Delhaize: kapitalisme zonder limieten, zonder fatsoen en zonder oog voor de mens

Delhaize: kapitalisme zonder limieten, zonder fatsoen en zonder oog voor de mens

Vandaag krijgt de toekomst van de handel in België een dikke zwarte rand. Na meer dan 150 jaar activiteit in de Belgische handelssector heeft Delhaize koudweg aangekondigd dat het al zijn winkels gaat franchiseren. We spreken hier over 128 verkooppunten in eigen beheer. En over de toekomst van zowat 9000 werknemers.

De directie was haar zet al enkele weken achter de schermen aan het voorbereiden.. De directie weigerde zelfs de vragen van de vakbonden te beantwoorden. Een schandalige manier van doen waarbij geen enkele ruimte voor menselijkheid meer is.

De vakbonden en alle werknemers van het bedrijf zijn geschokt en razend. Wat zich onlangs heeft afgespeeld, heeft bij de werkgevers in de sector blijkbaar helaas als inspiratie gediend voor verdere ontsporingen. Wat er vandaag bij Delhaize gebeurt, is niet meer of minder dan een verkapte sluiting. Een Belgische supermarktketen met een jarenlange geschiedenis zal morgen alleen nog maar zijn merk verdelen. Dit is het begin van het einde van de geïntegreerde handel in België.

Wat er vandaag bij Delhaize gebeurt, is het naar beneden halen van de arbeidsvoorwaarden van alle werknemers. Met op termijn de banen die zullen verdwijnen. Zo wordt binnen een hele sector sociale dumping georganiseerd.

Wat er gebeurt, is ook een manier om het collectief overleg definitief buitenspel te zetten. Bij gefranchiseerde winkels is er immers geen vakbondsvertegenwoordiging.

Jarenlang hebben wij er alles aan gedaan om de sociale dialoog in stand te houden, gesprekken te voeren en oplossingen te vinden voor de toekomst van de werknemers en het bedrijf. Met deze franchisering schakelt de directie de facto ook het sociaal overleg uit.

De ondernemingsraad  was zorgvuldig voorbereid en berekend. Toeval bestaat niet, want de vergadering eindigde net voor de opening van de beurs… Ahold-Delhaize zal niet terugkomen op zijn beslissing. Volgens hen is het “de groei die dit rechtvaardigt”. Over een periode van 4 jaar zouden de geïntegreerde winkels 1,1% verlies aan groei gekend hebben, terwijl het bij de gefranchiseerde formats net om 3,5% positieve groei gaat. Bij Delhaize wordt niet gepraat over verliezen en evenmin over een bedrijf in moeilijkheden. Er is – aldus de Nederlandse top – gewoon onvoldoende groeimarge.

In naam van de groei, in naam van het kapitalisme, in naam van het geld wordt besloten om een commercieel model volledig om te gooien. In plaats van te proberen via sociaal overleg oplossingen te vinden voor de winkels in moeilijkheden, maken ze tabula rasa en zetten ze de toekomst van 9000 mensen op de helling. Deze beslissing is stuitend, onwaardig, misprijzend… Er zijn gewoon geen woorden voor.   Daarom moeten de acties verder gaan.

Supermarktketen Delhaize, die de 128 winkels in eigen beheer wil verzelfstandigen,  zou zich ertoe verbinden  om geen van die supermarkten in eigen beheer te sluiten tot eind 2028. De garantie geldt ook na overname door een zelfstandige uitbater, zo werd  gemeld in een schriftelijke verklaring. De vakbonden geloven het niet.

De groep formuleert daarin vier garanties die ze aan de vakbonden wilde voorleggen tijdens de ondernemingsraad eerder. De vakbonden zijn evenwel vroegtijdig opgestapt uit dat overleg, waarna de directie hen de garanties schriftelijk gecommuniceerd heeft.

Het gaat concreet om een bevestiging van de loon- en arbeidsvoorwaarden, een garantie om geen supermarkten in eigen beheer te sluiten tot eind 2028, garanties rond langdurig zieken, geleidelijke werkhervatting en medische restricties, en een voorstel om resterende overuren standaard mee over te laten gaan.

“Niets waard”

De belofte van supermarktketen Delhaize om geen van de winkels in eigen beheer tot eind 2028 te sluiten, is niets waard. Dat zegt vakbondsman Wilson Wellens kort na de aankondiging van de directie. “Als je het vernis van die zogenaamde garanties, en de rest van de directiecommunicatie, haalt, dan zie je dat dit geen eiken kast maar gewoon plastic is”, aldus Wellens.

De vakbondsman heeft vragen bij de communicatiestrategie van de directie. “Bij elk overlegmoment verspreiden ze eenzijdige communicatie naar de buitenwereld, in plaats van voorstellen en argumentatie aan de onderhandelingstafel”, zegt Wellens. “We herinneren ons het filmpje van de CEO, vanochtend de aankondiging over het verbod op blokkeren van winkels en distributiecentra en nu de vier garanties. Allen gooien ze nog meer olie op het vuur.”

In het persbericht is sprake van een bevestiging van de loon- en arbeidsvoorwaarden, een garantie om geen supermarkten in eigen beheer te sluiten tot eind 2028, garanties rond langdurig zieken, geleidelijke werkhervatting en medische restricties en een voorstel om resterende overuren standaard mee over te laten gaan. Aan die bevestigingen en garanties hechten de vakbonden  weinig geloof. “Deze directie heeft nu eenmaal een verleden voor het verbreken van beloftes”, klinkt het. “En hoezo doen ze een belofte over geen sluitingen tot 2028? Ze gaan die winkels toch allemaal franchiseren?”.

Ook aan Franstalige kant zien ze niks nieuws in de communicatie van de directie. “De directie heeft geen komma veranderd”, aldus Myriam Delmée van het socialistische Setca. “De communicatie van Delhaize bestaat erin dat ze een stuk stront in cadeaupapier verpakken en dat als ‘prachtig’ verkopen.”

Het overleg tussen vakbonden en directie bij Delhaize was  andermaal een maat voor niets.

De volgende ontmoeting met de vakbondsvertegenwoordiging is de ondernemingsraad op maandag 22 mei. Op die dag houdt het gemeenschappelijk vakbondsfront ook een nationale manifestatie in Brussel naar aanleiding van de situatie bij Delhaize. Wat betreft Wellens moet er vooral “langer, meer en intensiever onderhandeld worden”. Daartoe werd een eerste aanzet gegeven in de verzoeningsvergadering van een tiental dagen geleden, klinkt het. Ook die bemiddeling leverde geen resultaat op, maar volgens Wellens was dat wel het beste overleg tot nu.

Delhaizestaking moet breekpunt zijn

Met een recordwinst van 2,5 miljard euro zet Ahold Delhaize, of beter Holdup-Delhaize, een aanval in op de werkenden om haar winsten met 1 miljard euro te doen stijgen. Via de franchise stoot Delhaize 9000 personeelsleden af. Het gaat om 13% van de 70000 werkenden in de voedingsdistributie.

door Wouter (Gent) uit maandblad De Linkse Socialist

Delhaize doet deze aanval onder het voorwendsel dat het sneller een groter marktaandeel wil behalen. Dat beoogde resultaat is helemaal niet zo zeker: 25% van de gefranchiseerde winkels zit vandaag in de problemen. Er is gewoonweg te veel concurrentie tussen winkels in België vandaag. Vorig jaar kwamen er in België netto 75 supermarkten bij. Deze investeringen gebeuren niet omdat er te weinig winkels zijn, maar om anderen kapot te maken. 

In plaats van het personeel leefbare lonen te betalen, investeren deze ketens liever in het bestrijden van hun concurrenten. De groei van de ene keten gaat ten koste van de andere. Deze concurrentielogica is nefast voor het personeel. Wie zegt dat het de klanten ten goede komt, heeft de prijzen nog niet goed bekeken. Een winkelkarretje werd bijna 20% duurder op een jaar tijd. Open VLD-voorzitter Lachaert zal dat niet voelen met zijn maandloon van ruim 10.000 euro, maar gewone werkenden en hun gezinnen wel.

