by admin | jan 5, 2023 | Onderwijs
‘Hopelijk kan je in 2022 beter luisteren naar de mensen die dagelijks voor de klas staan’
‘De hervorming van het secundair onderwijs rolt intussen gestaag verder, als een rijdende trein waarvan de noodrem op onverklaarbare wijze zoek geraakt is. De precieze bestemming lijkt momenteel niemand te kennen’, schrijft Pieter Van den Bossche.
Geachte meneer Boeve,
Beste Lieven,
Alweer een (kalender)jaar voorbij. Wat vliegt de tijd toch als een mens zich amuseert. Een uitgelezen moment dus om enkele wensen en grieven mee te geven, heet van de naald en rechtstreeks vanuit de leraarskamer. Met de glimlach geschreven en enkel goedbedoeld bij elkaar gepend.
Ik ben, zoals je misschien al gedacht had, leraar in een vrije school in het Vlaamse ondermaanse. Een katholieke dialoogschool, zoals jij dat graag zegt. Met bijna twintig jaren op de teller kan ik je alvast meegeven dat ik geen zij-instromer ben, op wie onze minister schijnbaar al zijn hoop ingezet heeft om het nijpende lerarentekort aan te pakken. Ik ben één van die vreemde snuiters die direct na afstuderen gekozen heeft voor een job vooraan in de klas. Een beetje tegen beter weten in, eerlijk gezegd. Want toen was er hoegenaamd geen sprake van een lerarentekort. Ze plaveiden de straat met onderwijzers in die dagen. Bovendien koos ik (ja, dat gold toen ook al) voor een vlakke en een bijgevolg, in de ogen van sommigen, minderwaardige loopbaan.
Het was de tijd van ‘de lerarenpool’, een schimmige oplossing om leerkrachten die nergens aan de bak raakten toch een beetje geld te laten verdienen. Het was ook de tijd waarin voor het eerst opnieuw werd gesproken over een hervorming van het onderwijs. Een thema dat, zoals jij zeker en vast wel weet, lange tijd taboe was geweest. Een gevolg van de totale ontsporing die het VSO veroorzaakt had. Het VSO was de weinig inspirerende afkorting van Vernieuwd Secundair Onderwijs. VSO stond dan ook voor een vernieuwde structuur en een uiterst verfrissende didactische aanpak. Geen vroege opdeling in studierichtingen meer en een uitgekiend uitstel van studiekeuze voor de jonge en dus per definitie onwetende scholieren.
Kennis viel van zijn arrogante voetstuk en vaardigheden en attitudes kwamen in de plaats. Als dit bij jou ergens een belletje doet rinkelen, beste Lieven, hoef je niet ongerust te zijn. Onderwijs is namelijk al decennialang een trage tanker die steevast in abstracte rondjes vaart.
Want wat bleek enkele jaren na de invoering van dat vermaledijde Vernieuwd Secundair Onderwijs? Dat de slaagcijfers van de leerlingen in dit systeem schril afstaken tegenover die van leerlingen die op een ‘klassieke’ manier les kregen. Voornaamste oorzaak van dit ronduit beschamende debacle? Het verschil tussen theorie en praktijk. Tussen ideologie en leraarskamer. Want, beste Lieven, kwalitatieve lessen staan of vallen altijd met de leraar vooraan in de klas. Wanneer die zich niet gehoord of begrepen voelt, loopt het mis.
Een paar weken geleden had ik nog eens de eer en het genoegen een uitleg bij te wonen van enkele mensen uit jouw team. Op de agenda de hervorming van het secundair onderwijs, toegespitst op de derde graad. Rode draad van deze vermakelijke infosessie? Stadhuiswoorden en onzekerheid. Dat laatste is volgens jouw medewerkers de fout van de politiek. We kregen een matrix te zien (helaas zonder blauwe of rode pil) die alle mogelijke studierichtingen liet zien, gekoppeld aan wazig klinkende domeinnamen. Met daaronder telkens de oude benamingen ASO, TSO, BSO en KSO. Voor de duidelijkheid. Iemand uit het publiek vroeg of we die matrix mochten gebruiken om ouders en leerlingen wegwijs te maken in de gruwelijk ingewikkelde structuur. Het antwoord luidde ondubbelzinnig ‘neen’. Wegens te ondoorzichtig. Zucht.
De hervorming rolt intussen gestaag verder, als een rijdende trein waarvan de noodrem op onverklaarbare wijze zoek geraakt is. De precieze bestemming lijkt momenteel niemand te kennen. Misschien richting dezelfde afgrond als die waarin het VSO terechtgekomen is. Wat evenwel als een paal boven water staat, is dat het uitgangspunt van heel deze herziening volledig verdampt is. Het wegwerken van de beruchte schotten tussen onderwijsvormen is tot jammerlijk mislukken gedoemd. Ook het spreekwoordelijke watervalsysteem blijft bestaan in de geesten van mensen die neerkijken op praktisch-technische richtingen.
Misschien schud je nu driftig met je hoofd, beste Lieven, en zeg je luidop dat de schuld voor een haast onvermijdelijk nieuw falen bij het beleid ligt. Opeenvolgende ministers van een andere kleur en met een andere visie hebben hun stempel proberen drukken zonder rekening te houden met de effecten op lange termijn. Misschien heb je zelfs gelijk. Het rapport van de commissie-Brinckman met aanbevelingen voor onze zwart bebrilde minister rept ook met geen enkel woord over de hervorming. Allicht omdat het in twijfel trekken van iets wat zoveel bloed, zweet en vooral geld gekost heeft, politiek dynamiet is. Zeker met de volgende verkiezingen in zicht.
Toch blijf ik, samen met heel wat collega-leerkrachten, met een uiterst wrang gevoel achter. Omdat jij jouw werk als vertegenwoordiger van het leeuwendeel van Vlaamse scholen, leraars en scholieren niet naar behoren hebt gedaan. Je was erbij toen de krijtlijnen getrokken werden van iets waar weinig mensen in de leraarskamer zitten op te wachten. Je was erbij toen de eigenheid van scholen op de helling werd gezet door het schrappen van lesuren Nederlands en praktijk. Je was erbij toen de eindtermen geschreven, gestemd en afgeschoten werden. Je was erbij en je keek ernaar.
Ik wens je in 2023 een scherper gehoor zodat je beter kan luisteren naar de verzuchtingen van je mensen op het terrein.
Je kleine kapoen
Pieter Van den Bossche is Leraar Latijn, Grieks en filosofie in Gijsegem.
