by admin | mei 8, 2023 | Varia
Op 1 mei 2023 trokken duizenden mensen door de straten van verschillende steden in België om het feest van de Arbeid te vieren. Hogere lonen, lager pensioenleeftijd, rijkentaks, meer mensen aan het werk en steun aan de werknemers van Delhaize waren de belangrijkste thema’s dit jaar.
1 mei-toespraak PVDA-voorzitter Raoul Hedebouw
In zijn 1-mei toespraak hekelt PVDA-voorzitter Raoul Hedebouw de grote ongelijkheid in onze samenleving. Daarom stelt hij een rijkentaks voor en gaat hij tekeer tegen de graaicultuur. De pensioenleeftijd moet terug naar beneden en hij eist respect voor de werknemers van Delhaize.
“Dag kameraden,
‘t Is 1 mei. 1 mei, de Dag van de Arbeid. 1 mei, de dag waarop de wereld van de arbeid haar stem laat horen. 1 mei, de dag bij uitstek om het te hebben over de groeiende ongelijkheid in onze samenleving.
Want, kameraden, er heerst een echt taboe in dit land. Een taboe waar niemand over durft spreken. Een taboe over de echte transfers in ons land. Want als het over “money money” gaat, doet de regering altijd alsof we allemaal in hetzelfde schuitje zitten, dat we met z’n allen de broekriem moeten aantrekken en langer moeten werken. Wij gaan dat taboe vandaag hier doorbreken. Wij gaan spreken over de ongelijkheid in onze samenleving, wij gaan spreken over de superrijken en de multinationals.
Vandaag gaan wij een taboe doorbreken. Wij gaan spreken over de ongelijkheid in onze samenleving, over de superrijken en de multinationals
Ik denk dan aan de 37 miljardairs in ons land. Ik heb het over de 1 procent van de Belgische bevolking, die in totaal een vermogen van 662 miljard euro bezit. 662 miljard! Nooit eerder was er in ons land zo’n concentratie van rijkdom. En elders in de wereld ook niet trouwens. In de fiscale hervorming van de federale regering wordt daar met geen woord over gerept. Het is hoog tijd dat we ons eens richten op de mensen met de breedste schouders.
In ons land betaalt een miljardair vandaag 0 procent belasting op de meerwaarde die hij maakt op aandelen. Nul euro. Terwijl bij werkende mensen tot de helft van hun inkomen wordt belast. Ja, België is een belastinghel voor werknemers, maar een belastingparadijs voor de ultrarijken en multinationals.
Een klein clubje superrijken wordt steeds rijker, terwijl de mensen die de rijkdom creëren met moeite de maand doorkomen. En wat doet de regering? Ze verhoogt de accijnzen op onze energiefactuur. Daarom zeggen wij met de PVDA: “Het is genoeg geweest.” Wij zeggen: “TAX THE RICH!”
Het is tijd voor eerlijke belastingen. Ons voorstel voor een miljonairstaks ligt op tafel in het parlement. Wij willen een belasting invoeren van 1 procent op nettovermogens boven de 1 miljoen euro, 2 procent boven de twee miljoen euro en 3 procent boven de drie miljoen euro. Op die manier raken we enkel de superrijken.
Onze miljonairstaks zou 8 miljard euro opbrengen en kan morgen al gestemd worden. Die 8 miljard euro kunnen we gebruiken voor onze pensioenen, voor onze gezondheidszorg, voor onze openbare diensten.
De rechtse partijen zijn natuurlijk allemaal tegen. De Croo, Bouchez, De Wever… allemaal verdedigen ze openlijk de rijksten. Allemaal vinden ze het normaal dat ze de werkende mensen doen betalen. Ze blijven geloven in de mythe van het trickle-down-effect: hoe beter de rijken het zouden hebben, hoe meer de rest van de bevolking zogezegd mee zou profiteren.
Iedereen weet dat dat in de realiteit niet klopt: de rijken worden rijker en de armen armer. Wel, wij gaan hen niet laten doen. Een meerderheid in ons land – zowel in Vlaanderen als in Wallonië en Brussel – wil de grootste vermogens doen bijdragen. Dat is niet alleen een kwestie van sociale rechtvaardigheid, maar ook van democratie.
De socialisten, zij beweren dat ze de breedste schouders al laten bijdragen. Via de zogenaamde “effectentaks”. Wat is de effectentaks? Dat is een belasting van 0,15 procent op aandelen die op een effectenrekening staan. Zo’n rekening kun je bij je bank gaan openen om je aandelen erop te zetten.
Maar wat blijkt? De superrijken hebben hun aandelen helemaal NIET op effectenrekeningen staan. Zij hebben aandelen op naam en zetten die niet op zo’n rekening. De ultrarijken, de miljardairs, worden dus niet getroffen door deze belasting.
Dat is precies wat mijn kameraad Peter Mertens enkele weken geleden onthulde: zwart op wit, op basis van cijfers van de minister van Financiën, Vincent Van Peteghem, zelf. Geen enkele van de 37 miljardairs in ons land betaalt de effectentaks. Daarom brengt ze zo weinig op.
Steek een euro in de grond, giet daar water op, er zal nooit iets groeien. Het is de arbeid die kapitaal creëert, het werk van de werkende klasse.