In elke stad kunnen grote piketten rond de winkel gevormd worden, waarbij klanten, buren en werknemers uit andere sectoren worden opgeroepen om mee te doen. Deze kunnen dienen als eerste lokale acties op weg naar regionale betogingen. Solidariteit en mobilisatie in alle sectoren is nodig om deze tot een succes te maken.

Neerwaartse spiraal voor arbeidsvoorwaarden en lonen

De recente komst van Albert Heijn en Jumbo versnelde de sociale achteruitgang. Deze ketens betalen bijvoorbeeld geen extra loon voor zondagwerk. Dit zet druk op andere winkelketens. Makro ging al failliet. Elders is er een neerwaartse spiraal inzake arbeidsvoorwaarden en lonen. Als de plannen bij Delhaize en Intermarché passeren, is de enige vraag wie de volgende is.

Franchisering zet de arbeidsvoorwaarden en lonen onder druk omdat deze winkels onder een ander subcomité vallen. Uiteraard zijn er franchisewinkels waar het goed werken is, maar de minimale voorwaarden zijn een pak slechter: loonbarema’s die tot 25% lager liggen, geen verplichte vergoeding van woon-werkverkeer, geen extra loon op zon- en feestdagen, geen verplichting van maaltijdcheques … De vakbonden hadden in 1999 nooit mogen aanvaarden dat er een subcomité voor gefranchiseerde winkels werd opgericht. De strijd vandaag wordt bemoeilijkt door de nederlaag van toen.

De afgelopen 25 jaar was er een golf van franchisering. Het wordt voorgesteld alsof het gaat om kleine zelfstandige ondernemers. In veel gevallen is dat niet zo. Van de 50 gefranchiseerde winkels van Albert Heijn worden er 35 uitgebaat door grote ondernemingen. Peeters-Govers bijvoorbeeld baat 14 dergelijke winkels uit. Neen, het gaat niet om lokale verankering. Het gaat om een georkestreerde aanval op de werkvoorwaarden en vakbondsrechten.

Bij Albert Heijn ligt de ‘personeelskost’ lager. Hoe ze dat doen? ACV-secretaris Koen Roosen in Het Nieuwsblad: “Ze betalen het minimum. Ze geven geen extra’s. Ze zijn hier nog maar tien jaar of zo en hebben dus veel minder anciënniteit. Ze werken veel met uitzendkrachten, studenten en deeltijdse contracten. 30% van hun medewerkers zijn interims. Bij de eigen winkels van de andere ketens heb je dat bijna niet. De loonpolitiek van Albert Heijn leidt tot een groot verloop, maar dat nemen ze erbij. Er zijn winkels waar er een schrikbewind is, waar niemand durft bewegen.”

Er is een bewust beleid richting een samenleving waarin je minstens twee jobs nodig hebt om te overleven. Dat gebeurt vandaag al met de toename van flexi-jobs. Veel werkenden uit andere lageloonsectoren nemen er een flexi-job in de distributie bij. Idem voor studenten om hun studies te betalen. In sommige Nederlandse supermarkten werken er bijna enkel studenten, waaronder 16-jarigen die amper 6 euro per uur verdienen. Kortom, de deur wordt opengezet om het aantal werkende armen drastisch op te voeren en te komen tot een samenleving waarin één job niet meer volstaat.

Deze sector staat al langer bekend om lage lonen. Winkelpersoneel stond tijdens de pandemie in de frontlinie en werd erkend als essentieel. Nu wordt het opgeofferd voor de winsten. Dit staat in schril contrast met wat de top zichzelf toekent. De CEO van Ahold-Delhaize liet zijn jaarloon optrekken tot 6,5 miljoen euro. De eigenaars van Aldi en Lidl staan in de top tien van rijkste Europeanen.

Deze strijd belangt iedereen aan

Als Delhaize ermee wegkomt, zullen anderen volgen. Waarom zouden Colruyt, Aldi of Lidl nog hogere lonen betalen of op zondag gesloten blijven? Eens die nieuwe standaard gezet is, volgen andere sectoren. Als het bij de ene flexibel aan lage lonen kan, waarom niet bij de andere? De strijd bij Delhaize belangt iedereen aan.

Delhaize is een breekpunt dat de hele sector aanbelangt.

Via franchisering worden de vakbonden buitenspel gezet omdat elke winkel zogezegd een apart bedrijf is. Uiteraard klopt dat niet: alle belangrijke beslissingen worden op hoger niveau genomen. Het uitschakelen van de vakbonden is een opstap naar het ondermijnen van de arbeidsvoorwaarden. De sterkte van vakbonden is dat het personeel samen sterk staat. Verdelen om te heersen en meer winst te maken, is de politiek van de werkgevers.

Rechtse criticasters in het parlement en de media beweren dat de ‘rigide’ opstelling van de vakbonden de noodzakelijke flexibiliteit in een veranderende markt zou tegenhouden. Als de sector problemen kent, komt dit niet door het hardwerkende personeel maar door de moordende concurrentie die door winsthonger is ingegeven. Niet de vakbonden, maar de aandeelhouders zijn het probleem. Ahold-Delhaize kondigde eind november aan dat het via de inkoop van eigen aandelen 1 miljard euro cadeau doet aan de aandeelhouders. Enkele maanden later volgde de aankondiging dat er 1 miljard euro moet bespaard worden op het personeel.

Er wordt gezegd dat het bestaande personeel de huidige voorwaarden behoudt bij een overgang naar een franchise. Uiteraard is dat slechts tijdelijk: nieuw personeel zal slechtere voorwaarden hebben, oud personeel zal weg gejaagd worden. Tot wat franchisering leidt, werd duidelijk bij een controle van een AD Delhaize aan de Anspachlaan in Brussel. Acht van de twintig gecontroleerde werknemers waren niet eens ingeschreven! De politie verzegelde de winkel, maar de directie doorbrak de zegels waarop de politie nogmaals ter plaatse moest komen. Hoe zal sociale bescherming nageleefd worden onder dergelijke condities?

Hoe kunnen we winnen?

De strijd stoppen, is uiteraard geen optie. Voorwaarden koppelen aan het franchiseren helpt ons evenmin. Het betekent immers dat we het principe aanvaarden. We moeten verenigd onze strijd opbouwen. Er is een grote solidariteit onder het personeel van Delhaize, maar ook in de rest van de sector en onder de ruimere bevolking.

De directie heeft zich voorbereid op deze veldslag. We mogen het personeel van Delhaize niet winkel per winkel alleen laten vechten. Een aanval op hun voorwaarden is een aanval op ons allen. Er waren spontane stakingen, acties aan de ondernemingsraad en blokkades van opslagplaatsen. Er was een gezamenlijk protest met collega’s van Intermarché. Dat is een goede eerste stap waarop we verder moeten bouwen.

In elke stad kunnen op zaterdag grote piketten rond de winkel gevormd worden, waarbij klanten, buren en werknemers uit andere sectoren worden opgeroepen om mee te doen. Deze kunnen dienen als eerste lokale acties op weg naar regionale betogingen. Solidariteit en mobilisatie in alle sectoren is nodig om deze tot een succes te maken.

Er kan voor deze acties gemobiliseerd worden met petities, pamfletten en spandoeken in elke winkel. Er kunnen solidariteitsaffiches verspreid worden. We kunnen financiële steun ophalen voor een stakerskas. De 128 winkels kunnen een centrale verzetshaard worden waarrond de solidariteit georganiseerd wordt.