Bron: Knack
by admin | jan 5, 2023 | Economie
Op deze koude winterdag waren zo’n 20.000 arbeiders en bedienden afgezakt naar Brussel om hun ongenoegen te uiten. Ze hadden twee belangrijke eisen: blokkeer niet langer de lonen en doe iets aan de peperdure energiefacturen. Een (foto)verslag.
Bevries de prijzen en niet de mensen
Vanuit het hele land en uit alle sectoren van de economie verzamelden mensen aan het Noordstation in Brussel. Tot de betoging was opgeroepen door het gemeenschappelijk vakbondsfront.
De betogers vertolkten heel wat boosheid en ongenoegen. “De mensen zijn het beu om letterlijk in de kou te staan”, aldus Toon Melis. “Er is geen ruimte voor loonsopslag, maar als je dan ziet hoeveel winst bedrijven als Engie en Total maken, dat is gewoon onzin.”
“Een vriend van mij zag zijn energiefactuur springen van 200 naar 700 euro per maand. Hij zit met zijn handen in zijn haar. Het kan toch niet dat de gewone mens wordt kaalgeplukt door grote multinationals, die bakken geld verdienen op de rug van de gewone mensen”, weet Jonas Willems, een arbeider uit de chemie.
Voor Mathieu Verjans, nationaal secretaris van ACV, moet de regering dringend iets doen aan haar prijzenpolitiek. Prijzen, en niet alleen die van energie, moeten geplafonneerd worden zodat dit “een werkelijke impact heeft op de factuur van de mensen”.
“Het kan toch niet dat de gewone mens wordt kaalgeplukt door grote multinationals?”
Volgens ABVV-voorzitter Thierry Bodson kan de regering veel meer doen dan ze vandaag doet. “België geeft driemaal minder steun aan de bevolking dan Frankrijk of Nederland.”
De reden hoef je niet ver te zoeken. “De regering heeft één miljard subsidie vrijgemaakt voor de grote bedrijven, zelfs voor bedrijven die grote winsten maken. Zo zal zelfs Engie subsidies ontvangen. Het is dan ook niet moeilijk te begrijpen waarom onze regering geen geld heeft om de prijzen te blokkeren.”
Omdat Europa er niet in geslaagd is om een serieus prijzenplatform in te stellen moet het volgens Bodson dan maar op het niveau van België gebeuren.
Wie zal dat betalen?
Het belasten van overwinsten is een mogelijkheid om een prijsplafond, zowel voor gas, elektriciteit of brandstof te financieren. Maar heel wat betogers vinden dat de plannen van de Belgische regering op dat vlak niet ver genoeg gaan.
De waanzinnige woekerprijzen hebben aangetoond dat de marktwerking gefaald heeft. Volgens Paul Schokaert, een werkloze bouwvakker, moet de energie terug in publieke handen komen. “De bedrijven werden indertijd verkocht aan de privésector. Dat moet terug in de handen van de overheid. Dan kan men zelf de prijs bepalen, biet via de omweg via overwinstbelastingen.”
“Het kapitaal en de vermogens moeten meer bijdragen.”
Een andere piste om het prijsplafond te subsidiëren is te gaan zoeken waar het grote geld zit. Mario Coppens, nationale voorzitter van de liberale vakbond vindt dat “het kapitaal en de vermogens meer moeten bijdragen. Waarop wacht de regering om deze fiscale onrechtvaardigheid aan te pakken?”
Inge Amé van Metea bevestigt dat. “Heel wat bedrijven maken recordwinsten en delen hoge dividenden uit aan de aandeelhouders. Dat is niet meer in verhouding.”
Vrije loononderhandelingen
Een wet van 1996 zorgt ervoor dat er vandaag in België niet kan onderhandeld worden over loonsverhoging. Grote Belgische bedrijven maken de laatste jaren recordwinsten, maar lonen blijven geblokkeerd. De betogers vinden dat een schande.
“Werknemers verdienen meer respect”, aldus Thierry Bodson. “Tijdens de coronacrisis hielden de werkende bevolking het land overeind. De crisis heeft één ding getoond, dat het belangrijker is om arbeiders te hebben die het huisvuil ophalen dan profiteurs die dividenden ophalen”.
Bovendien is België omwille van deze wet op de vingers getikt door de Internationale Arbeidsorganisatie (IOT), omdat die geen vrije onderhandelingen toelaat. Daarom moet die wet ingetrokken worden.
Voor Bodson is het ondenkbaar dat een progressieve partij in een volgende regering stapt zonder die wet te wijzigen.
Zogezegd om tegemoet te komen aan de eisen van de vakbonden laat de Belgische regering toe dat bedrijven die hoge winsten maken een eenmalige premie geven, tot 750 euro. Maar voor Mario Coppens van ACLVB probeert de regering de regering de vakbonden daarmee te paaien.
“Het is belangrijker om arbeiders te hebben die het huisvuil ophalen dan profiteurs die dividenden ophalen.”
De patroonsorganisatie VOKA heeft zelf aangegeven dat acht op de tien bedrijven geen premie zullen geven. Bovendien kunnen noch ambtenaren noch mensen uit de non profit hiervan genieten. Het gaat dus over heel weinig mensen, het is een eenmalige maatregel die bovendien niets opbrengt voor de sociale zekerheid van de werknemer in kwestie.
Volgens Olivier Valentin, nationaal secretaris van ACLVB, toont het invoeren van die premies eigenlijk aan dat de loonnormwet niet werkt en dat er behoefte is aan onderhandelingsruimte in verband met het loon.
De werkgevers koppelen de loonnormwet aan de automatische indexering. Als het ene verdwijnt, dan ook het andere. Maar volgens Mathieu Verjans, nationaal secretaris van ACV, is dat flauwe kul. “Dankzij de index krijgen wij na de feiten [enkele maanden tot een jaar na de prijsverhogingen, nvdr] een deel van de koopkracht terug, maar dat is nooit helemaal. Voor ons is het essentieel dat die index overeind blijft en dat de aanvallen van de werkgevers daartegen stoppen.”
Hoe moet het verder?
Op enkele maanden tijd zijn de vakbonden al twee maal op straat gekomen en zijn er ook stakingsacties geweest. Het ziet er voorlopig nog niet naar uit dat de regering luistert naar de eisen van de werkende bevolking. Daarom zullen er meer acties nodig zijn.
Mathieu Verjans ziet deze strijd als een marathon. “We blijven acties voeren. Het is een opbouw.” “Als de regering niet luistert, dan zullen er hardere acties komen”, weet Inge Ané. “We zullen doorgaan tot het einde” verzekert Bodson ons.
“Als de regering niet luistert, dan zullen er hardere acties komen.”
