Consumptiecheques kunnen sociale onrust niet bedwingen

Consumptiecheques kunnen sociale onrust niet bedwingen

Verlaag de dividenden, verhoog de lonen!

In de nasleep van de algemene staking van 9 november is er steeds meer nadruk gelegd op het idee van een eenmalige premie, naar het model van de coronabonus in het vorige Interprofessioneel Akkoord (IPA). De hoop leeft bij de regering dat dit de sociale onrust kan bedwingen. Op 16 december is er een nieuwe vakbondsbetoging voorzien voor hogere lonen.

door Boris Malarme uit de december-editie van De Linkse Socialist die vrijdag van de drukker komt

Het IPA voor 2021-2022 voorzag in een belachelijk lage loonmarge van 0,4%. Daarnaast was er de mogelijkheid om op bedrijfsniveau te onderhandelen over een belastingvrije ‘coronabonus’ van maximum 500 euro. Het ging om een premie waarop geen sociale zekerheidsbijdrage betaald werd. De premie kwam er niet in alle bedrijven en het gemiddelde bedrag van wie deze wel kreeg was 280 euro. Het was een slecht akkoord dat leidde tot een betwiste stemming binnen het ABVV.

Officieel zijn de werkgeversorganisaties tegen een dergelijke premie en willen ze een strikte toepassing van een nulmarge voor 2023-2024. De vakbonden daarentegen willen vrije loononderhandelingen die boven de index gaan  in bedrijven die het goed doen. Sommige werkgevers, vertegenwoordigers van regeringspartijen en vakbondsleiders staan open voor de piste van premies, ook al verzetten de vakbondsleiders zich tegen het belastingvrije karakter ervan. Op 10 november bevestigde minister van Economie en Arbeid Pierre-Yves Dermagne (PS) op televisie dat een ‘winstherverdelingspremie’ op de tafel van de regering zal liggen. Het gaat om een premie die onderhandeld kan worden in bedrijven die grote winsten boeken. De PS komt dus terug op haar standpunt dat de loonwet van 1996 moet herzien worden en houdt vast aan het ‘loonpact’ met de liberalen.

We kunnen geen genoegen nemen met een dergelijk zogenaamd compromis. Bijna 9 van de 10 Belgen nemen maatregelen om hun energieverbruik te verminderen en 60% bespaart zelfs op dagelijkse uitgaven, voedsel en boodschappen, vanwege de inflatie, zo blijkt uit een enquête van ING. Dit toont dat de automatische loonindexering niet volstaat om de hoge kosten van levensonderhoud op te vangen. Eenmalige premies om de woede te sussen, stellen niet gerust. Dergelijke premies worden niet in rekenschap gebracht voor de berekening van de pensioenen. Er wordt niet bijgedragen aan de financiering van de sociale zekerheid. Dit is verre van geruststellend.

De werkenden hielden alles recht tijdens de pandemie. Bij de economische heropleving eind vorig jaar werden de recordwinsten voor de aandeelhouders hersteld. Nu er inflatie en recessie is, willen ze de werkenden laten betalen voor hun crisis. De recessie wordt gebruikt om loonmatiging te verkopen rond het idee dat we allemaal in hetzelfde bootje zitten. Volgens de prognoses van het Planbureau zouden de recordwinstmarges tijdens de recessie dalen, maar nog steeds boven het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar blijven. De 60% bedrijven die het goed doen in België hebben nog steeds 275 miljard euro in kas. De middelen bestaan voor de noodzakelijke loonsverhogingen van 2 euro per uur (330 euro bruto per maand) voor iedereen.

Het is belangrijk dat sterke vakbondssectoren de zwakkere meetrekken rond een dergelijke eis. Als we erin slagen om een dergelijke loonsverhoging af te dwingen, breken we meteen de loonwet van 1996. Als bedrijven zeggen dat ze dit niet kunnen en dreigen met afdankingen, moeten ze hun rekeningen openen zodat werknemers kunnen controleren of dit waar is. Laat de bazen maar uitleggen waarom er geen reserves zijn opgebouwd voor moeilijker tijden! Indien nodig moeten bedrijven worden genationaliseerd om jobs te redden.