Dit kan opbouwen naar regionale en nationale betogingen met tienduizenden aanwezigen, waardoor het een strijd van heel de samenleving wordt. De solidariteit omzetten in actieve strijd zou de pas afsnijden voor de propaganda van de traditionele politici en hun media. Als Delhaize niet wil toegeven, moeten we de keten in publieke handen nemen om jobs te redden. Dat zou betekenen dat we collectief de controle en de leiding overnemen van de aandeelhouders die al genoeg geprofiteerd hebben. Het zou bovendien de deur openen voor democratische planning die vertrekt van de noden van zowel het personeel als de klanten.

Meer weten over onze standpunten en voorstellen voor de strijd? Kom naar Socialisme 2023!

Thomas Baeyens, afgevaardigde BBTK bij Albert Heijn: “De aanval op het personeel van Delhaize is een aanval op ons allemaal! Want als de franchisering lukt, zorgt dit ervoor dat de vakbonden buitenspel staan en dat deze flexibele en precaire arbeid het nieuwe normaal wordt. We willen geen samenleving waarin je op zijn minst 2 jobs nodig hebt om te overleven. Dat is nu al voor steeds meer werkenden het geval!” “We hebben nood aan een opbouwend actieplan! In elke stad kunnen  piketten rond de winkel gevormd worden, waarbij klanten, buren en werknemers uit andere sectoren worden opgeroepen om mee te doen.       

Bron: LSP

Vanaf nu kunt u uw belastingbrief al invullen

Vanaf nu kunt u uw belastingbrief al invullen

Alles wat u moet weten over de nieuwe belastingaangifte

Koppels moesten tot nu toe altijd de gegevens van de man in de linkerkolom van de belastingaangifte zetten. Dat is niet altijd meer het geval: de belastingaangifte is voortaan genderneutraal. Wat moet u weten over deze en andere nieuwigheden?

De elektronische aangiftes zijn beschikbaar op MyMinfin (Tax-on-web). De papieren exemplaren worden in de loop van mei verstuurd.

1. Man heeft niet langer ‘voorrang’

Een opvallende nieuwigheid belangt de 540.000 belastingplichtigen aan die samen met hun partner een aangifte indienen. Gehuwden en wettelijk samenwonenden vulden tot nu toe altijd de gegevens van de man in de linkerkolom in, die van de vrouw in de rechter.

Maar vanaf dit jaar is de aangifte genderneutraal. Wie welke kolom invult, hangt af van de leeftijd. De oudste partner vult de linkerkolom, de jongste de rechterkolom. Is de vrouw de oudste van een paar, dan moet ze voortaan de linkerkolom invullen. Die werkwijze op basis van leeftijd wordt al langer gebruikt bij partners van hetzelfde geslacht.

Een geruststelling: als koppels per vergissing de verkeerde kolommen invullen, krijgen ze daarvoor geen sanctie. Wel ontvangen ze een brief ter informatie en wordt de aangifte aangepast.

2. Ook voor boekhouders is 15 juli de deadline

Laat u uw belastingaangifte invullen door een mandataris, zoals een boekhouder, accountant of fiscalist? Contacteer hem zo snel mogelijk. Mandatarissen moeten, net zoals wie zelf zijn aangifte invult, vanaf dit jaar de elektronische aangiftes tegen 15 juli indienen. Tot vorig jaar kregen ze extra tijd en moest een aangifte pas eind september ingediend zijn. U moet de mandataris dus sneller alle informatie en documenten bezorgen.

Voor elektronische aangiften met ‘specifieke inkomsten’ is er meer tijd. De uiterste indieningsdatum is dan 18 oktober. Het gaat om aangiftes met zelfstandige inkomsten (winsten, baten, bezoldigingen van bedrijfsleiders of meewerkende echtgenoten) of buitenlandse beroepsinkomsten. Ook particulieren die zo’n aangifte indienen, hebben tot 18 oktober de tijd. Dat is ook zo als u in Tax-on-web een uiterste indieningsdatum van 15 juli ziet. Het is niet nodig uitstel te vragen.

U krijgt bovendien een incentive om een aangifte met een termijn tot 18 oktober ten laatste 31 augustus in te dienen. De fiscus garandeert een snellere terugbetaling of een latere betaling van belastingen.

Zweert u bij papier? Voor alle aangiftes op papier ligt de deadline op 30 juni. De papieren exemplaren worden in de loop van mei verstuurd. Als u in juni nog geen papieren belastingbrief ontvangen hebt, kunt u bellen naar de fiscus (02/572.57.57).

3. Controleer een vooraf ingevulde aangifte grondig

De fiscus verstuurt dit jaar 3,9 miljoen voorstellen van vereenvoudigde aangifte (VVA). Dat document bevat alle gegevens die de fiscus heeft en een simulatie van de berekening van de te betalen of terug te krijgen belastingen. Wie zijn eBox – de digitale postbus van de overheid – heeft geactiveerd, krijgt geen exemplaar op papier, maar wel een elektronisch. Gaat het om een gezamenlijke VAA voor een koppel, dan moeten beide partners hun eBox activeren om geen papieren versie te krijgen. De papieren exemplaren worden in mei verstuurd.

Als de gegevens op het document correct zijn, hoeft u niets te doen. Maar u hebt er alle belang bij te controleren of alle gegevens correct zijn en geen informatie ontbreekt. Als u het voorstel klakkeloos aanvaardt, riskeert u geld mis te lopen. Zeker uw gezinssituatie is een aandachtspunt. Denk aan kinderen en andere personen ten laste, kosten voor kinderopvang en betaalde of ontvangen onderhoudsgelden.

Controleer ook of alle belastingvoordelen waarop u recht hebt, zijn opgenomen. Denk aan giften, dienstencheques, pensioensparen, een (nieuwe) lening of een levensverzekering voor het langetermijnsparen. Let ook op ander vastgoed dan uw gezinswoning, zoals een tweede verblijf of een verhuurd pand, zeker bij een aankoop, verkoop of verhuizing.

Beleggers moeten waakzaam zijn. Tot 800 euro aan dividenden is vrijgesteld van roerende voorheffing, maar die vrijstelling wordt nooit automatisch verrekend in het voorstel van vereenvoudigde aangifte.

In sommige gevallen is het voorstel van vereenvoudigde aangifte niet geldig en moet u zelf een aangifte invullen. Bijvoorbeeld als u rekeningen of levensverzekeringen in het buitenland hebt, een oprichter of begunstigde bent van een juridische constructie of leningen hebt verstrekt aan startende kleine vennootschappen via een erkend crowdfundingplatform.

Moet u een voorstel van vereenvoudigde aangifte wijzigen? Een wijziging op papier moet tegen 30 juni gebeurd zijn, via Tax-on-web kan dat tot 15 juli. Let op, de uiterste indieningsdatum van 18 oktober geldt niet automatisch voor wie een VVA moet wijzigen om zelfstandige of beroepsinkomsten aan te geven. U kunt het best uitstel vragen voor 15 juli. Vanaf die datum kunnen de VVA’s verwerkt worden. Zodra een vooraf ingevulde aangifte opgenomen is in het verwerkingsproces, is geen uitstel meer mogelijk en moet nadien een correctie uitgevoerd worden. Is het verwerkingsproces nog niet gestart, dan kan ook na 15 juli nog een uitstel gegeven worden.

4. Hoger belastingvoordeel voor laadpaal thuis

Meer en meer mensen rijden met een elektrische wagen. Wie tussen 1 september 2021 tot 31 augustus 2024 investeert in een vaste laadpaal bij zijn gezinswoning, krijgt daarvoor een belastingvoordeel als alle voorwaarden voldaan zijn. Voor de uitgaven gedaan in 2022, die u nu aangeeft, is het maximumbedrag opgetrokken van 1.500 tot 1.750 euro per laadstation. Dat geeft recht op een belastingvermindering van 45 procent, wat het maximale voordeel op 787,50 euro brengt.

In Tax-on-web krijgt u hulp voor de aangifte van een laadpaal. Het maximumbedrag wordt automatisch toegepast naargelang uw situatie. U moet twee bijlagen bij uw aangifte voegen: de factuur van de plaatsing van het laadstation en het keuringsattest van de installatie.