Volgende dinsdag komen de vakbonden opnieuw samen om zich te beramen over nieuwe acties. Die mogen we wellicht verwachten in het voorjaar. Wordt ongetwijfeld vervolgd.
Bron: DeWereldMorgen
by admin | jan 5, 2023 | Varia
Antwerpse huurders tegen schepen Els van Doesburg: “Focus in stedelijk woonbeleid op de huurder”
Beste schepen Van Doesburg,Uw uitspraken dit weekend in het mooie huisje op de IKEA-parking en in kranten en tijdschriften zetten ons aan om vijf blinde vlekken in het Antwerps woonbeleid te formuleren. Antwerpen is een stad van huurders. Bijna 60% van uw stadsgenoten en meer dan 70% van de bewoners van het district Antwerpen zijn huurders. De stad telt 44,7% eigenaars en het district Antwerpen met 196.000 inwoners telt slechts 26,4% eigenaars. Daarom: zet in het stedelijk woonbeleid de focus op de huurder.
Door Kris Vanmarsenille in GVA
Woensdag 9 november 2022 om 17:36
In deze rubriek verschijnen ingezonden artikels. De mening van de auteur is niet altijd die van de redactie van Gazet van Antwerpen. Gva.opinie biedt een forum aan mensen uit het brede maatschappelijke veld en houdt daarmee het debat gaande over thema’s die onze regio aanbelangen.
BLINDE VLEK 1: De Woonmaatschappij 2023 mag geen ‘fait divers’ zijn
In uw interview kwam de nieuwe woonmaatschappij-in-wording slechts ‘terloops’ ter sprake. Het idee van minister Diependaele om tot één grote Woonmaatschappij te komen is voor vele gemeenten en kleinere steden een sprong voorwaarts.
Het is belangrijk dat de nieuwe Woonmaatschappij de kwaliteiten van de fuserende maatschappijen zal samenvoegen en bij de overgang van een CVBA naar een BV het coöperatief gedachtegoed centraal zal stellen.
Huurders mogen niet behandeld worden als zwijgende volgers. Hoe kan de betrokkenheid van de burger op een juridisch correcte wijze ingevuld worden bij deze huurcontracten?
De uitdaging is om van huurders geen nummers of anonieme klanten te maken. Een huisbaas moet een gezicht hebben. De denkpiste om een huurdersplatform op te richten per district (en in het grote district Antwerpen per postnummer) kan die vertrouwensband herstellen.
Wellicht is het ook nuttig en zinvol om voor alle huurders, ook de private huurders, ondersteuning te geven. We moeten in huurdersstad Antwerpen werk maken van een sterke Woonmaatschappij die ook huurders op de private markt kan meetrekken in de nieuwe dynamiek.
BLINDE VLEK 2: De Antwerpse private huurmarkt zit in crisis
Niet inzien of niet willen zien dat de private huurmarkt in crisis verkeert, maakt het realiseren van een performant en krachtig huurbeleid onmogelijk. Het erkennen van deze crisissituatie is cruciaal.
Wie voldoende financiële middelen heeft, koopt zijn woonzekerheid af door eigenaar te worden. De meeste stadsbewoners zijn echter niet rijk genoeg – en kunnen dus niet kiezen – en moeten hun heil zoeken op de ‘commerciële’ huurmarkt. Er zijn uiteraard goede huisbazen waarmee men in vertrouwen een huurcontract kan afsluiten, maar er zijn evenveel twijfelachtige situaties. Is het niet de plicht van de overheid om garant te staan voor betrouwbare verhuurders?
Haal de Antwerpse private huurmarkt uit de wooncrisis. We hebben goede huisbazen nodig. Kan de stad Antwerpen aan verhuurders een vergunningsplicht opleggen, zodat men alleen kan verhuren als een conformiteitsattest en een gunstig EPC-attest aanwezig is? Ook kan van overheidswege gekeken worden naar de intrinsieke waarde en de huurwaarde van het pand, zodat de huurprijs niet buiten proporties zal zijn.
BLINDE VLEK 3: De Antwerpse sociale huurmarkt zit in crisis
Er zijn heel wat zwakke punten op de sociale huurmarkt in Antwerpen. In de pers lezen we de volgende uitspraak van u: “Sommige bewoners hebben een hogere energiefactuur dan de huurprijs.” In de wijk Sint-Andries staan onder andere 262 sociale woningen waar de dubbelglasnorm, in werking getreden in 2020, niet gerespecteerd wordt. De dakisolatienorm, in werking getreden in 2015, wordt genegeerd. Er zijn lekkende daken die jaren wachten op herstelling, er zijn verwarmingsinstallaties die niet in orde zijn, de klachtenlijst is lang.
Hoe kan het dat voor deze technische problemen nog geen oplossing werd gevonden? Kan u als voorzitter van de Raad van Bestuur van Woonhaven deze horrortoestanden niet wegwerken? Of is dat moeilijk met uw dubbel mandaat? Als schepen kun je moeilijk jezelf als voorzitter van Woonhaven op de vingers tikken.
BLINDE VLEK 4: Is huren minderwaardig aan eigenaarschap?
In uw interviews gaat u ervan uit dat iedereen, elke huurder, uiteindelijk zal moeten doorgroeien tot eigenaar van een woning. Is uw ideaalbeeld wel een realistische doelstelling?
U doet ook uitspraken over ‘hogere inkomensklasse aantrekken’ en ‘gettovorming’ wanneer men inzet op sociale huisvesting. De grote aanwezigheid van sociale huurders in een wijk zoals Sint-Andries zorgt net voor een sterke sociale samenhang. De hogere inkomensklasse in de luxueuze appartementen integreert zich echter zelden in het wijkleven. Ze leeft met haar rug naar de straat. Huurders zijn en blijven het sociaal kapitaal in onze stadswijken.
Woonzekerheid geeft minder stress. Hoe minder stress, hoe gelukkiger de Antwerpenaar is. Is het geen kerntaak van de schepen van Wonen om voor huurders die woonzekerheid mee te realiseren en voor elke burger een waardige woonplek te voorzien in onze stad?
BLINDE VLEK 5: Kan een woonbeleid zonder huurdersparticipatie?
In alle buurlanden zijn er sterke huurdersorganisaties die de belangen van de huurders behartigen. Of is er een administratie met goed uitgeruste stedelijke ondersteunende woondiensten. Bij de uitwisseling van Europese bewonersgroepen bleek steeds dat Vlaanderen achterop hinkt.