Bron: LSP

Trop is teveel! Woede verenigen in actie

Trop is teveel! Woede verenigen in actie

Het concept van ‘Trop is teveel’ is onder meer geïnspireerd door ‘Enough is enough’ in Groot-Brittannië: vijf eenvoudige eisen en een oproep aan verschillende lagen van de bevolking om in actie te komen. De eisen zijn: verlaging van de energieprijzen, belasten van de overwinsten, energie in publieke handen, betaalbaar wonen en het belasten van de rijken. Met een betoging op 4 december wordt de campagne op gang getrokken. 

‘Enough is enough’ kende een vliegende start door de populariteit van strijdbare vakbondsleiders als Mick Lynch van de transportvakbond RMT die met duidelijke taal de belangen van de werkende klasse op de agenda zetten. Dit gaf meteen ook perspectief aan bredere lagen van de bevolking die zich achter de kracht van de arbeidersklasse beginnen te scharen. 

Met ‘Trop is teveel’ zijn we nog niet zo ver. Terwijl alle vakbondsacties sterker dan verwacht zijn en bovendien groeien op basis van de woede, ontbreekt het in onze strijd aan scherpe woordvoerders met een programma van fundamentele verandering. Om andere lagen mee in actie te trekken, is het nochtans essentieel om perspectief te bieden. Dat was het geval met het actieplan in de tweede helft van 2014 toen een militantenconcentratie gevolgd werd door een bijzonder sterke nationale betoging als opstap naar provinciale stakingen die opliepen naar een nationale algemene staking. Het gevoel dat er gestreden werd om te winnen trok andere lagen van de bevolking aan: jongeren (met een groot jongerenblok vooraan in de nationale betoging van 6 november), gepensioneerden (vaak vroegere vakbondsmilitanten), kunstenaars (zelf getroffen door precariteit), kleine zelfstandigen … Initiatieven als ‘Hart boven Hard’ gaven deels uitdrukking aan die steun. Vandaag kan ‘Trop is teveel’ een gelijkaardige rol spelen.

Onder meer kleine zelfstandigen en de cultuursector worden hard getroffen door de hoge energieprijzen. Charissa Parassiadis, alias Slongs, van Trop is Teveel zei in Gazet van Antwerpen: “Ik heb zes jaar café Multatuli in Antwerpen uitgebaat, ik voel me dus solidair. De verhalen van zelfstandigen zijn schrijnend. Om te kunnen overleven, zouden cafébazen pintjes aan vijf euro per stuk moeten tappen, of bakkers hun brood aan zes euro moeten verkopen. Dat is onmogelijk, dus zullen velen over de kop gaan.” Ze voegde eraan toe: “We zijn het beu dat de regering niet adequaat reageert, terwijl multinationals op onze rug recordwinsten boeken. Als we niets doen, belanden we allemaal in armoede.”

De werkgevers van de grote bedrijven misbruiken de problemen van kleine zelfstandigen om zelf meer overheidssteun in hun zakken te steken. Tegelijk pleiten die bazen voor aanvallen op de inkomens van de werkenden, wat de zelfstandigen nog een tweede keer treft. Mobilisaties van al wie geraakt wordt door de hoge energiefacturen helpen de patronale leugens doorprikken. Een volgende stap kan een zichtbare aanwezigheid zijn op de geplande vakbondsbetoging midden december.

Bron: LSP

Stop de afbraak van het spoor! Minder werkdruk, meer personeel!

Genoeg is genoeg! Het begrotingsconclaaf van oktober komt neer op een besparing van 550 miljoen euro in de komende twee jaar. Infrabel dreigt opnieuw enkele lijnen te sluiten. Terwijl de noden aan veilig, ecologisch en vlot openbaar vervoer groot zijn, is de verdere afbraak een logische stap voor deze regering! In oktober was de stiptheid de slechtste in 4 jaar. In twee jaar tijd steeg het aantal afgeschafte treinen met 40%. De ticketprijzen zullen in februari met 8 tot 10% stijgen, voornamelijk wegens energiekosten. En de NMBS heeft aangekondigd dat het aantal treinen vanaf 11 december zal verminderen. Hoe kan je dit verantwoorden naar de reizigers toe?