5. Ook ‘oude’ attesten voor kinderopvang gelden

Een deel van de opvangkosten voor uw kinderen tot 14 jaar (21 jaar voor kinderen met een zware handicap) kunt u via uw belastingaangifte recupereren. Het gaat bijvoorbeeld om de opvangkosten aangerekend door de crèche, voor- en naschoolse opvang of een zomerkamp met de jeugdbeweging.

U kunt tot 14,40 euro per opvangdag inbrengen. De belastingvermindering hangt af van het inkomen van de ouders en bedraagt minstens 45 procent. Voor een opvangdag waarvoor u 14,40 euro of meer hebt betaald, krijgt u via uw belastingaangifte 6,48 euro terugbetaald (exclusief gemeentebelastingen). 

De betaalde kosten moet u kunnen staven met een fiscaal attest. Voor opvangactiviteiten vanaf 27 januari 2022 moet de opvangdienst in principe een nieuw model van fiscaal attest gebruiken. Gebruikte de opvangdienst nog het oude model, dan is dat voor het inkomstenjaar 2022 nog geen probleem. De fiscus zal zich flexibel opstellen en u krijgt nog altijd het belastingvoordeel.

6. Buitenlands vastgoed heeft een kadastraal inkomen

Sinds vorig jaar moeten Belgisch en buitenlands vastgoed op dezelfde manier aangegeven worden. Wie bijvoorbeeld een tweede verblijf in het buitenland alleen zelf gebruikt, moet in zijn aangifte een kadastraal inkomen invullen. Daarom moet wie vastgoed in het buitenland koopt, verkoopt of erft dat verplicht spontaan melden aan de fiscus.

De Administratie Opmetingen en Waarderingen of het vroegere ‘kadaster’ bepaalt een ‘Belgisch’ kadastraal inkomen op basis van de gegevens die u doorgeeft. Het berekende kadastraal inkomen vindt u terug in MyMinfin en Tax-on-web. Voor belastingplichtigen met een ‘stabiele’ situatie die bijvoorbeeld niet verhuisd zijn, is het kadastraal inkomen ook vooraf ingevuld in Tax-on-web.

Hebt u uw buitenlands vastgoed nog niet gemeld bij de federale overheidsdienst Financiën? De makkelijkste manier is aangifte te doen via MyMinfin. Binnen 24 uur ontvangt u een kadastraal inkomen.

7. Zoek niet naar codes voor de gas- en elektriciteitspremie

Om de gezinnen tijdens de energiecrisis te ondersteunen, werkte de federale regering een steunmaatregel uit: het basispakket energie voor gas en elektriciteit. Een eerste steunpakket was er in 2022 voor de maanden november en december. Gezinnen kregen een tegemoetkoming van 135 euro per maand voor gas en 61 euro per maand voor elektriciteit.

Die werd betaald aan iedereen met een energiecontract dat voldeed aan de voorwaarden, maar het was de bedoeling de lage en de middeninkomens te ondersteunen. Bij de hoogste inkomens wordt de tegemoetkoming deels via de jaarlijkse belastingafrekening teruggenomen. Het plafond ligt voor wie alleen belast wordt op een totaal netto-jaarinkomen tot 62.000 euro en voor koppels op 125.000 euro. Per extra fiscaal persoon ten laste komt daar 3.700 euro bovenop, voor een kind in co-ouderschap 1.850 euro.

U hoeft zelfs niets te doen. Op de belastingaangifte staan dan ook geen codes voor de gas- en elektriciteitspremie. De fiscus beschikt over alle informatie en berekent zelf een nieuwe ‘bijzondere bijdrage energie’ bij het opmaken van het aanslagbiljet.

8. Fiscus biedt hulp bij het invullen

De fiscus biedt hulp bij het invullen van uw belastingaangifte. Dat kan zowel telefonisch als fysiek in een kantoor van de fiscus of tijdens een van de invulsessies die 311 gemeenten organiseren. U moet altijd op voorhand een afspraak maken.

Wie vorig jaar hulp vroeg, heeft mogelijk al een afspraak. De fiscus contacteerde die mensen proactief om hen dit jaar opnieuw te helpen en heeft al 85.000 afspraken vastgelegd. U kunt ook zelf een afspraak maken, door te bellen naar het nummer op de envelop van de aangifte. Om te weten welke zitdagen er zijn, raadpleegt u de website van uw gemeente voor praktische informatie en om een afspraak te maken. 

Bron: De Tijd

Wat verandert er in mei 2023?

Wat verandert er in mei 2023?

Een nieuwe maand, nieuwe maatregelen, wijzigingen van de wetgeving, enz. Hierbij een kort overzicht.

  • Geen cashbetalingen meer op trein

Treinreizigers die een vervoersbewijs aan boord van de trein willen kopen, zullen voortaan alleen nog elektronisch kunnen betalen. De treinbegeleiders mogen geen cash meer ontvangen. Aan loketten en automaten in en rond de stations blijven cashbetalingen mogelijk.

Het is de bedoeling dat treinreizigers een vervoersbewijs aankopen voordat ze op de trein stappen. Dat kan aan het loket, een automaat of via de website of app. Wie aan boord van de trein een ticket koopt, betaalt een toeslag van negen euro.

Volgens NMBS-woordvoerder Bart Crols past de maatregel “in de maatschappelijke trend naar digitalisering en elektronisch betalen”, schrijft Belga. Bij andere vervoersmaatschappijen waaronder De Lijn en de MIVB geldt de regel rond elektronisch betalen al langer. De maatregel moet bijdragen aan de veiligheid voor treinbegeleiders, die voortaan geen cash meer op zak zullen hebben.

  • Nieuwe regels voor autokeuring

Om het aantal herkeuringen terug te dringen en overbodige keuringen af te schaffen, gelden vanaf 1 mei een reeks nieuwe regels voor de autokeuring.

Voor een reeks gebreken zal het niet meer nodig zijn om het voertuig binnen de vijftien dagen of drie maanden te laten herkeuren. De nieuwe maatregel geldt enkel voor de periodieke keuring, niet voor een eerste keuring van het voertuig of voor een keuring voor verkoop.

Deze mankementen vallen nu nog onder code 2 en 3, namelijk herstel en keuring, maar zullen vanaf maandag onder code 5 komen te staan. Dat betekent dat ze op technische keuring worden afgekeurd, maar geen verplichting hebben tot herkeuring.

Het gaat onder meer over gebreken als een inschrijvingsbewijs of gelijkvormigheidsattest dat niet in orde is of ontbreekt, problemen met de nummerplaat vooraan, een LPG- of CNG-sticker die ontbreekt en dergelijke meer. De lijst met gebreken waarvoor geen herkeuring bij een autokeuring meer nodig is, zal door minister van Mobiliteit Lydia Peeters verder uitgebreid worden en voorziet vanaf 2024 ook dat erkende garages de herkeuring zelf zullen mogen uitvoeren na de herstelling.

De nieuwe regels komen er naar aanleiding van de vele klachten over keuringscentra, onder meer over de lange wachttijden die er gelden.

  • Fietsvergoeding voor elke werknemer

Wie naar het werk fietst en vandaag nog geen fietsvergoeding ontvangt, zal vanaf 1 mei recht hebben op een vergoeding van 0,27 euro per kilometer. Dat was in bepaalde sectoren, waaronder de banksector en de toeristische sector, nog niet het geval.

Vakbonden en werkgeversorganisaties hebben in een Nationale Arbeidsraad beslist dat elke werknemer die met de fiets naar het werk pendelt recht heeft op een fietsvergoeding. De beslissing is terug te vinden in de zogenaamde cao 164, een collectieve arbeidsovereenkomst waarin afspraken over arbeidsvoorwaarden staan.