Tijdens ontmoetingen met de IUT (International Union of Tenants) trekken de Duitse huurders steeds de aandacht. Van de 82 miljoen Duitsers zijn er 40 miljoen huurders. Er is een streng beleid naar de verhuurders toe om kwaliteit te leveren aan een billijke prijs. Onze bezoeken bij huurdersplatforms in Denemarken en Nederland waren verfrissend. Birmingham en Glasgow waren fantastisch. Deze stadsbesturen ondersteunen de huurders optimaal. In huurdersstad Wenen ontmoetten we de gelukkigste stedelingen ter wereld.
In 1999 werd PASH, Platform Antwerpse Sociale Huurders, opgericht. Onder begeleiding van een ploeg ambtenaren en middenveldorganisaties werd de vertrouwensband verhuurder-huurder versterkt. Het is een spijtige zaak dat onder impuls van schepen Duchateau deze participatie in 2018 werd opgedoekt.
Het is spijtig dat de Vlaamse regering weinig voeling heeft met stedelijk wonen. Ze wil huisbazen beschermen tegen de risico’s van verhuring, ze beperkt contracten sociale huur tot negen jaar, zij vindt huurders en sociale huurders eerder een last. Uiteraard zijn er lastposten bij de huurders, maar de huurders in onze stad engageren zich voor tuinstraten en vergroening van straten en pleinen. Straatvrijwilligers houden de stad proper. We zullen in Antwerpen bewijzen dat we geen lastposten zijn en dat het anders kan en moet met het stedelijk woonbeleid.
Ook in andere steden is er armoede en een wooncrisis.
Op 17 oktober, de Werelddag tegen Armoede, kwamen 350 actievoerders in Turnhout op straat voor een fakkeltocht georganiseerd door ’t ANtWOORD. Coördinator Chris Dielis sprak er over de noden en oplossingen voor de wooncrisis.
180.000 Vlaamse gezinnen wachten op een sociale woning. Eind vorig jaar stonden er zo’n 5.400 gezinnen op de wachtlijst van de Ark. Een record aantal. 2.400 gezinnen staan momenteel op de wachtlijst van het SVK Noorderkempen. Ondanks dat de investeringen in het woonbeleid jaar na jaar stijgen, blijft de woonnood nog sneller toenemen. Het is hoogtijd voor oplossingen die echt werken om deze wooncrisis aan te pakken.
Kandidaat-huurders moeten vaak jaren wachten op een sociale woning. Dit heeft een grote impact op hun leefbudget. Mensen ontvangen na 4 jaar op de wachtlijst, een Vlaamse huurpremie om tegemoet te komen in de huurkosten op de private huurmarkt. Dit is echter onvoldoende. Pas wanneer deze gezinnen effectief in een sociale woning terecht kunnen, krijgen ze terug wat meer financiële ademruimte.
Het bouwtempo voor sociale woningen moet drastisch opgetrokken worden. De budgetten zijn voorhanden. Dit geld moet zo snel mogelijk omgezet worden in bakstenen. Bouwprocedures moeten vereenvoudigd worden en buurtbewoners moeten meer gesensibiliseerd worden. Sociale woningbouw heeft onterecht een negatief imago.
Maar ook gemeenten moeten meer doen dan enkel het bindend sociaal objectief nastreven. Benader dit niet als een maximaal te behalen doelstelling, maar als een minimale doelstelling. Schaf het plafond van 15% sociale woningbouw af en beloon steden en gemeenten die meer sociale huisvesting realiseren.
Private verhuurders kunnen vandaag de dag al ondersteund worden bij de renovatie van hun woning, om deze nadien ter beschikking te stellen via een sociaal verhuurkantoor. Op die manier wordt de eigenaar ontlast van een aantal zorgen en worden deze woningen ter beschikking gesteld van mensen die op de wachtlijst voor sociale huisvesting staan. Het is van groot belang deze vormen van samenwerking tussen private en sociale huur te blijven promoten.
Geconventioneerd verhuren
Kandidaat-huurders die wachten op een sociale huisvesting zijn tussentijds wel aangewezen op de private huurmarkt. En ook daar stellen zich een aantal grote uitdagingen.
52% van de private huurders betaalt meer dan 1/3de van zijn inkomen aan huur. De gemiddelde huurprijs ligt tussen 650 à 700 € per maand. Reken daarbij nog de bijkomende kosten aan gas, water en elektriciteit… Voor mensen die leven met een beperkt inkomen blijft er na het betalen van alle andere rekeningen, nog maar een beperkt leefbudget over. 47% van de private huurwoningen zijn bovendien ontoereikend qua kwaliteit.
Heel wat mensen die leven in of nabij armoede, wonen in onaangepaste woningen. Vaak met veel mensen in te kleine appartementen of in woningen die slecht geïsoleerd zijn, die vochtig zijn en niet altijd conform de geldende normen qua elektriciteit, verwarming ed.
Ze zijn vaak het slachtoffer van huisjesmelkerij maar staan financieel niet sterk genoeg om te verhuizen naar een andere woning. Ze berusten in hun situatie omdat ze bang zijn voor een conflict met de huisbaas of – wanneer er een woninginspectie zou komen – het huis onbewoonbaar zou worden verklaard. Er zijn gewoon te weinig kwalitatieve, betaalbare woningen ter beschikking op de private huurmarkt.
Mensen in precaire situaties worden nog al te vaak slachtoffer van discriminatie. Onze oproep: maak werk van praktijktesten.
De Vlaamse overheid zou verder kunnen investeren in een systeem van geconventioneerd verhuren, waarbij private verhuurders ondersteund en ontzorgd worden om kwaliteitsvolle woningen betaalbaar te verhuren. Zo maak je de huurmarkt aantrekkelijk voor potentiële verhuurders en investeerders en kan je het huuraanbod uitbreiden en de krapte tegen gaan.
De nieuwe MijnVerbouwLening zet al een stap in de juiste richting, maar dit kader kan verder uitgewerkt worden.
Op lokaal niveau moet er dringend werk gemaakt worden van een daadkrachtig antidiscriminatiebeleid. Mensen in precaire situaties worden nog al te vaak slachtoffer van discriminatie. Onze oproep: maak werk van praktijktesten.
Nieuw toewijzingssysteem: meer mensen op straat
Tot slot maken wij ons ernstig zorgen over het nieuwe toewijzingssysteem dat Minister Diependaele wil invoeren in 2023. In dat nieuwe toewijzingssysteem zal de kandidaat-huurder voor 80% van de toewijzingen moeten aantonen dat hij in de laatste tien jaar minstens vijf jaar onafgebroken in dezelfde gemeente of in het werkingsgebied van de woonmaatschappij woont. Deze uitgesproken focus op lokale binding wordt zo een echt uitsluitingsmechanisme.