Bovendien hebben we nog steeds te kampen met een chronisch tekort aan personeel en de vele maatregelen die de afgelopen jaren zijn genomen om de productiviteit te verhogen. De werkdruk is daardoor onhoudbaar en het aanbod steunt op heel fragiele fundamenten die elk moment dreigen in te storten. We kunnen maar één conclusie trekken: het “meer doen met minder”-model is volledig mislukt. Dit terwijl het aantal managers in 5 jaar tijd bijna verdubbelde. De staking van 29 november door ACV, ACOD en VSOA en de bijkomende staking van ASTB op 30 november en 1 december, als vervolg op de voorgaande stakingen, maken duidelijk dat het personeel er helemaal genoeg van heeft!

De spoorwegdirectie poogde de staking zelf af te kopen met een eenmalige premie van 100 euro. Zo lach je het personeel uit! Ze heeft bepaalde problemen jarenlang onder de mat kunnen vegen, maar nu komt alles aan de oppervlakte.  Ook Minister Gilkinet moet toegeven dat zijn ambities naar beneden zijn bijgesteld, maar hij verdedigt zijn staat van dienst. Het is waar dat aan het begin van de legislatuur enkele investeringen zijn gedaan, voornamelijk in infrastructuur. Maar ze zijn grotendeels onvoldoende om de in het verleden opgelopen tekorten en achterstand goed te maken. Bovendien is deze regering nooit teruggekomen op de maatregelen die de regering Michel voor haar heeft genomen, met haar meer dan 2,1 miljard aan bezuinigingen op de spoorwegen.

Zowel het personeel als de passagiers zijn het erover eens dat een echte herfinanciering absoluut noodzakelijk is. Aan geld geen gebrek: kijk maar naar de enorme winsten van de energiebedrijven. De grootste bedrijven zagen hun winstmarges in het tweede kwartaal van dit jaar zelfs boven de 45% gaan.

Samen met andere sectoren voor uitgebouwde, publieke basisdiensten!

We moeten samen met andere sectoren een kracht opbouwen om ervoor te zorgen dat deze winsten in ons voordeel worden gebruikt en niet in de zakken van een paar aandeelhouders verdwijnen. Het succes van de algemene staking van 9 november laat zien dat er ook in andere sectoren veel woede heerst. Personeelsvergaderingen om te mobiliseren en te evalueren zijn cruciaal. Een actieplan dat sectorale en sectoroverschrijdende acties combineert, kan ons in staat stellen echte overwinningen te boeken. De aangekondigde betoging in de week van 12 december is een eerste stap, maar meer is nodig om te winnen!

Laten we de eisen bij het spoor koppelen aan die van de algemene beweging, want wij hebben andere plannen dan de directie:

  • De werkdruk moet omlaag! 30-urenweek zonder loonverlies met bijkomende aanwervingen, een sociaal akkoord met maatregelen voor een beter evenwicht tussen werk en privé (bv. gezonde werkschema’s),…
  • Voor een veilige werkomgeving: massale investeringen in degelijke infrastructuur en voldoende personeel om de veiligheid te garanderen voor iedereen
  • Een aanzienlijke verhoging van de lonen om de crisis aan te pakken: 330 euro per maand extra voor iedereen, er is geld genoeg om dit realiseren!
  • Nationalisatie van de hele energiesector onder democratische controle om de rekeningen te kunnen betalen en een groene energietransitie mogelijk te maken.
  • De uitbreiding van het treinaanbod zodat het aan de noden van de samenleving en de klimaatcrisis voldoet, via massale investeringen in een publieke sector van het openbaar vervoer.

Bron: LSP

‘Europa moet minder afhankelijk worden van China’

‘De Europese Unie werkt nog te weinig aan de opbouw van haar weerbaarheid tegen een geopolitieke storm.’ Dat zegt Trends-redacteur Stijn Fockedey.