De verplichte fietsvergoeding geldt voor de effectief gereden kilometers in het woon-werktraject, met een maximum van twintig kilometer enkel per dag. Een verklaring op eer van de werknemers volstaat om de vergoeding toegekend te krijgen. Ook e-bikes en speedpedelecs komen in aanmerking. Steps, hoverboards en monowheels niet.

Uit cijfers van Acerta, verzameld bij 260.000 werknemers in 40.000 bedrijven, blijkt dat bijna een op de vijf werknemers een vergoeding krijgt. Dat is 13 procent meer dan een jaar geleden. Zo’n kwart van alle bedrijven keert op dit moment al een fietsvergoeding uit. Het gemiddelde bedrag dat fietsers krijgen is 42,80 euro per maand.

  • Meer patiënten krijgen terugbetaling voor vervanging hartklep zonder operatie

Meer mensen komen in aanmerking voor terugbetaling voor de vervanging van hun aortaklep via een katheter. Dat meldt minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit). Doorgaans gebeurt die vervanging via een operatie, maar voor sommige patiënten is dat te riskant. Door de beslissing krijgt een aanzienlijk hoger aantal patiënten uit die categorie recht op een terugbetaald implantaat.

Hartkleppen zorgen ervoor dat het bloed maar in één richting door het hart kan stromen. Het gebeurt wel vaker dat ze na verloop van tijd beginnen slijten. Dan moet de aortaklep van de patiënt mogelijk worden vervangen. Dat gebeurt meestal via een operatie – zowat 3.000 keer per jaar.

Sommige patiënten komen echter niet in aanmerking voor een operatie. Ze zijn bijvoorbeeld hoogrisicopatiënt of gewoon te oud. Voor hen bestaat er een minder invasief alternatief, waarbij de aortaklep wordt vervangen via de lies – de ‘percutane vervanging van de aortaklep’ (TAVI). Minister Vandenbroucke heeft nu beslist het jaarlijks aantal terugbetalingen voor een TAVI-ingreep te verhogen van 500 naar 1.500, en dat vanaf 1 mei.

TAX the rich

TAX the rich

Er is een taboe in ons land. Altijd als er geld wordt gezocht, kan het voor de regering niet snel genoeg gaan om te snijden in pensioenen of de accijnzen op onze energiefactuur te verhogen. Ondanks grote woorden van sommigen, durven ze nooit de superrijken aan te pakken. In 2017 heeft Peter Mertens, algemeen secretaris van de PVDA, dit taboe doorbroken in zijn boek “Graailand”. Hij legt er uit hoe – en waarom – het tijd is voor eerlijke fiscaliteit.

De M-taks: ik wil wel maar ik kan niet?

“Vandaag naderen we het uur van de waarheid voor hen die zeggen dat ze vooral de rijken willen doen bijdragen. Want de echte vraag is: hoe? Ik zeg het u: er is geen antwoord op die vraag. Ik ga zelfs verder, de N-VA zal elk voorstel steunen dat de één procent rijksten doet bijdragen. Zonder reserve en met enthousiasme. Alleen, ik heb ze nooit gezien, die voorstellen, want ze bestaan niet.” Het zijn grote woorden van N-VA-voorzitter Bart De Wever. Hij vertelde ze aan de krant L’Echo eind mei 2015.

Voorzitter De Wever heeft natuurlijk veel aan zijn hoofd. Hij is voorzitter van de grootste partij van het land, burgemeester van de tweede grootste stad van het land, federaal parlementslid, bestuurder in het Havenbedrijf van Antwerpen, en daarnaast telt hij nog eens dertien mandaten. Daarmee is De Wever de meest cumulerende voorzitter van het land. Ik begrijp dus best dat De Wever ons onderhoud van eind mei 2014 is vergeten. Hij was toen informateur en ik mocht langskomen voor de PVDA. We spraken lang over de miljonairstaks, en informateur De Wever vroeg toen expliciet hoe het systeem in elkaar zat. Daags nadien bracht de pers verslag van ons onderhoud. In Het Nieuwsblad vertelde ik: “De N-VA beweert een sociale partij te zijn. Dan is nu het uur van de waarheid aangebroken.” Ik had de Wever uitgelegd dat onze miljonairstaks enkel de twee procent rijksten aanspreekt, niet de middenklasse. Dat is ook een van de grote verschilpunten met de voorstellen van vermogenswinstbelasting van groenen en sociaaldemocraten, die tien tot vijftien procent van de bevolking treffen, dus ook de middenklasse. Precies een jaar later is De Wever ons gesprek vergeten. Alleen de zinsnede “het uur van de waarheid” is hem bijgebleven.

“Een grote meerderheid van de Belgen is voor zo’n vermogensbelasting. Het is merkwaardig dat de Belgische politieke klasse die meerderheid niet volgt. Ik kan alleen maar besluiten dat de politieke invloed van de grote vermogens in België groot is”, schrijft professor Paul De Grauwe. De professor heeft gelijk. De grote enquête over ongelijkheid die Knack in december 2014 publiceerde, wees uit dat 85 procent van de bevolking vindt dat de regering “meer moet doen om de ongelijkheid aan te pakken”. Het voorstel met het breedste draagvlak was de eis van een vermogensbelasting op het deel van de fortuinen boven 1 miljoen euro: ook die haalde 85 procent. Met andere woorden, volgens de peiling steunt niet minder dan 85 procent van onze landgenoten een miljonairstaks zoals wij die met de PVDA voorstellen. Het idee achter onze miljonairstaks is eenvoudig. Het gaat om een belasting op het bezit van fortuinen. Zonder ingewikkelde fiscale constructies, zonder wetteksten vol keldergaten en achterpoortjes. Geen nieuwe belasting op mensen die door hard werken een vermogen hebben weten bijeen te sparen, of die een huis hebben geërfd van hun ouders of grootouders. Maar een belasting die enkel het vermogen van de multimiljonairs aanspreekt.

Hoe ziet die miljonairstaks eruit? De taks slaat alleen op fortuinen van meer dan 1 miljoen euro, bovenop de eigen eerste woning met een waarde tot 500.000 euro. Het is een progressieve belasting, met een maximum-aanslagvoet van drie procent: één procent belasting op het deel van het vermogen boven 1 miljoen euro, twee procent op het deel boven 2 miljoen en drie procent op het deel boven 3 miljoen euro. De taks laat alle vermogens lager dan 1 miljoen euro ongemoeid. Bovendien wordt de woning die het gezin betrekt, vrijgesteld voor een bedrag van 500.000 euro. Concreet: de onbelaste schijf bedraagt in de meeste gevallen 1,5 miljoen euro.

Wij vinden het heel belangrijk dat alleen die toplaag van de twee tot maximaal drie procent rijksten wordt aangesproken, en net niet de middenklasse. Want juist bij die allerrijksten is de belangrijkste rijkdom geconcentreerd. Dat staat te lezen in het boek van professor Piketty en ook in ons land is dat zo. Vandaar dat we ons uitgewerkt wetsvoorstel geen ‘vermogensbelasting’ hebben genoemd, omdat we niet willen raken aan het vermogen van de middenklasse. We spreken over een “miljonairstaks” omdat we willen focussen, met een focusbelasting op de twee procent allerrijksten. Dat is allemaal onderbouwd en uitgewerkt in ons wetsvoorstel.

Toch blijven partijvoorzitters als Bart De Wever en Gwendolyn Rutten hardnekkig beweren dat er geen enkel voorstel bestaat dat alleen de toplaag zou aanspreken. In het begin was ik daar behoorlijk pissed over. Niet eerlijk, zo dacht ik naïef. Tot mijn frank viel: het gaat alleen maar om perceptie. Als je de bevolking kan wijsmaken dat alle voorstellen alleen maar de middenklasse doen betalen, dan zal de steun voor een vermogensbelasting wel verdwijnen als sneeuw voor de zon, zo luidt de redenering.

