisch kunnen zijn over de menselijke natuur. Toch is het samen met de potverteerders en de lanterfanters dat we strijd moeten voeren, met racisten en seksisten die door strijd het belang van onze eenheid en de strijd tegen onderdrukking zullen inzien. De geschiedenis leert ons dat wanneer we de strijd aangaan tegen de willekeur van werkgevers, mensen een hernieuwde belangstelling krijgen voor wat ze doen en hoe ze het doen, inclusief de inhoud van hun werk, en dat ze diepgaand veranderen.

Vervreemding begrijpen, helpt dus om het beeld te ontkrachten dat kapitalisten ophangen als zou ‘de mens een wolf zijn voor de medemens’, dat gelijkheid in strijd is met de menselijke natuur of dat concurrentie en milieuvernietiging er onlosmakelijk mee verbonden zijn. 

Zo beantwoorden we ook het argument – zeer aanwezig in onze lessen economie en geschiedenis – dat de mens zonder loonarbeid en de repressie van de patroons de neiging zou hebben om zo weinig mogelijk te werken. Als dit gedeeltelijk het geval was tijdens de karikatuur van het socialisme die het stalinisme was, dan was dat omdat er geen arbeidersdemocratie was: de arbeiders beslisten niet wat en hoe er geproduceerd werd.

Ons vertrouwen in de arbeidersklasse is niet gebaseerd op een of ander idealisme. Het is van vitaal belang om het collectieve te herscheppen en de patronale willekeur uit te dagen. Doorheen strijd en in andere omstandigheden veranderen we snel.

Ontkoppeling van de natuur …

Een andere leugen die kapitalisten ons willen doen geloven, is dat mensen buiten de natuur staan, dat ze er geen deel van uitmaken. In feite wordt algemeen aangenomen dat de natuur daar is waar er geen mensen zijn. Dit toont de mate van vervreemding onder het kapitalisme. 

Marx was zijn tijd ver vooruit door erop te wijzen dat het kapitalisme ons losmaakt van de natuur en de impact die het productieproces daarop heeft. Hij wees al op de psychologische gevolgen van deze breuk. 

Toch is de mensheid diepgeworteld in de natuur. Er zijn twee bronnen van rijkdom: arbeid en natuur. Mensen zijn afhankelijk van de natuur voor hun welzijn en overleven. Maar onder het kapitalisme is de natuur iets om te gebruiken en te misbruiken. De manier waarop kapitalisten grondstoffen en andere aspecten van de natuur controleren en exploiteren is een cruciale hefboom voor de uitoefening van hun macht in de economie. Dus moeten ze ons absoluut laten geloven dat we buiten de natuur staan, dat we er geen rekening mee moeten houden.

Losgekoppeld van onszelf

Ondertussen worden er heel wat producten op de markt gebracht om de gevolgen van deze vervreemding te verzachten. Contradictorisch genoeg vergroten of veranderen ze enkel de vervreemding en breiden ze de markt uit. Zo is er een hele markt ontstaan om mensen opnieuw in contact met de natuur te brengen. 

Onder het kapitalisme wordt alles handelswaar. En het gaat veel verder dan de verkoop van goederen en onze arbeidskracht. We worden behandeld als radertjes in een machine. We hebben minder tijd dan we zouden moeten hebben om relaties met onze geliefden te ontwikkelen, bredere gemeenschappen te creëren of met nieuwe dingen te experimenteren. Uitwisselingen van diensten worden handelswaar via platformeconomieën (Blablacar vervangt liften, enz.). Er is een groeiende druk om menselijke interactie ‘te gelde te maken’ (in Japan kan je zelfs ‘vrienden’ huren). Deze kijk op anderen als handelswaar is aan het doorsijpelen in ons dagelijks leven, versterkt door de objectivering van mensen in reclame en de entertainmentindustrie. 