Wie in een andere regio wil gaan wonen en nood heeft aan een sociale woning, wordt dat in de praktijk belet. Wie in een andere streek wil gaan wonen bijvoorbeeld omdat de kinderen in die regio zijn gaan wonen, omdat je nog niet zo lang in het land bent of omdat je daar werk hebt gevonden, maakt in de praktijk quasi geen kans meer op een sociale woning.
20% van de toewijzingen zullen gebeuren als ‘versnelde toewijzing’. Mensen met een extra of acute kwetsbaarheid op de woonmarkt kunnen via deze weg instromen. Voor deze 20% wordt er dus geen lokale binding opgelegd.
Deze instroommogelijkheid komt in de plaats van de bestaande versnelde toewijzingen bij sociale huisvestingsmaatschappijen en het puntensysteem van de sociale verhuurkantoren, die voorrang mogelijk maken voor gezinnen in de meest dringende nood. Beide systemen zijn vandaag goed voor bijna 30% van de nieuwe toewijzingen van sociale woningen.
Met maar 20 in plaats van 30% van het huidige aantal toewijzingen aan deze kwetsbare huurders, zullen meer mensen op straat terecht komen en langer in noodwoningen en andere opvangsystemen moeten verblijven.
Acht organisaties, waaronder het Netwerk tegen Armoede, hebben hiertegen beroep aangetekend bij de Raad van State wegens schending van het recht op wonen. Verstrengde toelatingsvoorwaarden haalt mensen uit de statistieken, maar vermindert de woonnood niet!
Bron: De Wereld Morgen
by admin | dec 7, 2022 | Boeken
Kurt en Cindy: ‘Hulp durven vragen, is juist dapper’
Auteur Geert Schuermans had de afgelopen twee jaar babbels met Koen, Amin, Kurt, Cindy, Sofie en Eliza. Allemaal flirten ze met een leven in armoede. Schuermans schreef de gesprekken neer in zijn boek ‘De achterblijvers’. Hij brengt scherp in beeld hoe de vloer onder de lagere middenklasse stilaan wegzakt. Niet toevallig is dat ook de ondertitel van het boek.
Verhalen die we te weinig horen
Volgens Jos Geysels, minister van Staat, geeft het boek ‘De Achterblijvers’ een verhelderend inzicht in het leven van mensen die er ales aan doen om overeind te blijven in een samenleving waar meer en meer mensen in de marge belanden. “Hun verhalen maken komaf met de goedkope clichés en vooroordelen die over hen worden verspreid.”
‘Het zijn stemmen die we veel te weinig horen.’
In een andere recensie op De Wereld Morgen klonk het zo: “In hun eigen woorden verduidelijken zes getuigen zoveel meer dan de meest doorwrochte academische analyse.”
Als hoofdredacteur van Sociaal.Net kan ik dat alleen maar bijtreden: “De levens van de mensen uit dit boek zijn complex. Het gaat vaak over pech, soms over verkeerde keuzes. Quasi elke keer er een mismatch met een complexe administratie, ingewikkelde sociale zekerheid en een ontoegankelijke overheid.”
“Maar elk leven is ook uniek. En Schuermans brengt de complexiteit van al die levens indringend in beeld. Het is een onverbloemde inkijk in het leven aan de overbevolkte rand van onze samenleving. De verhalen zijn soms gênant, vaak ontroerend, nog meer maken ze je boos. In ieder geval zijn het stemmen die we veel te weinig horen.”
Op Sociaal.Net brengen we een deel van het verhaal van Kurt en Cindy. En een inkijk in hoe het boek tot stand kwam.
Houthulst, West-Vlaanderen
In Houthulst ligt het Vrijbos waar de bende van Baekelandt zich in de achttiende eeuw schuilhield. Het verhaal is bekend: als deserteur raakt Ludovicus Baekelandt nergens meer aan de bak. Samen met een dertigtal kornuiten ambieert hij een carrière in misdaad. Ze specialiseren zich in struikroverij, diefstal en inbraak bij nacht en maken eten, geld en juwelen buit. De autoriteiten reageren bits. Na een massale klopjacht krijgen ze de man te pakken. Zijn advocaat doet nog een poging om Baekelandts moeilijke jeugd als verzachtende omstandigheid in te roepen, maar tevergeefs. Hij wordt tot de guillotine veroordeeld.
Buiten Baekelandt wist ik niets van Houthulst tot Anje, een ex-collega, aangeeft dat ze een gezin in Houthulst kent, een gezin dat misschien aan mijn boek wil meewerken.
“Ze zijn echt lage, lage middenklasse, mo how, ik denk wel dat ze in het verhaal passen dat je wil vertellen. Als opbouwwerker kom ik al jaren bij hen thuis. Als je wilt, introduceer ik je.”
Cindy
We bellen aan en Cindy doet open. Nadat ze me strompelend naar de keukentafel geleid heeft, legt ze uit waarom ze er zo miserabel bijloopt.
‘Cindy vertelt dat ze vanwege mentale en fysieke problemen al twee jaar een ziekte-uitkering krijgt.’
“Ik zit al weken met een darmontsteking. Van de stress, zegt de dokter. Ik ben vorige week geopereerd. Ze hebben er een ballonnetje in gestoken om de boel open te houden. Eerst viel dat wel mee, maar sinds gisteren kèn ik echt zeir.” Cindy vertelt dat ze vanwege mentale en fysieke problemen al twee jaar een ziekte-uitkering krijgt.
‘Daarvoor heb ik altijd gewerkt. Als poetsvrouw. Dat is zo in Houthulst. Als je hier als vrouw niet gestudeerd hebt, ga je kuisen bij de sjieke menschen die wel een dieplom hebben. ’t Is hier niet zoals in de stad waar je in een bedrijf kunt gaan werken. Als je hier een job in de buurt wil, èt je nie te kiezn.”
Kurt
Dan komt Kurt binnen. Ik krijg een korte hoofdknik, terwijl al zijn aandacht naar zijn vrouw gaat. Hoe ze zich voelt? Of de kinderen op school geraakt zijn? Of ze zich daarbij niet geforceerd heeft? … zijn zaken die ik meen te begrijpen.
‘Op mijn zestien ben ik gaan werken.’
“Sorry dat ik wat te laat ben. Ik werk in Melle. Dat is elke dag een uur heen en een uur terug. Lastig, maar echt stoort het mij niet. Ik rij graag. In de drukkerij werken we in drie shifts: een week heb je de vroege, dan een week de late en dan de nacht. De vroege is vroeg. Dan moet ik om drie uur mien bedde ut, om vier uur vertrekken om er om vijf uur te zijn. Dat doe zeire, maar ik ben pas eenenveertig, ik kan daar tegen. Alleen die paar keer dat je uit de nacht komt en dan direct de vroege moet doen, zien ’k echt mien peirn.”