“Ik hoor slogans zoals ‘laat de 1 procent rijksten de crisis betalen’. Ik zeg dan: ‘Graag’, maar in de realiteit kom je met een vermogensbelasting weer bij de middenklasse terecht. Anders brengt ze niets op. En dan zijn het weer dezelfde schouders die belast worden. Daar pas ik resoluut voor.”, aldus Gwendolyn Rutten in Humo. Ook eerste minister Charles Michel houdt zo’n discours: “Ik spaar me geen enkele moeite om te zeggen dat wie meer middelen heeft, meer belastingen moet betalen. Maar niet met inefficiënte maatregelen die geen enkel ander doel hebben dan een applaus krijgen in PVDA-middens.” Ik heb geen applausmeter, dat is iets voor spelprogramma’s, maar ik wil wel graag ingaan op de zes meest gehoorde drogredenen die de ik-wil-wel-maar-ik-kan-niet-politici verspreiden om de M-taks toch zeker niet in te voeren.

Eerste drogreden: “De 1 procent rijksten belasten, dat is een onteigening” [p. 251]

Voor VTM mocht ik de degens kruisen met de burgemeester van Kortrijk, de open liberaal Vincent Van Quickenborne. Het debat begon over rechtvaardige fiscaliteit en toen het woord “miljonairstaks” viel, steeg Q op naar andere toonhoogtes. “Een oud communistisch idee, een inbeslagname op basis van een fantasie van onteigening”, zo zei hij. Mooi toch, zo’n volzin midden in een debat. Met twee belegen adjectieven als voorgerecht – “oud” en “communistisch” – en drie zware zelfstandige naamwoorden als plat de résistance – inbeslagname, fantasie en onteigening.

Fantasie? Onteigening? De geschiedenis leert ons iets anders. Er is altijd eb en vloed geweest, het belasten van de rijken ging afwisselend op en af. Tot aan de neoliberale golf van Reagan en Thatcher in de jaren 1980 was het belasten van de rijken in veel landen een evidentie.

Zelfs in het eldorado van het kapitalisme, de Verenigde Staten, werden een halve eeuw lang, van 1936 tot de jaren 1980, de inkomsten van de allerrijksten aan een fluctuerende rente belast. Het ging om percentages tussen zeventig en eenennegentig procent. Dat was niet veel anders op het Europese continent. Van de vijftien landen die tot 2004 de Europese Unie uitmaakten, waren er twaalf met een vermogensbelasting. De drie landen zonder die vermogensbelasting waren Engeland, Portugal en … België.

Onder de neoliberale vloedgolf hebben heel wat landen de vermogensbelasting opgegeven, dikwijls ook met de hulp van sociaaldemocraten die voor hun capitulatie de naam “derde weg” bedachten. De vermogensbelasting werd niet opgegeven omwille van praktische problemen. Ze moest voor de bijl om ideologische redenen. Voortaan was het uit den boze de allerrijksten een strobreed in de weg te leggen. Hun rijkdom zou vanzelf naar beneden sijpelen. In het vorige hoofdstukje stond ik al stil bij die theorie. Iedereen kent het gevolg: sijpelen deed het niet. Althans niet van boven naar onder. Maar wel andersom. De allerrijksten werden midden in de crisisjaren nog rijker. En dus komt vandaag na een lange periode van neoliberale vloed opnieuw het idee in zwang om de multimiljonairs weer te belasten. Wie zoals Bart De Wever, Charles Michel en Gwendolyn Rutten van dat debat een taboe wil maken, roeit op tegen het tij van de geschiedenis.

Hoewel er hier en daar ook miljonairs zijn die zelf voor een miljonairstaks pleiten, denk maar aan Warren Buffett, zijn er ook heel wat over-vermogenden die er zich met hand en tand tegen verzetten. Een van hen is Roland Duchâtelet, miljardair en eigenaar van voetbalclubs. Aan het weekblad Knack verzekert hij: “Wat er nu verteld wordt over vermogensbelasting is heel demagogisch en het debat daarover wordt opgestookt vanuit extreemlinkse en communistische hoek. De traditionele linkse partijen gaan daarin mee. Ze krijgen schrik van extreem links.” Straffe kost, zelfs praten over een miljonairstaks mag niet van de multimiljonair. Het wijst er wel op dat de idee veld wint. En dat is niet alleen in Europa zo.

De stad Los Angeles bijvoorbeeld heeft ingestemd met het principe van een miljonairstaks. De stad wil de wetgeving van de staat Californië laten aanpassen om dat mogelijk te maken. De beoogde belasting is gericht op inkomens hoger dan een miljoen dollar. Ze gaat dienen om de sociale programma’s voor de 46.000 daklozen in Los Angeles te financieren. Een rijkentaks om de maatschappelijke noden te betalen is ook thema van debat in New York, waar “patriottische miljonairs” zelfs komen vragen belast te worden. Natuurlijk gaat het niet om ‘onteigening’, dat bewees ook Thomas Piketty. Met veel bewijs staaft de Franse econoom dat het rendement van het kapitaal vandaag sneller toeneemt dan de economie, waardoor een maatschappij ontstaat waarin het kapitaal van de renteniers vanzelf genereus groeit. Dat betekent: de vermogens van de multimiljonairs belasten is geen onteigening. Men vermijdt eenvoudig dat de over-vermogenden altijd maar rijker worden. Het is een soort kuur tegen vermogensindigestie en het is nog goed voor de samenleving ook.

Tweede drogreden: “De 1 procent rijksten belasten, dat is de middenklasse belasten” [p. 253]

“Het gevaar is groot dat die taks zijn doel voorbijschiet en niet de rijken maar wel de brede middenklasse treft”, zeggen Bart De Wever en Gwendolyn Rutten in koor. Dat hangt er natuurlijk helemaal van af welke taks je wil installeren. Een taks die ook de middenklasse treft, zoals sp.a en Groen voorstellen? Of een miljonairstaks die enkel de multimiljonairs treft, zoals de PVDA voorstelt? Dat is een wezenlijk debat. “Een rijkentaks verhoogt het gevoel van fairness als hij niet in eerste instantie de tien procent viseert, maar de één procent. Talrijke praktische bezwaren liggen in de weg, maar een vermogenskadaster zou er al veel van opruimen”, schrijft hoofdredacteur Karel Verhoeven in De Standaard. Hij heeft overschot van gelijk. Als je enkel de multimiljonairs wil aanspreken, moet je de weg en de richting kiezen om dat te kunnen doen. Dus niet allerlei symbolische belastingen aannemen met een welluidende naam – ‘vermogenswinstbelasting’ – maar de maatregel nemen die precies de doelgroep raakt. Dat is het geval met het wetsvoorstel voor de miljonairstaks dat Raoul Hedebouw en Marco Van Hees hebben ingediend in de Kamer. En waarom zou een belasting hoofdzakelijk de 1 procent treffen? Wel, heel eenvoudig omdat de wet ontworpen is met het doel om hoofdzakelijk de 1 procent meest vermogenden aan te spreken.

In de toelichting bij ons wetsvoorstel staat dat bij een vaste belastingheffing het 100ste deciel – de 1 procent allerrijksten dus – het grootste deel van de belasting zou bijdragen (89 procent), terwijl de bijdrage van het 99ste deciel redelijk laag zou zijn (10 procent) en die van het 98ste bijna onbestaand (minder dan 1 procent). In de feiten zijn het alleen de twee procent allerrijksten die aangesproken worden in ons wetsvoorstel. En 97 procent van de bevolking betaalt niets, nada, nul euro. Niets middenklasse belasten en geen vermogenswinst-tralala. Gewoon zuiver en duidelijk: een miljonairstaks.