Kameraden, kapitaal creëert geen kapitaal. Steek een euro in de grond, giet daar water op, er zal nooit iets groeien. Nooit. Zoals de klassieke economen al zeiden: het is de arbeid die kapitaal creëert, het werk van de werkende klasse. In ons land gaat een steeds groter deel van de welvaart, van de rijkdom die de werkende klasse produceert, naar het kapitaal. Een miljonairstaks is een eerste stap om dat recht te trekken.
Daarom versta ik niet dat Conner Rousseau al naar de N-VA aan het kijken is om in 2024 een coalitie te vormen. De N-VA is een neoliberale partij. De N-VA is de partij bij uitstek die de superrijken verdedigt. En wat stellen we vast? Dat Conner Rousseau de werklozen wil straffen in plaats van achter de superrijken aan te gaan!
Wie een linkse politiek wil, moet naar links kijken. We zijn er met de PVDA om een echt links alternatief op te bouwen, zowel in het noorden als het zuiden van het land.
Kijk naar het verschil tussen wat er in Antwerpen gebeurt en in Zelzate. In Zelzate, waar PVDA in een coalitie zit met Vooruit, gaan we voor een eerlijke fiscaliteit. Daar zijn we het geld gaan halen bij de grote multinationals, zoals ArcelorMittal, om het terug te geven aan de lokale middenstand en de inwoners van Zelzate. In Zelzate bestaat een goede dynamiek tussen Vooruit en de PVDA.
Natuurlijk moesten we tegen de stroom zwemmen en is Voka, de Vlaamse werkgeversorganisatie, in beroep gegaan tegen deze belasting. Maar we wonnen voor de Raad van State. Wie gelooft in een idee en de wil heeft om ervoor te strijden, kan en zal overwinningen boeken.
Overwinningen halen, zelfs vanuit de oppositie, dat is iets wat de PVDA geregeld doet
En uiteraard zullen we de liberalen, zoals Georges-Louis Bouchez (MR) en zijn ‘beweging van de rijken’, tegenkomen in onze strijd. We zullen hen blijven bestrijden. Maar het probleem is ook dat er socialisten zijn zoals Paul Magnette (PS). Zij doen forse, linkse beloftes op 1 mei, maar kieperen die beloftes de dag erna, op 2 mei, vervolgens weer de vuilnisbak in.
We moeten durven zeggen dat we de krachtsverhoudingen moeten veranderen. En dat doe je niet alleen in het parlement. Krachtsverhoudingen bouw je op straat op, samen met de vakbonden en de sociale beweging. Enkel op die manier kunnen we overwinningen behalen.
Overwinningen halen, zelfs vanuit de oppositie, dat is iets wat de PVDA geregeld doet. Samen met het middenveld. Samen met de acties van de werkende klasse.
Welke partij heeft voor het Noodfonds voor de zorg gezorgd?? De PVDA. Een recente studie toont aan dat onze overwinning 5.000 jobs heeft gecreëerd. 5.000!
Welke partij stelde voor om de minimumpensioenen te verhogen? Het is de PVDA die 180.000 handtekeningen verzamelde en die eis op de politieke agenda heeft gezet en deels heeft binnengehaald.
Welke partij heeft de Turteltaks van tafel geveegd omdat het onrechtvaardig was dat alle Vlamingen zouden betalen voor de zonnepanelen van havenbaasFernand Huts en co.? Opnieuw de PVDA met haar formidabele mobilisatiekracht. En we deden verder …
Welke partij eiste als eerste dat energie niet beschouwd zou worden als een luxeproduct waarop het btw-tarief van 21 procent geldt? Als de btw op energie vandaag 6 procent bedraagt, dan is dat dankzij de PVDA die daar al sinds 2007 actie voor voert, en de meer dan 300.000 mensen die ons steunendoor onze petitie te tekenen.
Onze strijd tegen de graaicultuur is een strijd voor democratie
En overwinningen halen, dat deden we ook tegen al de privileges van de politieke klasse. Toen we voor het eerst in het parlement zaten in 2014 beslisten de rechtse partijen, N-VA , MR, Open Vld en CD&V, dat mensen tot 67 jaar zullen moeten werken. 67 jaar. Maar wat bleek toen, in 2015? Diezelfde elite die vroeg om de mensen te doen werken tot 67 jaar, mocht zelf al op 55 jaar met pensioen. Op 55 jaar! Na onze strijd moesten ze op die privileges terugkomen.
Diezelfde elite die eist dat de mensen geen loonsverhoging mogen vragen en dat de lonen van de mensen zelfs geblokkeerd worden, wel die elite strijkt zelf meer dan 6.000 euro netto per maand op. In het Vlaams Parlement hadden ze een keer beloofd om hun eigen lonen met 5 procent te verminderen. Dat was onder druk van de publieke opinie. Wat bleek een paar maanden later: ze hadden hun eigen beslissing niet toegepast. Het is onze Jos D’Haese die dat ontdekte en naar buiten gebracht heeft! Ook hier hebben we een overwinning geboekt.