Anje had me gevraagd of ik wel West-Vlaams begreep en ik had stoer geantwoord dat mijn stiefvader uit Kortemark – een dorp of twee naast Houthulst – komt en dat ik me wel uit de slag zou trekken. Maar dat valt tegen, dit is toch anders. De rest van het jaar zal ik met een verblufte ‘pardon’ of ‘wablief’ geregeld om opheldering moeten vragen.
Geen schoon Vlaams
“Ik kan geen sjhoon Vlams”, vertelt Kurt. “Ik ben niet lang naar ’t skole geweest. Ik spuuchde daarvan. Op mijn zestien ben ik gaan werken, bij Tonton Tapis in Oostende. Ik ben daar nog voor de jeugdrechter voor moeten verschijnen. Edelachtbare Verelst, heette de mens. Ik vergeet dat nooit. ‘Ewel, joenk?’, vroeg hij. ‘Moet gij niet naar school?’”
‘Ik was alleen, had nog geen gezin, en van de ene dag op de andere heb ik foert gezegd. Ik ben zelfs mijn C4 niet gaan halen.’
“Waarop ik hem uitlegde dat ik daar mijn broek zat te verslijten. Ik deed handel, maar hetgeen wij daar leerden was altijd hetzelfde: hoe je appelen en peren moest verkopen. Maar bij Tonton Tapis verkochten wij laminaat, vinyl en tapis-plain. Ik verkocht zelfs niks. Ik stond in het magazijn.”
“’Gie zie rechter’, heb ik hem geantwoord, ‘gie zie toch ook niet naar de balletskole geweest?’ Daar moest hij om lachen. ’t Is goed, zij hij, maar de dag dat je niet werkt, vlieg je onmiddellijk terug naar school. Ik ben nooit meer naar school gemoeten.”
“Negen jaar heb ik bij Tonton Tapis gezeten. Toen is die winkel overgenomen en dat ging mij niet af. Het familiaal gevoel was weg. Voor mij moet het werk een soort van thuis zijn, anders functioneer ik niet. Ik was alleen, had nog geen gezin, en van de ene dag op de andere heb ik foert gezegd. Ik ben zelfs mijn C4 niet gaan halen.”
Ontslag of mee verhuizen
“Zo ben ik uiteindelijk in de drukkerij terechtgekomen die toen nog in Oostende zat. Een achttal jaar geleden werd ook dat bedrijf overgenomen, door een groep die in Melle al een fabriek had. Ze hebben alles naar daar verhuisd. Het personeel had de keuze: ontslag of mee verhuizen.”
“Ik heb voor het laatste gekozen. Wat moest ik anders? Ja, er is werk genoeg, alleen geraken mensen, die geen dieplom hebben, niet aan de bak. Als je geen A1 of A2 hebt, moet je zelfs niet langskomen. Mensen de tijd geven om zich te bewijzen, dat ze dat eens doen, de bazen. Maar nee, die weten het altijd beter.”
“Maar ze vergissen zich: het is toch niet omdat ik geen diploma heb dat ik nen tjoolder ben. Wat is me dat nu? Ondertussen kijk ik wel eens rond of er niets in de buurt is. Maar dat is allemaal met een interimcontract. Dat doe ik niet. Ons enige inkomen op het spel zetten, die onzekerheid is te groot. Dus rij ik elke dag twee uur over en ’t weer.”
Een ongelukkige brand
Of ze niet aan verhuizen denken, wil ik weten, maar nog voor ik uitgesproken ben, schudt Cindy al van nee.
“Wij blijven in Houthulst. Vroeger woonden we in Oostende. De stad deed mij geen goed. Ik was vaak depressief. Sinds we hier op het platteland wonen, is het veel beter. De buitenlucht is gezond, en de bemoeienissen van de mensen zijn hier gestopt. In Oostende hebben we iets voorgehad, een brand. Het was een van de kinderen. Een stommiteit die iedereen kan overkomen.”
‘We hebben iets voorgehad, een brand. Het was een van de kinderen. Een stommiteit die iedereen kan overkomen.’
“Ik had gevraagd om in de badkamer het vuurtje aan te zetten omdat ze in bad moesten. Het braaf kind deed dat. Alleen had ze niet gezien dat ik kleren op dat vuurtje te drogen had gelegd. Ik rook de brandlucht, maar dacht dat het dat petroleumvuurtje was dat de onderburen gebruikten. De dochter is nog naar boven gelopen, heeft de badkamerdeur opengedaan, maar de vlammen sloegen al uit. Ze heeft toen chance gehad.”
“Ik heb de kleintjes gepakt en ben naar buiten gelopen. Kurt was een cafeetje gaan doen. Ik heb hem gebeld. Hij stond snel terug thuis. Ondertussen was de brandweer gearriveerd die niet veel kon doen. De schade liep in de tienduizenden euro’s.”
“En toen bleek onze brandverzekering verlopen. We hebben alles uit eigen zak aan de huisbaas moeten terugbetalen. Samen met een aantal andere zaken zorgde die put van de brand ervoor dat we de ene tegenslag na de andere kregen. Dat was echt een rammelienge voor mie. Ik kon niet meer. Kurt deed zijn best in het huishouden, maar met papieren kan hij niet overweg. Er zijn toen veel enveloppen blijven liggen, rekeningen vooral.”
Schulden stapelen zich op
De schulden stapelden zich op en Cindy en Kurt wisten niet hoe ze die moesten aanpakken. Het is pas door Anje te leren kennen dat ze de stap naar het OCMW hebben durven zetten.
‘Elke week krijgen we 310 euro leefgeld. Daar moeten we het mee doen.’
“We zitten sinds een paar maanden in collectieve schuldbemiddeling. Kurt verdient netto een kleine 2.000 euro. Samen met mijn uitkering hebben we een deftig inkomen. Alleen wordt dat allemaal op een rekening van het OCMW gezet. Elke week krijgen we 310 euro leefgeld. Daar moeten we het mee doen: eten, de bus … af en toe iets leuks met de kinderen. Zo gaat dat de komende jaren zijn.”
De precaire situatie waar Kurt en Cindy zich – ondanks hun inkomen – in bevinden, doet me opnieuw twijfelen. Heb ik wel het recht – als gegoede middenklasser – om de dagelijkse strijd van mensen die het moeilijker hebben te boek te stellen? Kan ik dat überhaupt wel? Moet ik me beperken tot een droog verslag van de feiten? Of mag ik dit relaas met commentaar doorspekken?