De Europese Unie staat voor een nieuwe afspraak met de geschiedenis. In 2015 greep de unie het emissieschandaal niet aan om Europese autofabrikanten tot een versnelde shift naar elektrische wagens te verplichten. Nu zou ze een versnelling hoger moeten schakelen om de Europese economie weerbaar te maken tegen de meer dan waarschijnlijke clash tussen de Verenigde Staten en China. Zelfs Apple bereidt zich voor op harde tijden.

De Chinese aandelen krijgen een klap, omdat de westerse investeerders wegvluchten. Begrijpelijk, want de sirenes gaan af. President Xi Jinping maakte van de bekrachtiging van zijn derde ambtstermijn als secretaris-generaal van de Chinese Communistische Partij een demonstratie van zijn autoritaire macht. De theatrale verwijdering van ex-premier Hu Jintao uit het partijcongres zoog alle aandacht weg, waardoor onder de radar bleef dat voor het eerst de topman van de veiligheidsdienst MSS in het belangrijkste partij-orgaan is gehesen. Volgens China-experts is dat nooit gezien en toont het aan dat Xi nog meer een prioriteit maakt van repressie. Voor alle onvrede zal er nog maar één getolereerde uitlaatklep zijn: nationalisme. Daardoor heeft Xi nog meer de handen vrij om Taiwan al dan niet binnen te vallen.

Europa moet minder afhankelijk worden van China.

De Verenigde Staten van hun kant worden almaar agressiever in hun pogingen om China af te blokken. Net voor de start van het partijcongres lanceerde het een nooit geziene economische sanctie: het is Amerikanen verboden op wat voor manier dan ook China te helpen met het ontwikkelen en produceren van geavanceerde computerchips of andere halfgeleiders. De Chinese halfgeleiderindustrie krijgt daardoor een enorme klap, omdat ze nog enorm steunt op westerse knowhow.

En dan is er nog Apple, dat deze maand aankondigde dat het versneld zijn productiecapaciteit in India opbouwt. Tegen 2025 wil het er al 25 procent van zijn iPhones assembleren. Nu is dat nog maar 5 procent. Apple is het westerse bedrijf dat wellicht het meeste profiteert van China’s economische groeispurt, en nu een nooduitgang bouwt. Het dekt zich in voor het moment dat het niet langer kan steunen op het enorme netwerk aan onderaannemers en leveranciers in China. Het heeft bovendien een oorlogskas van meer dan 180 miljard dollar, om zijn toeleveringsketen buiten China weer op te bouwen in het geval van een groot conflict tussen de Verenigde Staten en China. Andere bedrijven overleven zo’n shock enkel als de overheid hun weer miljarden toestopt, zoals tijdens de coronacrisis. De pandemie kon je nog een zwarte zwaan noemen, maar het conflict tussen de Verenigde Staten en China is ondertussen zo hard aan het smeulen dat niemand nog naïviteit zou mogen faken.

De Europese Unie werkt nog te weinig aan de opbouw van haar weerbaarheid tegen een geopolitieke storm.

De Europese Unie werkt nog te weinig aan de opbouw van haar weerbaarheid tegen een geopolitieke storm. De Duitse kanselier Olaf Scholz wil ingaan tegen zowat alle geopolitieke en veiligheidsadviseurs in Duitsland, en een Chinese rederij een sleutelpositie laten verwerven in de haven van Hamburg. Op politiek niveau proberen de Europese beleidsmakers een hardere lijn tegen China aan te houden, maar al te vaak wegen de economische belangen op korte termijn zwaarder. Bovendien volstaat een assertievere opstelling niet eens. De Europese Unie heeft in de eerste plaats een economische strategie nodig, om versneld haar afhankelijkheid van China af te bouwen. Om het heel concreet te maken: wat is het plan als Audi en co straks geen wagens meer kunnen verkopen in China, hun belangrijkste markt? En wat als Chinese leveranciers opeens achter een nieuw IJzeren Gordijn zitten? 

Bron: Trends

Het zoveelste bewijs: we zijn platbelast

De angst voor de fiscale inhaligheid van een altijd hongerige overheid maakt dat we uitstekende beleidskansen mislopen, stelt Trends-hoofdredacteur Wim Verhoeven.