Deze commodificatie (het tot koopwaar maken) is sterk aanwezig op sociale netwerken. Algoritmes worden zo ontwikkeld dat we er zoveel mogelijk tijd op doorbrengen om via reclame zoveel mogelijk winst op te leveren. Er wordt gezegd dat de netwerken ons helpen om in contact te komen met anderen en ons gewaardeerd te voelen. Maar in werkelijkheid gaat het daar niet om. Het gevoel van onzekerheid dat door reclame wordt versterkt, drijft ons in een waanzinnige race om likes. Dit creëert een enorme druk om altijd ‘mooi’ en ‘gelukkig’ te zijn. Om het gevoel te hebben dat ze bestaan, kopen sommige mensen likes, wat extreem winstgevend is voor bedrijven als Tiktok. Anderen wenden zich tot de nieuwe niche van cosmetische chirurgie: eruitzien als hun Instagram- of SnapChat-filter. We zijn losgekoppeld van onze echte omgeving en vervreemd van ons eigen beeld!

Geestelijke gezondheid in crisis

Logischerwijs vloeit uit dit alles een crisis in de geestelijke gezondheidszorg voort. De diepte van deze crisis gaat veel verder dan een gebrek aan financiering. Psychische ziekten behandelen als een individueel probleem is alleen in het voordeel van kapitalisten. Het opent onder andere nieuwe markten voor farmaceutische producten. Psychische aandoeningen hebben natuurlijk fysieke aspecten, maar dat is niet genoeg om de omvang van het fenomeen te verklaren: 20% van de jongeren tussen 12 en 18 jaar is depressief en 9% denkt aan zelfmoord, volgens een onderzoek van de ULg. En de cijfers zijn systematisch slechter voor jonge vrouwen … Het is essentieel om het probleem bij de wortel aan te pakken. Dat is wat mogelijk wordt door het marxisme en een diepgaand begrip van vervreemding.

De atomisering van menselijke relaties is dramatisch toegenomen tijdens de decennia van neoliberalisme. Thatcher zei: “Er is niet zoiets als een samenleving, er zijn alleen individuen en hun families.” Publieke ruimte verdwijnt, veel openbare diensten zijn geprivatiseerd, de concurrentie tussen individuen is geëxplodeerd, enzovoort. Het resultaat is een groot verlies aan gemeenschap. Werknemers identificeren zich veel minder met hun sociale klasse dan vroeger. Mensen zijn echter sociale wezens. Ze zoeken nieuwe groepen om bij te horen, maar ze staan alleen tegenover de kapitalistische uitbuiting. Het wanbeheer van de pandemie versnelde deze geestelijke gezondheidscrisis. We zijn nog nooit zo verbonden geweest, maar tegelijkertijd ook nog nooit zo alleen …

Door de enorme technologie die de mens heeft ontwikkeld te gebruiken en te ontwikkelen, zouden we meer in contact kunnen staan met onze omgeving. Onder het socialisme, een samenleving met een democratisch georganiseerde planning, waarin werkenden de productie en distributie controleren, zouden we ons meer verbonden voelen met de beslissingen die we nemen en die de rest van de natuurlijke wereld beïnvloeden. Dit is slechts een van de manieren waarop arbeidersstrijd en socialistische verandering onze geestelijke gezondheid zouden verbeteren.

Menselijk potentieel bevrijden

Leon Trotski zei in een schitterende toespraak in 1932: “Behalve schaarse uitzonderingen, zijn de vonken van het genie onderdrukt in de verdrukte diepten van het volk, alvorens zij zich zelfs kunnen laten uitbarsten. Maar eveneens omdat de vooruitgang van een generatie, de ontwikkeling en de opvoeding van de mens in zijn essentie afhankelijk van het toeval blijft en bleef, niet verlicht door de theorie en de praktijk, niet onderworpen aan het bewustzijn en aan de wil.” 