En een paar weken geleden brak er een nieuw schandaal los. Het pensioen van politici is wettelijk begrensdop maximaal 7.800 euro. Maar wat blijkt? De traditionele partijen hebben bewust een manier gezocht om dat wettelijke maximum te omzeilen, zodat ze een pensioen tot 9.375 euro kunnen cumuleren. 9.375 euro! Diezelfde partijen die doodleuk aan de bevolking vragen om met kleine pensioentjes te leven, die kennen zichzelf ongeziene extra’s toe. En alle partijen hebben daarmee ingestemd. Alle partijen. Jawel, ook het Vlaams Belang. Als het gaat over meegraaien, dan doet het Vlaams Belang altijd mee.
We hebben meermaals voorgesteld dat de lonen van politici gehalveerd zouden worden. Maar van extreemrechts krijgen we altijd een grote “njet”. Vlaams Belang, daar klinkt het altijd van eigen volk eerst. Dat eigen volk, dat zijn dus die graaiers. Bij het Vlaams Belang is het “eigen graaiers eerst”. Veel geld voor zichzelf graaien, en dan maar hopen dat de mensen er niets van zien en dat de mensen mee naar beneden stampen. Naar de Walen, naar de werklozen, naar de migranten.
Dit heeft een doel, beste vrienden: dat de mensen niet naar het gegraai naar boven kijken maar naar beneden. Het is trouwens geen toeval dat het Vlaams Belang tegen elke vorm van belasting op de grote vermogens is. Dat is het ware gezicht van het Vlaams Belang, een partij in dienst van het establishment, in dienst van de rijksten en die zelf profiteert van de privileges.
Kameraden, die politieke zelfbediening heeft een functie. Het feit dat politici 6.000 euro netto per maand verdienen, zorgt ervoor dat zij los staan van de realiteit van de mensen die zij vertegenwoordigen. Juist omdat politici pensioenen tot 9.000 euro kunnen verdienen, is het voor hen gemakkelijk om het minimumpensioen te verlagen.
Kameraden, wij zijn niet de eersten die al die politieke privileges willen afschaffen. Wij zijn marxisten. Wij kennen de historische strijd van de werkende klasse voor democratie. Al in 1871, in de Commune van Parijs, werden alle politieke privileges afgeschaft en moesten politici leven aan een arbeidersloon.
De verkozenen konden ook op elk moment ter verantwoording worden geroepen en uit hun functie worden gezet. Resultaat: het merendeel van de verkozenen was arbeider of een erkende vertegenwoordiger van de werkende klasse. Onze strijd tegen de graaicultuur is dus een strijd voor democratie.
Laat de rijkdom terugvloeien naar de werknemers, in de vorm van betere lonen, maar ook door het recht op een fatsoenlijk pensioen op een redelijke leeftijd
Zoals de laatste weken is gebleken, spelen wij als partij een essentiële rol. Om de cultuur van privileges in de politieke wereld te bestrijden. Om het ware gezicht van het Vlaams Belang te ontmaskeren. Om problemen en sociaal beleid echt op de agenda van dit land te zetten. Dat doen we door mensen van onderuit te mobiliseren. Met een echt links alternatief.
Daarom doe ik vandaag een oproep: help ons de PVDA te versterken. Versterk ons in de dynamiek om een bolwerk tegen extreemrechts op te bouwen, een bolwerk tegen het liberale beleid, zodat we nog meer overwinningen kunnen behalen. Steun ons, word lid, engageer je in een lokale afdeling. Samen dwingen we verandering af.
Kameraden, in de komende weken of maanden wil de regering haar nieuwe pensioenhervorming op tafel leggen. Dezelfde politici die zichzelf al die privileges toekenden, beslisten al om de beloofde minimumpensioenen te verlagen. En ze zullen mensen blijven dwingen om langer te werken. We zien rechts, maar ook een deel van links in de regering, al een aanval inzetten op de zogezegde “geprivilegieerde” regelingen, die mensen toestaan vroeger te stoppen met werken.
Laat dit vandaag een essentiële les zijn, kameraden: laat u NOOIT meer “geprivilegieerd” of “bevoorrecht” noemen door een traditionele politicus. Het zijn zij die geprivilegieerd zijn. Zij zijn niet degenen die aan het eind van hun carrière vroegtijdig moeten stoppen omdat hun lichaam het niet meer aankan. Zij zijn niet degene met een zwaar beroep, met een beroep met veel werkdruk, flexibiliteit en stress die het niet meer aankunnen op latere leeftijd.
Als al deze politici ook maar één maand zouden werken als poetshulp, aan de band in een grote fabriek of als verpleegkundige, ze zouden het misschien een beetje begrijpen.
Kameraden, we hebben nog nooit zoveel rijkdom geproduceerd als vandaag. De productiviteit is geëxplodeerd, en het zijn de lichamen van de werkende mensen die de prijs betalen. Dé vraag is: wat gaan we doen met al die rijkdom? De regering wil dat ze in de zakken van de aandeelhouders verdwijnt. Maar voor ons is het niet meer dan normaal dat ze terugvloeit naar degenen die ze produceren.
Laat de rijkdom terugvloeien naar de werknemers, in de vorm van betere lonen, maar ook door het recht op een fatsoenlijk pensioen op een redelijke leeftijd. Op 67 jaar is elk beroep te zwaar. Vandaag zijn zeven op de tien mensen nog steeds tegen de verhoging van de pensioenleeftijd naar 67 jaar. Een zeer grote meerderheid in het noorden, zuiden en centrum van het land. Waarom wordt er niet naar hen geluisterd?