Hoe gaan de lezers op de mensen in dit boek reageren? Met het inzicht dat we meer en betere herverdeling nodig hebben? Of met een volgend rondje moraliseren over individuele verantwoordelijkheid? En wie komt er dan in het vizier, ik of de mensen die ik in het boek portretteer? Hoe voorkom ik dat laatste?
Helpt het om namen en andere persoonlijke kenmerken te veranderen? Is dat wel voldoende? Moet ik mezelf censureren en al te persoonlijke of pijnlijke details weglaten? Maar krijg ik dan geen vlak, oninteressant verhaal zonder maatschappelijke impact? En wanneer scherm ik, al dan niet bewust, met dat laatste argument om mezelf een smeuïg boek te gunnen? Helemaal opgelost zijn die vragen nog altijd niet. Dat zullen ze nooit zijn. Maar tot mijn grote verrassing waren het Sofie, Eliza, Koen, Amin, Kurt en Cindy die en cours de route de oplossing aanreikten.
Nee, ik schaam me niet
“Of ik me schaam omdat wij in schuldbemiddeling zitten?”, herhaalt Cindy mijn vraag. Het is duidelijk het domste dat ze vandaag al gehoord heeft.
‘Ik wil me niet meer wegsteken. Ik heb dat veel te lang gedaan en dat heeft ons nog dieper in de problemen gebracht.’
“Nee, waarom? Natuurlijk mag je daarover schrijven. Ik wil me niet meer wegsteken. Ik heb dat veel te lang gedaan en dat heeft ons nog dieper in de problemen gebracht. Ook al kun je je plan alleen trekken, soms zit je in een situatie waarin je hulp nodig hebt. Dat durven vragen, is juist dapper. Weet je wat we gaan doen: jij schrijft op wat je ons denkt te horen zeggen. Op het einde lezen we na wat je hebt, en indien nodig passen we dat nog aan. Is dat een manier van werken?”
Soms is een gebrek aan paternalisme erger dan een teveel. Dat is zeker. Maar misschien kan ik het beter over zorgzaamheid dan over paternalisme hebben. Een van de zaken die ik het voorbije jaar leerde was dat die zorgzaamheid beide kanten uit kan gaan. Het is niet omdat de gezinnen in dit boek zich in een minder comfortabele socio-economische positie bevinden, dat ze niets te bieden hebben.
Lees ook Ode aan het buurtwerk
Een jaar lang hebben we veel gepraat. Soms vluchtig en prettig, op andere ogenblikken waren het gesprekken die diep in de ziel sneden. We hadden het over tal van onderwerpen. Vijf thema’s kwamen vaak terug: de waarde van werk, politiek, identiteit, ecologie en veerkracht. Soms hadden we het er expliciet over, andere keren zoemden deze onderwerpen op de achtergrond.
Aanvankelijk kwam ik met een lijst vragen aandraven, maar dat veranderde al snel. Na een gesprek of vier namen Sofie, Eliza, Koen, Amin, Kurt en Cindy het gesprek geregeld over. Zo polsten ze bij elke ontmoeting hoe het met mij en mijn boek ging. Het is het soort zorgzaamheid die zij vanzelfsprekend vinden. Voor mij en de bubbel waar ik me in bevind is ze dat niet. Op hun vraag antwoordde ik meestal met een zucht. Om dan aarzelend te vertellen welke knopen ik nog moest doorhakken. Keer op keer deden zij suggesties en gingen ze met mij in discussie. Niet zelden stelden zij me ten slotte gerust. Zo kon ik verder en was ik, en passant, meteen van een groot stuk arrogantie verlost.
by admin | dec 7, 2022 | Boeken
Mensen met laag inkomen zijn minder geneigd om het klimaatbeleid te steunen, en dat is niet zo gek
Klimaatverandering is een groot probleem. Toch is er weinig daadkracht en veel immobiliteit. Professor Wim Van Lancker en onderzoeker Adeline Otto leggen in een toegankelijk en onderbouwd boek uit waarom mensen met een laag inkomen, hoewel zij het hardst getroffen worden door de opwarmende aarde, minder geneigd zijn om de huidige klimaatmaatregelen te steunen. Nochtans kan het anders.
Alarmerend warme zomers
De zomer van 2022 was er een van puffen en zweten. We moeten er trouwens aan wennen: de alarmerend warme en droge zomers zijn het nieuwe normaal. Klimatologen kijken er niet van op. “Het verband met de klimaatverandering is heel duidelijk”, liet klimaatwetenschapper Wim Thiery (VUB) optekenen in De Morgen.
“Als het over de opwarming van de aarde gaat,” hoor je wel eens zeggen, “zitten we allemaal in hetzelfde schuitje”. Alleen is het de vraag of deze boutade wel klopt. Zo bleek uit een data-analyse van De Tijd dat hittegolven zwaarder wegen in steden dan op het platteland.
‘Ook het klimaatvraagstuk is een probleem van ongelijkheid.’
Maar ook binnen de stad zijn de verschillen tussen de heetste en koelste buurten aanzienlijk. Daarbij worden de heetste buurten gekenmerkt door een lager gemiddeld inkomen, meer inwoners met buitenlandse wortels en een verouderd patrimonium.
Zoals zoveel kwesties is ook het klimaatvraagstuk een probleem van ongelijkheid dat mensen aan de onderkant van de maatschappelijke ladder veel harder treft.
Minder verantwoordelijkheid
In het essay ‘Waarom gele hesjes niet met een bakfiets rijden’ leggen professor Wim Van Lancker en onderzoeker Adeline Otto, allebei verbonden aan de KU Leuven, uit hoe mensen in armoede en uit de lagere middenklasse minder aan het klimaatprobleem bijdragen. Wie minder inkomen heeft, heeft minder geld om te consumeren en zorgt dus automatisch voor minder CO2-uitstoot.
Een ongemakkelijke waarheid: “Als economische klasse zijn de klimaatactivisten – die vaker uit welgestelde groepen komen – veel meer verantwoordelijk voor de klimaatverandering dan de gele hesjes, die vaker uit de lagere inkomensgroepen komen.”
‘Klimaatactivisten zijn veel meer verantwoordelijk voor de klimaatverandering dan de gele hesjes.’
Bovendien genieten vooral de meer gegoede groepen van de klimaatmaatregelen die vandaag genomen worden. Ondanks alle subsidies, heeft niet iedereen de middelen of de plaats om zonnepanelen te leggen of een warmtepomp te plaatsen.