Tientallen miljoenen mensen over de hele wereld proberen te vluchten voor oorlog, armoede en klimaatrampen. Honderden miljoenen anderen leven in absolute armoede. Ondanks al het gepraat over ‘efficiëntie’ verspilt het kapitalisme aan de lopende band menselijk potentieel. Economische ongelijkheid is slechts één factor in de manier waarop het kapitalisme onze capaciteiten verspilt.

In tegenstelling tot vandaag, waren voor de langste periode in de menselijke geschiedenis samenwerking en een nauwe relatie met de natuur van vitaal belang voor het overleven van menselijke groepen. 

Tegenover de vervreemding die ons op zoveel verschillende manieren treft, moeten we strijden voor democratische controle van arbeiders over de productie. Wat in de ene context vernederend en ontmenselijkend is, zou in een andere context bevredigend kunnen zijn, in een maatschappij die niet gebaseerd is op winst, maar waarin rijkdom en grondstoffen georganiseerd zijn om aan de behoeften van de mensheid te voldoen. En hoewel de ecologische situatie rampzalig is, zou het vrijmaken van de capaciteiten van onze soort het mogelijk maken om een duurzame en stabiele toekomst te garanderen. Sterker nog, door echt inspraak te hebben in de manier waarop we de grondstoffen van de samenleving produceren, zouden we individueel en collectief tot bloei kunnen komen en allerlei mogelijkheden en creativiteit kunnen ontketenen.

Bron: Socialisme.be

Actievoeren is een recht, we laten het ons niet afnemen! 

Actievoeren is een recht, we laten het ons niet afnemen! 

Ex-minister van Justitie Van Quickenborne haalt uit naar wie het opneemt voor het recht op collectieve actie: “U staat aan de kant van criminele relschoppers”

Op 5 oktober protesteerden we met meer dan 10.000 in Brussel tegen het wetsvoorstel van ondertussen ex-minister van Justitie Van Quickenborne om een gerechtelijk demonstratieverbod in te voeren voor feiten gepleegd tijdens protestacties. Naast de drie vakbonden kwamen ook verenigingen zoals Greenpeace, Liga van de Mensenrechten, Solidaris, CEPAG, PAC, MOC, FOS, Progress lawyers Network en Ciré op straat. 

door Arno (Luik) uit maandblad De Linkse Socialist

Later die dag verdedigde Van Quickenborne zijn wetsvoorstel in het parlement. Hij deed dit zoals hij luchtgitaar speelt: niet erg subtiel. “U staat aan de kant van die criminele relschoppers. Hoe durft u ze te verdedigen?” haalde hij uit naar PVDA-voorzitter Raoul Hedebouw. “Het gaat altijd over dezelfde groep criminele relschoppers, met de bivakmuts op het hoofd en de hamer in de zak. (… ) Het gaat over mensen die voertuigen in brand steken. Het gaat om mensen die winkels kapotslaan. Het gaat om die relschoppers.” De strategie is bekend: maak een karikatuur van het standpunt van tegenstanders en bestrijd vervolgens die karikatuur. Raoul Hedebouw reageerde terecht: “Wie wordt er voor de rechter gedaagd? Greenpeace-activisten, Delhaize-arbeiders die tegenover deurwaarders staan, dat is de waarheid!” 

Toenemende repressie

Het valt moeilijk te ontkennen dat de politieke en gerechtelijke autoriteiten vandaag kiezen voor een toename van een repressieve aanpak van sociale bewegingen. Tijdens het collectief conflict bij Delhaize kon de directie steeds weer rekenen op de autoriteiten om deurwaarders en robocops naar de piketten te sturen om het verzet van de vakbonden te breken. Op 15 november doet de rechtbank van Brugge uitspraak in het proces tegen 14 Greenpeace-activisten voor een actie aan de gasterminal van Fluxys in Zeebrugge. 

Een ander voorbeeld. Afgelopen juni gingen duizend mensen in Gent de straat op om te protesteren tegen het arrest in het proces tegen de elitaire studentengroep Reuzegom naar aanleiding van de dood van de jonge Sanda Dia. Alles verliep vreedzaam, maar een van de organisatoren kreeg nadien bezoek van een deurwaarder en kreeg een GAS-boete van 500 euro. Dat is schandalig! De organisator van dit protest kreeg een hogere boete dan de Reuzegommers wegens hun betrokkenheid bij de dood van Sanda Dia.