De socialisten hadden beloofd dat ze pas in een regering zouden stappen als de pensioenleeftijd weer op 65 jaar zou worden gebracht. Waarom hebben ze die belofte gebroken? Daarom zullen we blijven strijden tegen de verdere afbraak van onze pensioenen en voor de terugkeer van het pensioen op 65 jaar, kameraden!
De strijd van de Delhaiziens is een strijd voor welke samenleving we vandaag willen voor onze jongeren
Op deze Dag van de Arbeid, kan ik uiteraard niet anders dan iets zeggen over de Delhaiziens. Al die mannen en vrouwen strijden nu al meer dan acht weken aan een stuk tegen een multinational, Ahold-Delhaize, die hen wil verhandelen als koopwaar. Ondanks de moeilijkheden, ondanks de arrogantie van de directie, ondanks de deurwaarders, ondanks dat alles, staan ze er nog altijd. Dit weekend nog. Respect!
Dit is trouwens niet alleen de strijd van de 9.000 werknemers van Delhaize en hun gezinnen. Dit is een strijd voor de arbeidsvoorwaarden in de hele sector. Het is de strijd voor welke samenleving we vandaag willen voor onze jongeren.
Zo’n samenleving van onzekere contracten en van hyperflexibiliteit, waar de arbeidsvoorwaarden voortdurend achteruit gaan, die willen wij niet. Daarom is de strijd van de Delhaiziens ook de strijd van ons allemaal. De vakbonden lanceerden een paar dagen geleden trouwens een oproep voor een grote betoging in gemeenschappelijk vakbondsfront op 22 mei, als steun aan de werknemers van Delhaize. Wij steunen hen volledig!
Beste kameraden, het is vandaag 1 mei. En zoals dat prachtige lied, de Internationale, ons vertelt: “Makkers, ten laatste male, tot de strijd ons geschaard, en de Internationale zal morgen heersen op Aard”.
Vandaag hebben heel wat mensen wereldwijd te lijden onder de gruwel van oorlog. Zij kunnen deze mooie feestdag van de werkende klasse niet vieren zoals wij dat hier vandaag kunnen. In Oekraïne, in Jemen, in Palestina, in Congo… Oorlogen om geld. Oorlogen om nieuwe markten te veroveren.
Aan al die mensen zeggen wij: we zetten de strijd voort: voor het internationalisme en tegen de oorlog! Wij zullen de stem van de vredesbeweging blijven verdedigen. Wij zullen ons blijven verzetten tegen de militarisering en de escalatie die ons in een nieuwe Koude Oorlog dreigen mee te sleuren.
“Als de rijken oorlog voeren, zijn het de gewone mensen die sneuvelen”, zegt men. De werkende klasse heeft alleen maar te verliezen bij oorlog. Daarom roepen wij op tot een Europees vredesinitiatief. Het is tijd om op internationaal vlak echt naar de stem van de vrede te luisteren. En plaats te maken voor een multipolaire, democratische wereld.
Beste kameraden, wij gaan door. Geniet van deze 1 mei om samen met kameraden deze mooie Dag van de Arbeid te vieren. Vandaag is onze dag. Vandaag maken we er een feestje van!” Bron: PVDA
by admin | mei 3, 2023 | Sectoren
Over het personeelstekort in zorg en welzijn is al veel geschreven. Jan Steyaert van het Expertisecentrum Dementie zet de puntjes op de i: “Tegen 2040 zijn er 25 procent meer ouderen dan nu. Dat is een demografische tijdbom. De kloof tussen zorgvraag en zorgaanbod wordt alleen maar groter.” Kortom: we dreigen af te stevenen op een ethisch fiasco, alleen ontbreekt de sense of urgency.
Tijdbom
Ik wil je als lezer niet op het verkeerde been zetten, daarom meteen deze bekentenis: ik ben geen demograaf.
Ik werk wel bijna tien jaar in de Vlaamse dementiezorg. Niet als ‘handen aan het bed’, maar als wetenschappelijk medewerker van het Expertisecentrum Dementie Vlaanderen. Samen met onze regionale collega’s werken we aan goede zorg voor wie nu dementie heeft en hun naasten. We hebben ook een preventieve opdracht.
Met dat jubileum van tien jaar in het vooruitzicht wil ik graag terugkijken op het verleden, stilstaan bij het heden en kijken in de wazige kristallen bol van de toekomst. Vooral omdat ik verontrust werd door een Nederlands rapport over zorg en welzijn. Alvast bij onze noorderburen staat de houdbaarheid van de zorg onder druk door vergrijzing, de opkomst van nieuwe zorgtechnologie en de toename van het aantal chronisch zieken. Cruciale vraag: gaat dit ook op voor Vlaanderen?
Ik schrijf dit artikel vanuit het perspectief van dementiezorg, maar de conclusies gelden voor de hele ouderenzorg en eigenlijk voor heel zorg en welzijn. En ja, zelfs voor de hele Vlaamse arbeidsmarkt in zijn geheel. De demografische tijdbom die op ons afkomt zal veel impact hebben.
Wind in de zeilen voor dementiezorg
Afgelopen jaren had de Vlaamse dementiezorg de wind in de zeilen. Er werd veel vooruitgang gemaakt. Zo ontstond de opleiding tot referentiepersoon dementie. Ondertussen zijn er zo’n 2.500 zorgprofessionals met dat getuigschrift. Ze werken niet alleen aan goede dementiezorg, maar vooral als ‘change agent’ in hun organisatie.