Niet ieders stem telt
Om misverstanden te vermijden: dat wil niet zeggen dat mensen aan de onderkant van de maatschappelijke ladder de natuur en het klimaat naar de verdoemenis wensen. Dat doen ze niet. Ook zij maken zich zorgen. Alleen wordt er niet naar hun klimaatbesognes geluisterd.
‘Het zijn de hogere inkomens die de politieke agenda bepalen.’
Van Lancker en Otto stellen het zo: “Onderzoek is helder. Niet ieders stem telt. Het zijn de hogere inkomens en hoogopgeleiden in de samenleving die de politieke agenda bepalen.” Eén van de sterktes van ‘Waarom gele hesjes niet met een bakfiets rijden’ is dat het haarfijn de factor macht in het klimaatdebat blootlegt.
Twee vliegen in één klap
Toch is dit essay geen eendimensionaal ‘J’accuse’. De auteurs zoeken pragmatisch naar oplossingen. Het is een zoektocht naar klimaatmaatregelen waarbij “de winnaars en de verliezers niet steeds tot hetzelfde kamp behoren”.
Net zoals Josefine Vanhille en Leen Smets het eerder op Sociaal.Net benoemden, pleiten Van Lancker en Otto er daarom voor om klimaatbeleid en sociaal beleid hand in hand te laten gaan. Op die manier sla je twee vliegen in één klap.
Verkeerde richting
Alleen gaat met name ons sociaal beleid niet de juiste richting uit. Door de globalisering en digitalisering zijn sociale risico’s, zoals werkloosheid, steeds vaker geconcentreerd bij kortgeschoolden die in de lagere inkomensgroepen sterk oververtegenwoordigd zijn.
‘Dit boek is verplichte kost voor elke sociaal werker.’
Politici hebben hier weinig oog voor. Het activeringsbeleid van de afgelopen twee decennia schept werk voor de hoogopgeleide tweeverdieners, terwijl de kortgeschoolden de disciplinerende kant van deze beleidskeuze moeten ondergaan. ‘Waarom gele hesje niet met een bakfiets rijden’ legt deze transformatie van ons sociaal bestel glashelder uit. Alleen al daarom is dit boek verplichte kost voor elke sociaal werker.
Maatschappelijke ladder
Een vraag die je bij het lezen wel moet stellen is of het enkel de gele hesjes zijn die een structureel klimaatbeleid tegenhouden. In haar essay ‘Eigen welzijn eerst. Hoe de hogere middenklasse haar liberale waarden verloor’ laat de Nederlandse schrijfster Roxanne van Iperen zien hoe de afbraak van onze sociale bescherming ook de hogere middenklasse beïnvloedt.
‘De angst om van de maatschappelijke ladder te tuimelen doet de betergegoeden naar beneden trappen.’
De angst om van de maatschappelijke ladder te tuimelen doet de beter gegoeden naar beneden trappen. Het besef van het belang van solidariteit en publieke voorzieningen gaat overboord. Wat overblijft is een overwaardering van eigen welzijn en zelfzorg.
Deze hang naar zelfbehoud resulteert steeds vaker in extreme meningen, zoals corona- en klimaatontkenning. Het probleem ligt dus zeker niet alleen bij de lagere middenklasse of mensen in armoede.
Kloof
Misschien is de kloof tussen gele hesjes en bakfietsers eerder een valse tegenstelling. Een paar maanden geleden publiceerden Louise Hoon (Denktank Minerva) en Karel Pype (Reset.Vlaanderen) in De Standaard een opinie getiteld: ‘Viseer de blauwe pakken, niet de gele hesjes’. Daarin tonen ze aan dat het vooral het grootkapitaal is dat met haar enorme drukkingsmacht de broodnodige klimaatplannen torpedeert.
‘Mensen aanvaarden klimaatbelastingen als het duidelijk is dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen.’
“Politici verstoppen zich achter het argument dat gele hesjes en gewone mensen zich tegen het klimaatbeleid zullen verzetten als we te snel gaan”, schrijven Hoon en Pype. Van Lancker en Otto benoemen de destructieve functie van dit soort lobbying wel, maar gaan er slechts zijdelings op in. Wel stellen ze dat de zoektocht naar een gedeeld gemeenschappelijk belang tussen gele hesjes en bakfietsers een noodzakelijk tegengewicht kan bieden.
Niet toevallig pleiten Van Lancker en Otto ervoor om klimaatschadelijk gedrag rechtvaardig te belasten. Recent OESO-onderzoek wees erop dat mensen klimaatbelastingen aanvaarden wanneer deze een sterk progressief karakter hebben. Met andere woorden: als het duidelijk is dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen.
Herverdelen
Het opgehaalde geld moet volgens Wim Van Lancker en Ademine Otto zo herverdeeld worden dat wie het meer nodig heeft ook meer krijgt. Daarbij schuiven ze het principe van progressief universalisme naar voren waarbij een brede groep burgers voor uitkeringen gerechtigd zijn, maar mensen in armoede consequent meer ontvangen. Tot zover gaat alles goed.
‘Het is een helder geschreven en slim opgebouwd boek.’
Alleen kiezen de auteurs er voor, vanwege een bezorgdheid om draagvlak, om de normen van de wederkerigheid hierbij niet al te veel te schenden. “Het verhogen van de leeflonen tot boven de armoedegrens zou betekenen dat ze boven de minimumlonen komen te liggen. Dat wordt moeilijk aanvaard.”
Lees ook ‘Klimaatverandering dreigt een turbo op ongelijkheid te zetten’
Hoewel de auteurs dit willen opvangen via huursubsidies en kindergeld is het doodjammer dat ze (onbedoeld) intekenen op het voor-wat-hoort-wat principe dat de voorbije decennia zo veel gezinnen de ellende heeft ingestort. Het was mooi geweest als dit essay de idee hierachter – dat leefloongerechtigden niet willen werken – met evenveel nuance ontkracht had, als het dat doet met de mythe dat mensen in armoede niet om het klimaat geven.
Gesneden koek
Gelukkig is de rest van ‘Waarom gele hesjes niet met een bakfiets rijden’ meer dan sterk genoeg om deze faux-pas met een mantel der liefde te bedekken.
Wat overblijft is een helder geschreven en slim opgebouwd boek dat een zeer complexe materie op een laagdrempelige manier uitwerkt. Daarmee is het gesneden koek voor sociaal werkers, maar eigenlijk ook voor de nieuwe voorzitters van Groen of voor dat witte konijn dat heden ten dage de partij Vooruit bestiert.