Tegen de achtergrond van een beleid dat tekorten op alle vlakken organiseert, is het geen toeval dat het recht op protest aan banden wordt gelegd. Van de zorg over het onderwijs en het openbaar vervoer: op alle vlakken rammelt het. Protest is meer dan nodig. Dat lijken de traditionele politici ook te vrezen, vandaar het versterken van het repressieve arsenaal.

De vraag is eenvoudig: zal de wet Van Quickenborne de al bestaande trend naar meer repressie ondersteunen en verdiepen, ja of nee? Dat is duidelijk de bedoeling. De basis is een demonstratieverbod voor iedereen die is veroordeeld voor bedreiging met aanvallen op mensen of eigendommen, moord, opzettelijk letsel, vandalisme, beschadiging van eigendommen of goederen, etc. Maar wat betekent beschadiging van eigendommen? Wat is schade aan goederen en eigendommen? Een pallet verbranden op de openbare weg aan een stakingspiket? Tegen een combi plassen? Een slogan op een muur schrijven? Een spandoek op een steiger hangen tijdens een betoging, zoals bij de betoging ter ondersteuning van het personeel van Delhaize op 22 mei? 

Hoe zou het verbod gehandhaafd worden? Moeten er vóór betogingen identiteitscontroles worden uitgevoerd? En hoe wordt de privacy gerespecteerd? Gebruik van gezichtsherkenningscamera’s? Dagvaardingen naar het politiebureau voor elke betoging? De hele zaak stinkt naar willekeur. 

De beste manier om een recht te verdedigen, is het te gebruiken

Het wetsvoorstel is goedgekeurd in de commissie, maar is nog niet behandeld in de plenaire vergadering van de Kamer. De ‘linkse’ Vivaldi-partijen dienden amendementen in om “het recht op protest te beschermen,” of toch minstens de illusie daarvan te wekken. De Raad van State verklaarde dat deze amendementen te licht wegen. De vakbonden en verenigingen vragen aan de verkozenen om de tekst niet goed te keuren. Raoul Hedebouw ondersteunde die vraag in het parlement: “Waarom volgen jullie rechts? Nu moet u reageren!” 

We moeten verder voortbouwen op het brede verzet tegen dit wetsvoorstel en voor het recht op protest. De betoging van 5 oktober was groter dan vooraf verwacht werd en toont de mogelijkheden om de strijd verder op te bouwen. Sommige vakbondsleiders zijn daar bang voor omdat ze vrezen dat het de ‘linkerzijde’ binnen Vivaldi zou verzwakken. Dat is een ernstige misrekening. We kunnen enkel op onze eigen krachten rekenen om onze rechten af te dwingen en te behouden. 

De sociale strijd verder opbouwen, is het beste antwoord op dit wetsvoorstel. De strijd kan verbreed worden met een kritiek op de klassenjustitie. We mogen ons niet laten vangen door de visie van de heersende klasse op geweld, volgens welke geweld alleen bestaat bij gebrek aan voldoende brute repressie. 

De Braziliaanse bisschop en bevrijdingstheoloog Dom Hélder Câmara legde het als volgt uit: “Er zijn drie soorten geweld. De eerste soort, en de moeder van alle andere, is het institutioneel geweld dat uitbuiting, dominantie en onderdrukking legaliseert en bestendigt. Het geweld dat miljoenen mensen verplettert onder haar stille en goed geoliede wielen. De tweede soort is het revolutionaire geweld, geboren uit de wil om de eerste soort af te schaffen. De derde soort is het repressieve geweld dat als doel heeft het tweede te verstikken als verlengstuk en handlanger van de eerste soort waaruit alle geweld voortkomt. Er bestaat geen grotere hypocrisie dan alleen maar de tweede soort geweld te benoemen en te doen alsof men de eerste soort waaruit ze voortkomt en de derde die doodt, is vergeten.”