En omdat mantelzorgers een belangrijk fundament zijn van goede zorg, werd de psycho-educatie ‘Dementie en nu’ ontwikkeld. Honderden mantelzorgers namen er al aan deel. Zo bleven veel personen met dementie langer thuis, met behoud van kwaliteit van leven. Mooie resultaten!
Sinds 2012 wordt ook hard gewerkt aan genuanceerde beeldvorming rond dementie, om te vermijden dat stigma de aandoening nog zwaarder maakt. Als expertisecentrum ontwikkelden we ook een in de ouderenzorg veel gebruikt referentiekader voor dementiezorg. Samen met Cera en de Vlaamse overheid organiseren we hierover ook studiemomenten en coachingstrajecten voor zorgorganisaties.
Leven we dan in de ideale wereld? Nee, er ligt nog werk op de plank. Er staan een aantal nieuwe grote projecten op stapel waarbij we focussen op huisartsen en de thuiszorg. We werken ook aan een tool om kwaliteit van leven vanuit het perspectief van de persoon met dementie in beeld te brengen. Het is allemaal onderdeel van het huidige Vlaams dementieplan.
Woonzorgcentra worden onbetaalbaar
Maar er is ook tegenwind. Soms vallen de kaarten niet goed en komen ideeën waar we als expertisecentra sterk achter staan niet van de grond. Die tegenwind zien we vandaag de dag vooral bij de woonzorgcentra.
De woonzorgcentra worden onbetaalbaar. Vrijwel niemands pensioen is voldoende om de eigen bijdrage te betalen. “Meer dan 80 procent van de gepensioneerden kan een verblijf in een woonzorgcentrum niet betalen met zijn wettelijk pensioen”, titelde KNACK vorig jaar. Seniorenvereniging OKRA berekende de gemiddelde prijs van een éénpersoonskamer in een woonzorgcentrum en kwam uit op 2.096 euro per maand. Terecht luidde de Vlaamse Ouderenraad begin dit jaar op Sociaal.Net de alarmbel: “De gemiddelde factuur lag eind 2022 zo’n 830 euro boven het gemiddeld werknemerspensioen.”
Wie onvoldoende financiële reserves of geen kinderen heeft die meebetalen, moet noodgedwongen langer thuis blijven of aankloppen bij het OCMW. Een bittere pil voor veel bewoners en families.
Beeldvorming is belabberd
Daarnaast blijft de beeldvorming over woonzorgcentra belabberd. Keer op keer halen wanpraktijken en schrijnende toestanden onze nieuwsmedia. Als je het een paar maanden bijhoudt, krijg je een collectie knipsels en reportages die een erg negatief beeld vormen. Zelfs als je een woonzorgcentrum vlot kan betalen, zou je er niet naar willen verhuizen.
Ook hier is dringend behoefte aan betere beeldvorming, want die schrijnende toestanden zijn gelukkig niet representatief voor de hele ouderenzorg. En voor veel mensen is een woonzorgcentrum nog steeds de enige garantie voor kwaliteit van leven.
Personeelstekort
Een derde en misschien belangrijkste tegenwind zit in het tekort aan zorgpersoneel. Begin november 2022 berichtte De Standaard over meerdere woonzorgcentra die een bewonersstop instelden omdat ze geen zorgpersoneel meer vinden. Andere woonzorgcentra gaan zelfs over tot sluiting van afdelingen.
Dat personeelstekort is niet nieuw en zien we ook elders in de samenleving. Scholen vinden geen leerkrachten meer. Huisartsen en tandartsen stellen een patiëntenstop in. Restaurants sluiten op weekdagen omwille van te weinig medewerkers. Zelfs de federale pensioendienst moet openingstijden reduceren door gebrek aan personeel en een toenemend aantal dossiers. Symbolisch voor wat de ouderenzorg te wachten staat?
Op zoek naar oplossingen
Langs verschillende kanten worden voor deze arbeidstekorten oplossingen uitgewerkt.
Om het tekort in zorg en welzijn aan te pakken, wordt elk jaar de Week van de Zorg georganiseerd, met als hoogtepunt de jaarlijkse opendeurdag bij honderden Vlaamse zorgvoorzieningen. Ook de Vlaamse zorgambassadeur zet al jaren in op het aantrekkelijker maken van werken in zorg en welzijn. Zo startte begin dit jaar nog de nieuwe campagne ‘Career’. BlijfaanZ probeerde dan weer personeel dat al in de zorg werkt, daar te houden.
Het is een manier om de bekendheid en aantrekkelijkheid van werken in de zorgsector te verhogen. Nodig, maar anderen trekken natuurlijk dezelfde kaart. Dat zorgt voor concurrentie en communicerende vaten… Als het imago van de ziekenhuizen beter wordt, gaat zorgpersoneel daar werken en verliezen woonzorgcentra en thuiszorg. Als het imago van het onderwijs beter wordt, verliest zorg…
Vlaanderen zet daarnaast ook in op onder meer het aantrekken van zij-instromers, arbeidsmigratie, zorgwonen en zorgzame buurten. Maar echt significante impact hebben deze acties (nog?) niet. Het blijven lokale initiatieven. Het zijn vaak projecten die lopen zolang er financiering is en die zelfs als ze succesvol zijn geen substantiële opschaling krijgen.