De middenklasse sparen, dat is ook het pleidooi van mensen als Paul De Grauwe: “Ik pleit voor een progressieve vermogensbelasting. Op het eerste miljoen betaal je niets, zodat middenstanders en kleine zelfstandigen die hard gewerkt hebben, niet de dupe zijn. Die dynamiek wil je bewaren. Maar alles boven het miljoen euro wordt belast, zodat de echte grote vermogens meer bijdragen. We moeten beletten dat die vermogens blijven aangroeien zonder dat mensen daarvoor iets hoeven te doen. De meeste rijke Vlaamse families zijn schatrijk en worden almaar rijker zonder economische meerwaarde.” Het is een wezenlijk verschil met het voorstel van Groen dat alle vermogens boven 200.000 euro wil belasten. Dan raak je vijftien procent van de bevolking en bijgevolg ook al wie door hard werken een vermogen heeft bijeengespaard of van ouders of grootouders een huis heeft geërfd.

Derde drogreden: “De grote vermogens worden nu al belast” [p. 255]

Nog in het VTM-debat haalde Vincent Van Quickenborne een oud argument van stal: “Kapitaal wordt al belast, door de roerende voorheffing.” Inderdaad, de regering-Di Rupo heeft de belasting op financiële inkomsten naar vijfentwintig procent gebracht. En ja, de regering-Michel heeft die verhoogd naar dertig procent. De roerende voorheffing treft de middenklasse die financiële inkomsten heeft. Zelfs de lage inkomens zijn die belasting verschuldigd: bijvoorbeeld een gepensioneerde die zijn bescheiden pensioen probeert aan te vullen met de lage inkomsten uit kasbons. Hij betaalt hetzelfde tarief van dertig procent als iemand die veel meer verdient. Maar voorwaar, een miljardair als Albert Frère betaalt helemaal geen roerende voorheffing. Alle inkomsten die hij uit zijn fortuin haalt, worden ondergebracht in een waaier van bedrijven die aan die voorheffing ontsnappen.

Het grootkapitaal wordt niet belast op zijn vermogen. En voor de belastingen op inkomsten uit dat vermogen heeft het tientallen achterpoortjes. Dat is zo bij de roerende voorheffing en dat is zo bij de meerwaarde op aandelen. Waarom betalen mensen als Albert Frère en Marc Coucke geen euro belastingen wanneer ze aandelen verkopen die hun één of twee miljard opleveren? Omdat de meerwaarde op aandelen voor het grootste deel wordt vrijgesteld. En wie ontspringt de dans? Niet kleine Jan of kleine An, maar de grote man.

Dat is ook zo bij het doorgeven van vermogen, bij de successierechten. Iedereen die een beetje op de hoogte is van de technieken voor erfenisplanning weet dat de successierechten de eenvoudige burger die een huis erft, zwaar treffen. En dat superrijken net niet getroffen worden. Want die ontvangen aandelenpakketten, bijvoorbeeld van een vastgoedvennootschap die bijvoorbeeld het kasteel van die superrijken in portefeuille heeft.

Ja, we kunnen het debat aangaan over de roerende voorheffing. Dan gaat het erom hoe je financiële inkomsten belast in vergelijking met beroepsinkomsten en huurinkomsten. Maar dat is een debat dat de hele bevolking aangaat. Want die drie categorieën van inkomsten vinden we terug bij verschillende niveaus van rijkdom.

Maar het debat over het belasten van de rijken is een heel ander debat. Het is de bedoeling een specifieke belasting uit te werken op maat van de 1 procent rijksten, die daarvoor ruimschoots de middelen hebben. Die belasting mikt niet op inkomsten, maar op het gigantische vermogen van die 1 procent. En dat is nodig. De kloof tussen arm en rijk is in Europa veel groter op het niveau van het vermogen dan op het niveau van het inkomen. Dat toonde Thomas Piketty aan. En hij besloot daaruit dat je in Europa best een vermogensbelasting instelt voor de miljonairs, in tegenstelling tot de VS, waar je best een nieuwe inkomstenbelasting instelt voor de allerhoogste inkomsten.

Vierde drogreden: “Een vermogenskadaster gaat jaren duren” [p. 256]

Volgens Van Quickenborne is het opstellen van een vermogenskadaster een gigantische onderneming die jaren zal duren. “Je moet gaan kijken naar elk huis, welke de waarde ervan is, en hetzelfde voor alle andere bezittingen in het patrimonium”, zuchtte hij op ons VTM-debat alsof het een beroerde zaak zou zijn.

Mijnheer Van Quickenborne moet toch weten dat er al decennialang een kadaster van huizen bestaat, met van elk gebouw de eigenaar, het plan en de waarde. Dat kadaster dient vandaag al om een belasting te bepalen: de onroerende voorheffing. Het is overigens veelzeggend dat het patrimonium van gewone mensen – het huis – gekadastreerd is en het patrimonium van de rijksten – de financies – niet.

En het berekenen van de waarde van de andere elementen uit het patrimonium is iets dat al elke dag gebeurt op het terrein van de verzekering, de boekhouding van de bedrijven of de successierechten. Daar is dus niets ingewikkelds aan. Het meeste vastgoed en de meeste financiële activa zijn al gekend, zegt ook Luc Coene, de voormalige gouverneur van de Nationale Bank: “Een vermogenskadaster is redelijk eenvoudig. Veel van de gegevens zoals immobiliën en financiële activa zijn nu al bekend bij diverse overheidsdiensten. Technisch gezien is het met de huidige IT niet moeilijk die gegevens samen te brengen.” Inderdaad, een groot deel van zo’n kadaster bestaat al, maar onder geprivatiseerde vorm, in de bestanden van banken en verzekeringsmaatschappijen. De financiële instellingen moeten sinds kort een deel van hun gegevens doorgeven aan het centraal aanspreekpunt van de Nationale Bank, maar met nog een reeks tussenschotten. Het volstaat die tussenschotten uit de weg te ruimen om een vermogenskadaster uit te bouwen.

Sommige politici beweren dat je geen vermogensbelasting kunt invoeren omdat er geen vermogenskadaster bestaat. Maar op zich is een kadaster daarvoor niet nodig. De miljonairstaks is een belasting die moet ‘aangegeven’ worden, net zoals de Impôt de Solidarité sur la Fortune in Frankrijk. De belastingbetaler dient daar zelf het bedrag van zijn fortuin in te vullen op zijn belastingaangifte.

Een vermogenskadaster is natuurlijk wel wenselijk. Het zou niet alleen helpen bij de inning van de miljonairstaks, maar ook om de fraude op andere vlakken te bestrijden: bij de inkomstenbelasting, de btw, de successierechten … Vergeet niet dat die fraude zowat twintig miljard per jaar bedraagt. Het is een “redelijk eenvoudige” maatregel, zoals de voormalige baas van de Nationale Bank zei. Het is vooral een kwestie van politieke wil. Paul De Grauwe onderstreepte dat vroeger al: “Het is niet zo dat er geen vermogensbelasting komt omdat er geen vermogenskadaster is. Het is zo dat men geen vermogenskadaster wil invoeren omdat men geen vermogensbelasting wil.”

Vijfde drogreden: “Een vermogenskadaster, dat is Big Brother” [p. 258]

Nu de tegenstanders van de miljonairstaks al hun argumenten hebben uitgespeeld, vooral dat zo’n taks in de praktijk onmogelijk zou toe te passen zijn, schakelen ze over naar een ander register: dat van de bangmakerij. In ons VTM-debat beweerde Vincent Van Quickenborne doodgemoedereerd “Een vermogenskadaster, dat is Big Brother. De fiscus zal alles weten van alle gezinnen in ons land.”