“Elke eis om rechten werd eerst weggezet als relschopperij”

Columnist Raf Njotea schreef in De Standaard (5 oktober) naar aanleiding van de succesvolle scenaristenstaking in de VS: “Laten we niet vergeten dat het dankzij stakingen is dat we stemrecht, betaald verlof en weekends hebben. Als het van de mensen met de macht afhing, waren die zaken er nooit gekomen. Elke eis om rechten werd eerst weggezet als relschopperij.” De allereerste georganiseerde staking in de geïndustrialiseerde periode waarnaar Njotea verwijst – de algemene staking van 1842 die begon in de mijnen van Staffordshire in het Verenigd Koninkrijk – werd ook beschreven als een rel. De regering en de werkgevers noemden het de “Plug Riots”, omdat de stakers de stoppen uit de machines haalden.

Bron: Socialisme.be

Onder de slogan ‘voor welvaart’ wil N-VA op de sociale zekerheid inhakken

“Je zult langer moeten werken voor een pensioen en er moet grote kuis worden gehouden in de sociale zekerheid” (Bart De Wever)

N-VA begint aan haar verkiezingscampagne met de slogan ‘Voor Vlaamse welvaart’. Daarmee lijkt de partij de kaart van de sociaal-economische thema’s te trekken. Het is vaag genoeg om er verschillende invullingen aan te geven. Dat is vaak het probleem met marketing en in dit geval is het niet anders. Eigenlijk wil de partij van De Wever net als in 2014 hard chargeren op de sociale zekerheid.

Het was het asociale beleid van de Zweedse regering onder Charles Michel, waarin N-VA de toon zette, die maakte dat de N-VA en haar partners verloren in de daaropvolgende verkiezingen. De indexsprong die onze koopkracht onder vuur nam of de verhoging van de pensioenleeftijd voelen we nog dagelijks. Het rampzalige beleid van de Vlaamse regering de afgelopen jaren, met dezelfde partners, maakt dat De Wever om deze regering verder te zetten straks wellicht een vierde partner nodig heeft. Van de bejaardenzorg over de kinderopvang, het onderwijs en De Lijn: de Vlaamse regering onder de niet zo ‘sterke’ Jan Jambon bakte er niets van voor de meerderheid van de bevolking.

De Wever vergeet de goede raad van de Vlaamse dichter Guido Gezelle, “‘t Is goed in ‘t eigen hert te kijken.” Het eigen falen moet toegedekt worden en daarom wordt het federale beleid onder vuur genomen. Niet omdat de energiemultinationals niets in de weg gelegd werd, evenmin omdat onze lonen tot een strikt keurslijf van nulgroei worden veroordeeld ondanks stijgende productiviteit en jarenlange recordwinsten. Neen, volgens De Wever werden de werklozen en zieken de afgelopen jaren riant bediend door het ‘Franstalig-links Vivaldi-beleid’. Hoe wereldvreemd kan je zijn om dat te beweren nu de jacht op de werklozen een vervolg krijgt met een jacht op langdurig zieken? Voor de N-VA zijn niet de lage lonen een probleem, maar het feit dat de leeflonen en werkloosheidsuitkeringen verhoogd werden. Uitkeringen op de armoedegrens zijn voor De Wever te hoog. Over wiens welvaart spreekt het orakel vanuit het schoon verdiep in Antwerpen?

De Wever beweert dat een alleenstaande moeder met een kind ten laste met een leefloon meer overhoudt dan een alleenstaande moeder die aan een minimumloon van 1700 euro netto werkt. Daartoe werden onder meer de kosten voor kinderopvang en de voordelige energietarieven verrekend. Daar kan je verschillende conclusies uit trekken: de kosten voor kinderopvang zijn te hoog, stelsels van lagere energietarieven worden beter uitgebreid, het minimumloon is niet leefbaar … De conclusie van N-VA daarentegen is dat het leefloon te hoog is.