Langer werken
De overheid zet ook in op niet-sectorspecifieke maatregelen. De bekendste daarvan is de verhoging van de pensioenleeftijd tot 67 jaar. Langer werken, is meer volk op de arbeidsmarkt.
De werkgelegenheidsgraad is in Vlaanderen momenteel 76,7 procent. Tegen 2030 streeft de overheid naar een werkgelegenheidsgraad van 80 procent. Dat betekent dat tegen dan vier op vijf volwassenen actief zijn op de arbeidsmarkt. De werkgelegenheidsgraad nog verder verhogen, wordt echter pittig. In die laatste 20 procent zitten immers studenten hoger onderwijs, mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt en mensen met een langdurige of chronische ziekte.
Bovendien zijn er in deze groep ook heel wat mantelzorgers actief. Als we die groep pushen naar betaald werk dan verdwijnen ze als mantelzorger. Kortom: het is niet realistisch om en meer participatie op de arbeidsmarkt en meer mantelzorg te verwachten.
Arbeidstekort gaat niet over
“Ik dacht dat we de bodem bereikt hadden.” Zo citeerde De Morgen Vlaams parlementslid Celia Groothedde (Groen) eerder dit jaar over het recordaantal open vacatures in de kinderopvang. Het is een kenmerkende uitspraak voor de gedachte dat de krapte op de arbeidsmarkt binnenkort voorbij zal gaan. Helaas is de realiteit anders.
We staan immers nog maar aan het begin van een grijze golf. Mensen worden steeds ouder en het aantal kinderen dat geboren wordt is doorheen de jaren blijven dalen. Die combinatie zet de samenleving onder druk. De al lang aangekondigde ‘zilveren tsunami’ staat aan de voordeur. Slechts heel langzaam sijpelt de maatschappelijke urgentie hiervan door.
Vlaanderen
Laten we focussen op het Vlaamse Gewest. Statbel geeft bevolkingsprognoses tot 2070. Die stellen ons in staat demografische ontwikkelingen in beeld te brengen. Natuurlijk steeds met de voetnoot dat onverwachte gebeurtenissen zoals oversterfte door corona of extra vluchtelingen door een oorlog in Oekraïne zich ook in de toekomst kunnen voordoen.
Maar laten we toch in die wazige glazen bol kijken met paar eenvoudige cijfers. Conclusie? Tegen 2040 stijgt de beroepsbevolking (rekening houdend met stijging pensioenleeftijd) met amper 3 procent terwijl de oudere bevolking met meer dan 25 procent toeneemt. Tegen 2060 is dat respectievelijk een groei van 5 en 35 procent.
Een zeer beperkte groei van de beroepsbevolking en een kwart meer ouderen, dat is een demografische tijdbom, niet alleen om de pensioenen betaalbaar te houden maar ook voor de organisatie van onze zorg. Ondanks de eerder genoemde maatregelen zal de krapte aan zorgpersoneel immers stevig toenemen, niet alleen in woonzorgcentra, maar ook in de thuiszorg, elders in zorg en welzijn, en op de totale arbeidsmarkt.
Kloof tussen zorgvraag en zorgaanbod
Anders gezegd: we evolueren naar een steeds zwaarder onevenwicht tussen de actieve beroepsbevolking en het aantal ouderen. Hierdoor ontstaat er een steeds grotere kloof tussen zorgaanbod en zorgvraag.
Een toename van 25 procent ouderen wil immers ook zeggen 25 procent meer mensen met een zorgbehoefte. Misschien leven de aanstormende ouderen wat gezonder en wordt het ‘maar’ 20 procent. Maar gaan we 20 of 25 procent woonzorgcentra bijbouwen? Gaan we de thuiszorg met dit percentage laten groeien? Wellicht niet, we hebben er het geld en de mensen niet voor. Dat was ook wat de Nederlandse Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid schreef in hun rapport ‘Kiezen voor houdbare zorg. Mensen, middelen en maatschappelijk draagvlak’.
De druk op de ouderenzorg zal zonder grondige en snelle aanpassingen alleen maar toenemen. Behoud van kwaliteit wordt lastig, ruimte voor innovatie en verbetering wordt kleiner. Wachtlijsten inperken of daar zelfs maar de ambitie toe hebben, zal iets van het verleden worden. De zorgbehoefte van bewoners van woonzorgcentra wordt al jaren groter en zal alleen maar groter worden.
Anno 2023 verblijft naar schatting 70 procent van de personen met dementie thuis. Hun aantal zal toenemen. Niet alleen uit eigen keuze, maar omdat er gewoon te weinig residentiële ouderenzorg zal zijn. Links en rechts zullen kleine privé-initiatieven ontstaan, zoals co-housing of koopkrachtige gezinnen die eigen zorgpersoneel aanwerven. Maar voor de overgrote meerderheid van ouderen is de toekomst zorgwekkend.
Geen hartoperatie meer boven de 85 jaar?
Het Nederlandse rapport geeft ook een aanzet tot oplossingen. Behoud en uitbreiding van zorgpersoneel wordt een lastige en zal onvoldoende zijn.