Zelfs als je een peiling organiseert die niks met onze ‘wereldtitel fiscale druk’ te maken heeft, duikt de olifant in de kamer op. De Belg is helemaal platbelast. Dat zegt hij in de mobiliteitsenquête van Trends, afgenomen bij een representatief staal van de actieve bevolking. Slecht nieuws is dat, omdat slimme fiscaliteit kan helpen positieve gedragswijzigingen te stimuleren.

Toen de files na corona opnieuw aanzwollen, besloten wij heel concreet te peilen naar de mobiliteit van werknemers en het beleid dat hun werkgever ontwikkelt. Hoe ver woont u van uw werk? Hoe vaak staat u in de file? Wat moet er gebeuren om de files weg te werken? Het resultaat geeft een interessant beeld van onze mobiliteit en de mogelijkheden die een slim beleid kunnen bieden. Eén voorbeeld: een meerderheid van de actieve bevolking zegt op minder dan 20 kilometer van het werk te wonen. Dat is een afstand die perfect behapbaar is met de fiets, al dan niet elektrisch. Als tegelijkertijd slecht 18 procent zegt regelmatig de fiets te gebruiken voor het woon-werkverkeer, dan liggen daar kansen. De resultaten van onze enquête zitten vol met dit soort vaststellingen.

Het zoveelste bewijs: we zijn platbelast.

Maar allemaal worden ze weggeblazen door één antwoord. Twee op de drie Belgen – of ze zich nu elke dag vastrijden of niet – zijn tegen rekeningrijden. Slechts een kleine minderheid vindt het instrument zélf verkeerd. De meerderheid van de tegenstanders zegt “we worden al genoeg belast”. Dat zijn mensen die niet geloven in een overheid die de fiscaliteit op een faire manier inzet om een noodzakelijke gedragswijziging te bekomen. Wie ooit een basiscursus economie kreeg, weet hoe dat komt. De Laffer-curve. Het punt waarop de belastingdruk te hoog en contraproductief wordt. De gemiddelde actieve Belg vindt duidelijk dat we voorbij dat punt zitten.

Waarom is dat slecht nieuws? Omdat een faire fiscaliteit een uitstekend beleidsinstrument kan zijn. Zowat alle verkeersexperts zeggen dat rekeningrijden er ooit moet komen. Meer openbaar vervoer, meer fietsvergoedingen, auto’s minder subsidiëren,… Dat klinkt allemaal mooi, maar een rechtstreekse prikkel om de auto vaker thuis te laten, is beter. Alleen bewijzen we andermaal dat er geen draagvlak voor bestaat, zoals Bart De Wever ooit zei toen hij de N-VA terugtrok uit de discussie. Dat gebrek aan draagvlak heeft echter minder met mobiliteit te maken dan met angst voor de fiscale inhaligheid van een altijd hongerige overheid. Dat is funest voor alle maatschappelijke problemen die baat zouden hebben bij een gerichte fiscaliteit. Denk aan een gezonder eetpatroon, energiebewust leven en wonen, en vooral de arbeidsmarkt. Niks kan de tewerkstellingsgraad meer optrekken dan een slimme fiscaliteit die het inkomensverschil tussen werken en thuis blijven, fors vergroot. We lopen uitstekende beleidskansen mis en daar moet dit land zich dringend over bezinnen.

Tot slot nog dit. Deze enquête is de start van een bijzonder interessant drieluik. Volgende week ondervragen we dezelfde duizend actieve Belgen over hun mentaal welzijn op het werk. Of ze hun werk graag doen, of ze zich goed in hun vel voelen, en hoe hun bedrijf daar al dan niet op inspeelt. De week nadien zoomen we in op duurzaamheid. Zetten de werkgevers stappen vooruit om future-proof te worden? Weten de werknemers daar voldoende over? Dat drieluik vormt de aanloop naar de allereerste uitreiking van de Trends Impact Awards op 30 november. Dan bekronen we bedrijven die werkelijk een positieve impact hebben op onze leefomgeving en/of de maatschappij. De Trends Impact Awards focussen sterk op de thema’s van deze driedelige enquête. Er zit veel in om samen eens goed over na te denken. Omdat alles nu eenmaal altijd beter kan. 

Bron: Trends