De slogan ‘voor Vlaamse welvaart’ wordt gebruikt om te pleiten voor een beperking van de werkloosheid in de tijd, verlaging van de patronale bijdragen en dus van de overheidsinkomsten en de middelen van de sociale zekerheid en ook nog eens harde besparingen op de begroting, waarbij De Wever eerder al aangaf dat er vooral op vlak van pensioenen en zorg nog kan bespaard worden. Dat er geen draagvlak is voor zo’n asociaal beleid is de reden waarom de N-VA de aanvallen op onze pensioenen en zorg probeert te verstoppen achter de slogan ‘voor Vlaamse welvaart’.  

Is dit linkse stemmingmakerij tegen de N-VA? Laten we er de grote leider zelf bijhalen om het wat scherper te stellen: “Je zult langer moeten werken voor een pensioen en er moet grote kuis worden gehouden in de sociale zekerheid.” (VRT nws 26 november 2022, https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2022/11/26/n-va-confederalisme/). De nieuwssite vatte het samen: “Om de begroting op orde te krijgen, zijn er voor De Wever forse ingrepen in de sociale zekerheid nodig: van pensioenhervormingen, over schrappen in de werkloosheidsuitkeringen tot besparen in de gezondheidszorg.”

Dit koppelt De Wever aan de roep voor meer Vlaamse bevoegdheden. Er is een onderdeel van de sociale zekerheid dat al geregionaliseerd is: de kinderbijslag. In Vlaanderen werd die omgedoopt tot het ‘groeipakket’. Volgens de Gezinsbond bespaarde de Vlaamse regering dit jaar 335 miljoen euro op het groeipakket, onder meer omdat de indexering ervan is afgeschaft en vervangen door een vaste indexatie van maximaal 2%. Willen we dat ook voor de pensioenen en uitkeringen? Het mantra van de N-VA dat wat Vlaanderen doet beter wordt gedaan, is de afgelopen jaren in de praktijk weerlegd door het beleid van de Vlaamse regering onder controle van de N-VA.

De media merkten op dat deze campagne van N-VA leest als “een uitgestoken hand.” Het is niet naar de werkende klasse dat die hand wordt uitgestoken, maar naar andere rechtse politici zoals die van CD&V en Open VLD en vooral naar de bevriende captains of industry die de echte baas van De Wever zijn. De poging om werkenden op te zetten tegen wie uit de boot valt, dient enkel om te verdoezelen dat het vooral de werkenden zijn die zwaar gechareld zijn als N-VA het voor het zeggen heeft. Verdelen om het grootkapitaal te laten heersen, is dat.

De beste manier om te vermijden dat collega’s door dit soort retoriek misleid worden, is door met de arbeidersbeweging op een offensieve manier onze eigen eisen en bekommernissen naar voren te brengen. Als we het publieke debat overlaten aan politici zoals De Wever en zijn bende, dan zal toenemende verdeeldheid (tegen werklozen, tegen zieken, tegen vluchtelingen, tegen bruggepensioneerden …) gebruikt worden om onze levensstandaard de dieperik in te sturen. Doorheen campagnes en acties kunnen we zelf het publieke debat bepalen. Dan kan het gaan over de bescherming van onze pensioenen in plaats van de afbraak ervan of nog over een verlaging van de pensioenleeftijd in plaats van een nieuwe verhoging ervan zoals De Wever nu suggereert. Dan kan het debat gaan over meer en beter openbaar vervoer in plaats van over ministers voor wie zelfs de vaststelling van de achteruitgang “gezaag en geklaag” is dat moet stoppen. We kunnen onze eisen voor drastisch meer publieke middelen voor onderwijs en zorg naar voren schuiven en daar de nodige acties aan koppelen om zo onze stem ook tijdens de verkiezingscampagne te laten horen.

Bron: Socialisme.be