Daarom moeten we inzetten op begrenzing van de groei in de zorg en dat kan door het trekken van de preventiekaart. Alleen is net dat een deel van zorg en welzijn waarin onder meer Vlaanderen weinig investeert. Leefstijlgeneeskunde staat bij ons nog maar in de kinderschoenen. Toch kent iedereen de uitspraak “voorkomen is beter dan genezen”, zeker als genezen (nog) niet kan of er straks personeel noch middelen voor zorg zijn.
De Nederlandse auteurs geven ook aan dat we als samenleving zullen moeten kiezen. Als individu kunnen we nu dankzij de wet op patiëntenrechten al zorg weigeren als we die te complex of te risicovol vinden, maar als samenleving dergelijke keuzes maken is nog wat anders.
Want hoe zou dat er dan gaan uitzien? Geen hartoperatie meer als je ouder bent dan 85? Geen nieuwe heup boven de 90 jaar? We staan voor dit soort ingrijpende ethische keuzes, alleen wordt het debat niet gevoerd. Alleen tijdens de eerste coronagolf stak het even de kop op.
En wat met nieuwe technologie?
In ons dagelijks leven merken we hoe technologische innovaties alles veel efficiënter laten verlopen. Maar geldt dit ook voor de zorg?
Het al genoemde Nederlandse rapport is pessimistisch: “Vooral in de ziekenhuiszorg heeft er in tijden van beperkte middelen soms een behoorlijke productiviteitsverbetering plaatsgevonden doordat mensenwerk werd vervangen door technologie. Maar voor de ouderenzorg geldt dit veel minder.”
Zelf denk ik dat het beter benutten van eenvoudige hulpmiddelen wel wat zorgruimte kan creëren. Maar dan moeten mensen sneller hulpmiddelen aanvaarden. Een personenalarm of gps-tracking pas gebruiken als er al eens een valpartij of verdwaling geweest is, zijn vaak voorkomende maar ook te vermijden situaties. Daartoe moet het stigma rond gebruik van hulpmiddelen omlaag en advies van ergotherapeuten ruimer beschikbaar zijn. Check daarom zeker eens de website ‘Hulpmiddelen bij dementie’.
Ik ben ongerust
Zoals bij aanvang al geschreven, ik ben geen demograaf. Dus kijk ik uit naar nuancering van dit redelijk eenvoudig rekenwerk op Vlaamse bevolkingsprognoses. Of vooral naar ontkenning en tegenspraak.
Want de tendens tussen 2020 en 2040 maakt me behoorlijk ongerust. Tegen 2040 ben ik 78 jaar oud. Misschien nog fris van lijf en geest, misschien overleden, maar anders wellicht met een zorgnood. En dan is het nu negeren van deze analyse niet handig. Je zou kunnen zeggen dat deze tekst een vorm van persoonlijke vroegtijdige zorgplanning is, puur uit eigenbelang.
Ik mis in Vlaanderen het perspectief op langere termijn. We kijken vaak niet verder dan de volgende verkiezingen. We hebben geen equivalent van de Nederlandse Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid of het Sociaal Cultureel Planbureau om vanuit het perspectief van de samenleving een problematiek te benaderen. Wij blijven morrelen in de marge en voeren het debat niet over structurele oplossingen.
We zijn niet klaar om de snelheid en omvang van deze demografische transitie op te vangen. Daarvan wegkijken lijkt me geen verstandige optie. Je kan me een pessimist noemen, of mee uitgaan van “hope for the best, but prepare for the worst”.
Bron: Sociaal.net
by admin | mei 3, 2023 | Varia
Zuhal Demir zet zich graag af tegen het Europees klimaatbeleid en werpt zich op als de verdediger van de belangen van de Vlaming. Maar daarbij geeft ze u bewust niet het hele plaatje mee.
Laat ons even terugkeren naar het begin. Bij de start van deze legislatuur, in 2019, beloofde de Europese Commissie om het Europese klimaatbeleid te versterken. De boodschap van de klimaatmarsen die jongeren in aanloop naar de Europese verkiezingen in verschillende lidstaten hadden georganiseerd, was aangekomen. En Europa deed wat het beloofd had. Onder druk van progressieve partijen in het Europees Parlement lanceerde de Europese Commissie de Green Deal, de klimaatwet en het Fit For 55-pakket. Een historisch pakket aan maatregelen, dat niet enkel de doelstellingen helder formuleert en in wetgeving verankert, maar ook een coherent pad uittekent om die doelstellingen te halen.
NIETS DOEN KOST GELD
Maar rond dat klimaatbeleid hangt een waas van alarmisme. Te vaak wordt door beleidsmakers alleen gefocust op de moeilijkheden die de duurzame transitie, zowel voor burgers als bedrijven, met zich meebrengt, terwijl de baten van dat beleid veelal onderbelicht blijven.
Daarbovenop komt dat sommige beleidsniveaus er niet in slagen om die uitdagingen met beide handen vast te pakken. De politieke stikstofcrisis die zowel Vlaanderen als Nederland in de ban houdt, is daar het beste voorbeeld van. Aan de basis van dat probleem ligt niet de Europese regelgeving, maar het structurele gebrek aan actie in de afgelopen decennia. Daar betalen zowel de Vlaming, de Nederlander, als het milieu de prijs voor.