Daarmee laat hij – en de hele regering staat hier achter hem – vooral zien aan welke kant hij staat. Want voor 99 procent van onze bevolking kent de fiscus perfect de inkomsten zonder dat de Open Vld daar enig probleem mee heeft en zonder dat ze van Big Brother spreekt. Een gewone belastingplichtige die zijn aangifte op Tax-On-Web invult, stelt vast dat de fiscus alle gegevens al kent. Straffer nog, de regeringspartijen, met voorop de liberalen, installeren zelf meer en meer Big-Brothermaatregelen voor de grote meerderheid van de bevolking. Als staatssecretaris voor Fraudebestrijding aarzelde Bart Tommelein geen moment om alle gegevens over het energieverbruik en water van de werklozen door te spelen om valse verklaringen over de gezinssituatie op te sporen. Zijn liberale opvolger Philippe De Backer heeft zelfs overwogen de gezondheidsgegevens van de burgers te verkopen aan de farmaceutische sector, maar moest uiteindelijk terugkrabbelen voor het protest. En tijdens de begrotingsbesprekingen lag zelfs een middelentoets voor werklozen op tafel. Zuhal Demir van de N-VA was alvast voorstandster van zo’n extra controle op de werklozen om te zien of ze toch niet wat eigen vermogen zouden hebben. Big Brother voor de gewone mensen en het recht op privacy voorbehouden voor de multimiljonairs-klasse. Sommigen zouden niets liever hebben. Nee, een vermogenskadaster instellen leidt niet tot Big Brother. Het zorgt er alleen voor dat we ook iets meer zicht krijgen op de rekeningen van de 1 procent allerrijksten. En het is een belangrijk instrument in de strijd tegen de fiscale fraude.

Zesde drogreden: “Het kapitaal zal het land ontvluchten” [p. 259]

“Rijke Belgen verlaten het land massaal”, titelt beurskrant De Tijd paginabreed op de ochtend van 29 oktober 2016. De streamer in de krant liegt er niet om: “Ze hebben het gevoel dat het in België stilaan een schande is geworden om nog vermogend te zijn.” Die arme miljonairs toch! Het artikel past in een goed uitgekiend mediaoffensief van de miljonairsklasse om toch maar elke vorm van vermogensbelasting tegen te gaan. “Vorige week raakte bekend dat de rijkste Belg, Alexandre Van Damme (54), de grootste individuele aandeelhouder van de biergroep AB InBev, deze zomer is verhuisd naar Zwitserland. Van Damme pendelt nu naar zijn kantoor in Sint-Gillis met een privéjet. Duizenden Belgen volgden al dezelfde route”, schrijft de beurskrant hoogdramatisch. Het artikel wordt op de sociale media lustig rondgetweet door de verzamelde N-VA-clan.

Wat is er aan de hand? Najaar 2016 kondigt de rechtse regering aan dat ze de roerende voorheffing naar dertig procent zal verhogen, zoals ik hierboven al schreef. Twee weken later bericht Alexandre Van Damme dat hij naar Zwitserland zal verhuizen. “Een verlies van zeventig miljoen euro voor de Belgische fiscus”, beweert Geert Noels onmiddellijk. En iedereen praat Noels na: zie je wel, de rijken bollen het af als je het hen lastig maakt. Alleen: Alexandre Van Damme had al besloten in Zwitserland te gaan wonen nog vóór het regeringsbesluit de roerende voorheffing te verhogen. Dat maakt het tijdschrift Medor bekend. Medor onthult ook dat Van Damme streeft naar absolute anonimiteit. Hij zou geplaagd worden door een panische angst voor ontvoering, gemarkeerd door de ontvoering van die andere bierbaron, Freddy Heineken, in 1983. In Zwitserland hoopt Van Damme onder de radar te kunnen blijven. Dat onze schatkist zeventig miljoen euro zou verliezen, is ook al een legende. Het bedrag zou kloppen moest Van Damme alle inkomsten van dividenden uit zijn aandelen van AB InBev als fysieke persoon opstrijken. Maar dat is niet zo. Officieel is het niet het individu Alexandre Van Damme dat langs de dividendenkassa passeert, maar wel de vennootschap Patrinvest. En, dankzij het fiscaal systeem van het Definitief Belastbaar Inkomen (DBI) betaalt Patrinvest geen eurocent belastingen op die inkomsten. Van Damme betaalt dus geen belasting op de inkomsten uit zijn dividenden, en geen belasting op eventuele meerwaarden, want die worden nooit belast. En hij was al veel langer van plan naar Zwitsersland te verhuizen. Tot zover het indianenverhaal, verspreid door fiscalisten, economen en andere ideologische huurlingen van de denktanks van big business. Ja, er zijn rijken die verhuizen naar Zwitserland. Maar ze zijn met zo weinig dat men er zelfs geen vijf kan opnoemen.

Toch blijft het establishment onvermoeibaar het argument van “kapitaalvlucht” van stal halen. In Frankrijk wordt de “rijkentaks” afgeschaft. Van Overtveldt, Rutten en De Wever vertellen aan wie het maar wil horen dat “zelfs de socialistische regering-Hollande met de staart tussen de benen de vermogensbelasting moet intrekken”. Alleen, de rijkentaks van Hollande was geen vermogensbelasting. Het was een belasting op inkomen, met een schaal van 75 procent op de allerhoogste inkomens. Ze had voornamelijk een symbolische waarde, ze was complex en bracht zo goed als niets op. Daarom werd ze op 1 januari 2015 in de prullenmand gegooid. Een beter argument tegen symbolische inkomensbelastingen kun je niet hebben.

Ondertussen blijft bij onze zuiderburen wel de vermogensbelasting bestaan, de Impôt de Solidarité sur la Fortune, of kortweg de ISF. Die bestaat al lang, viseert enkel de hoogste vermogens en brengt jaarlijks zo’n 4 à 5 miljard euro op. Volgens de belastingcalculator van Thomas Piketty zou het rendement acht maal hoger liggen als alle achterpoortjes van de ISF zouden gedicht worden.

Die Franse ervaring leert dat de kapitaalvlucht voor de ISF verwaarloosbaar klein is. Sinds het jaar 2000 hebben drieduizend kapitaalkrachtigen Frankrijk verlaten. Dat is 0,53 procent van al wie onderworpen is aan de ISF. Met andere woorden: 99,47 procent van de belastingplichtigen blijft de solidariteitsbelasting betalen en dus de schatkist spijzen.

Een studie aan de andere kant van de Atlantische Oceaan komt tot dezelfde conclusie: de miljonairs verhuizen maar zelden naar een andere Amerikaanse staat om te ontsnappen aan een hogere belasting in de staat waar ze wonen. “Een vermogensbelasting is essentieel om een rechtvaardig systeem te creëren.” In zijn column voor De Standaard citeert economiejournalist Ruben Mooijman de Nederlandse filosoof Gribnau. “Toch heeft geen enkele Belgische regering, links of rechts, dit principe tot op heden in de praktijk willen of kunnen brengen.

Tot nu wellicht. De taks-shift biedt een uitgelezen mogelijkheid om daar verandering in te brengen. De enige partij die onvermoeibaar op deze nagel klopt, de PVDA, heeft trouwens deze week ook nog eens voorgerekend hoeveel de fiscus laat liggen. In het nieuwe boek De miljonairstaks en zeven andere briljante ideeën om de samenleving te veranderen komt voorzitter Peter Mertens uit op 9.527.438.955 euro”, aldus Ruben Mooijman. “Hoe kan het dat we nu al maanden bezig zijn over die taks-shift zonder dat er iets concreets gebeurt? En dat de kans dus groot is dat er weer een Belgisch compromis uit de bus komt, dat in het ergste geval niet meer zal zijn dan gerommel in de marge? Peter Mertens geeft in zijn boek het antwoord in de vorm van een gedicht van Charles Ducal. De eerste regel luidt als volgt: ‘Dit is de muur. Tot hier reikt het denken.’”Het is tijd om de muur van het status-quo te doorbreken. Alle pseudotechnische drogredenen wijzen maar op één ding: liberaal rechts zit in moeilijke papieren in dit debat. Het is tijd om de drogredenen achter ons te laten en klaar en duidelijk aan de bevolking te zeggen: wil men de 1 procent multimiljonairs belasten, ja of neen? 

Bron: PVDA