Dat blijkt ook uit onderzoek van de University College of London, dat berekende dat de economische kost van klimaatverandering tot zes keer hoger zou liggen dan eerder werd ingeschat. Veel hoger dan de kost van ambitieus klimaatbeleid. Niets doen kost geld en het maakt de uitdagingen enkel groter. We mogen klimaatbeleid niet laten verzanden in een politiek van het eeuwige moeten, waarbij harde maatregelen worden genomen omdat het niet anders meer kan en waarbij het gevaar bestaat dat sommige mensen helemaal uit de boot dreigen te vallen. Zo zijn het politici zelf die elk draagvlak voor ambitieus klimaatbeleid aan diggelen slaan en de verantwoordelijkheid doorschuiven naar volgende generaties.
WAAR BLIJFT HET VLAAMS BELEID?
Ook sommige Vlaamse politici lopen vandaag in die val. Dat zagen we recent nog bij de reactie vanuit de Vlaamse regering op de goedkeuring van cruciale onderdelen van het Fit For 55-pakket, die de Europese Unie op pad moeten zetten om tegen 2030 55% minder uit te stoten. Als politica zet Vlaams minister, Zuhal Demir (N-VA), zich graag af tegen het Europees klimaatbeleid en werpt ze zich op als de verdediger van de belangen van de Vlaming. Maar daarbij geeft ze u bewust niet het hele plaatje mee.
Zo framet Demir de uitbreiding van het Europees systeem van emissiehandel als een platte belastingverhoging voor Vlaamse gezinnen. Vanaf 2028 zullen ook bedrijven in de transport- en gebouwensector uitstootrechten moeten aankopen, net zoals de zware industrie en de elektriciteitssector dat vandaag al doen. Dat, zegt Demir, zal alleen maar leiden tot hogere prijzen aan de pomp. Een factuur die ‘de Vlaming’ vandaag niet kan en wil betalen.
Maar de belangrijkste hefbomen om die ‘factuur’ te voorkomen, bevinden zich op het Vlaamse niveau. Sterker nog, voor een groot deel van die hefbomen is Demir als minister rechtstreeks verantwoordelijk. Want de projecties over de doorgerekende kost van emissierechten gaan uit van ongewijzigd beleid. Maar dat is het hele idee achter het Europese klimaatbeleid: geen business as usual meer.
Net daar draagt de Vlaamse regering een zware verantwoordelijkheid. We mogen dan wel een systeem hebben dat de energetische renovaties van woningen gedeeltelijk subsidieert, maar in zijn huidige vorm werkt dat systeem vooral voor wie vandaag al de nodige financiële slagkracht heeft. Voor een gemiddeld Vlaams gezin blijft de woning renoveren of een elektrische wagen aankopen onbereikbaar. Vlaanderen zou dat beleid kunnen hervormen en net meer Vlamingen kunnen ondersteunen. Die keuze maakt Vlaanderen vandaag niet.
SOCIAAL KLIMAATBELEID AANMOEDIGEN
Hetzelfde geldt voor het sociaal klimaatfonds. De Europese Unie wil een vierde van de opbrengsten uit de handel in uitstootrechten specifiek aanwenden om sociaal klimaatbeleid op niveau van de lidstaten en regio’s te ondersteunen. Vandaag is dat niet zo. Lidstaten spenderen de opbrengsten van emissiehandel vandaag vooral aan het ondersteunen van de industrie. Ook Vlaanderen doet dat, met de middelen die het haalt uit het innovatiefonds.
In dat opzicht is het sociaal klimaatfonds een gamechanger. Niemand beweert dat dat fonds voldoende zal zijn om de duurzame transitie sociaal rechtvaardig te maken. Wat dat fonds wel doet, is lidstaten en regio’s wijzen op hun eigen verantwoordelijkheid en hen een financiële impuls geven om sociaal klimaatbeleid te voeren. Het is de eerste keer dat de Europese Unie sociale doelstellingen zo uitdrukkelijk koppelt aan klimaatbeleid en er actief voor kiest om sociaal beleid te stimuleren. De kritiek daarop dient vooral om een gebrek aan visie op het eigen beleid te verbergen.
MOTOR VAN SOCIALE EMANCIPATIE
Zich vandaag afzetten tegen het Europese klimaatbeleid mag voor sommigen dan een politieke opportuniteit zijn, in realiteit helpt het niemand vooruit. Ook de Vlaming niet. Want klimaatverandering gaat over meer dan milieuvervuiling en uitstoot alleen, het is in eerste instantie een zaak van sociale onrechtvaardigheid.
Net dat maakt dat sociaaldemocraten meer dan ooit moeten opkomen voor ambitieus en sociaal rechtvaardig klimaatbeleid. Als we erin slagen om het potentieel van klimaatbeleid te benutten, zal dat ook een golf van sociale emancipatie met zich meebrengen. Voor de brede bevolking en in eerste instantie voor zij die het vandaag al moeilijk hebben om de energiefactuur te betalen, voor de kinderen die vandaag al leven in de wijken met de ongezondste luchtkwaliteit, voor onze gezondheidszorg, waar we vandaag al de oplopende factuur van die vervuiling zien.
Maar dat vraagt de moed om de handen uit de mouwen te steken. En het is net dat wat vandaag in Vlaanderen ontbreekt.
Bron: Sampol