‘Iedereen een elektrische wagen, is dat wel zo evident?’

Joeri Van Mierlo

Professor aan de VUB, gespecialiseerd in elektrische wagens

Voor de Universiteit Van Vlaanderen staat Joeri Van Mierlo stil bij at zijn de voordelen en belemmeringen voor de ontwikkelingen op het gebied van elektrische mobiliteit.

Wist je dat elektrische wagens al heel lang bestaan? Eerst waren er paard en kar, daarna kwam de elektrische wagen en dan pas de diesel- en benzinewagen. Was dit de juiste evolutie? We streven naar een duurzamere mobiliteit door waarvan van elektrische voertuigen een deel van uitmaken. Maar wat zijn de voordelen en belemmeringen voor de ontwikkelingen op het gebied van elektrische mobiliteit?

Elektrische wagens worden de laatste jaren gepromoot en iedereen zou er eentje moeten kopen om het milieu te redden volgens sommigen. Maar, is dat wel zo evident?

Vandaag de dag rijden er in België al meer dan 200.000 elektrische wagens en plug-in hybrides rond of bijna vier procent van het wagenpark. Bijna één op de 4 nieuw verkochte wagens heeft een laadkabel. Wil dat zeggen dat we over 5 jaar allemaal elektrisch rijden? Het antwoord is simpel. Het antwoord is nee.

Alhoewel steeds meer mensen een elektrische wagen verkiezen, worden er vandaag de dag ook nog steeds veel benzine- en dieselwagens gekocht en ja, deze zullen zeker nog meer dan 15 jaar rondrijden. En is ons land wel klaar voor deze shift? Denk maar eens aan al die grondstoffen die nodig zijn voor de productie van batterijen of het aantal laadpalen die moeten voorzien worden.

De VUB voert al meer dan 40 jaar onderzoek uit naar elektrische mobiliteit en is dan ook een echte pionier op dit vlak. Het onderzoekscentrum MOBI bestudeert deze overgang zowel op technisch vlak, als op economisch- en milieuvlak.

Uit dit onderzoek blijkt dat er drie belangrijke barrières zijn voor de marktintroductie van elektrische wagens: aankoopprijs, actieradius en laadinfrastructuur.

Goed nieuws: de aankoopprijs is aan het dalen.  Er zijn zelfs al elektrische wagens aan 17 000 euro op de markt. Maar gemiddeld kosten ze zo’n 30 000 à 40 000 euro. Dat maakt de elektrische wagen nog altijd 10 tot 25% duurder dan de gewone benzinewagen. Vanaf 2025 verwachten we dat de aankoopprijs lager zal zijn dan een benzine of diesel. De batterij, het duurste onderdeel van een elektrisch voertuig, is de laatste jaren tien keer goedkoper geworden en de prijs zal de komende jaren alleen maar verder blijven dalen. Dat komt vooral door massaproductie en het gebruik van goedkopere materialen.

We moeten niet enkel rekening houden met de aankoopprijs maar ook kijken naar de kosten voor onderhoud, tanken of laden, verzekering, taxen, enz. Zo is het laden van een elektrische wagen de helft goedkoper dan het tanken van een benzinewagen. Als je alle kosten samenneemt, dan spreken we over ‘Total cost of ownership’. Op basis van deze kost per kilometer zien we dat in het luxe segment elektrische wagens nu al goedkoper zijn. De huidige schommelingen van de benzine en elektriciteitsprijzen geven wel wat onzekerheid aan de consument. Ook de tweedehandsmarkt dient zich nog te ontwikkelen om voor alle lagen van de bevolking elektrische wagens betaalbaar te maken.

De tweede barrière is de actieradius. Enkele jaren geleden reden de meeste elektrische wagens slechts 100 a 200 km, op de Tesla na, maar die was dan ook peperduur. Maar vandaag hebben de meeste elektrische wagens een rijbereik van meer dan 300 km, en sommige rijden zelfs meer dan 500 km. Als je dit vergelijkt met de gemiddelde afstand die de Vlaming per dag aflegt, namelijk minder dan 40km, dan is deze actieradius meer dan voldoende tenzij je bijvoorbeeld naar Frankrijk op vakantie wil. Dan zal je met een elektrische wagen een paar tussenstops moeten maken om op te laden. Dit kan met een snellader in enkele tientalle minuten.

Tot slot komen we bij de laadinfrastructuur. Hier moeten we nog een tandje bijsteken en een voorbeeld nemen aan ons buurland. In Nederland zijn er namelijk bijna 10 keer meer laadpalen dan in België. Vooral in stedelijke omgevingen is de laadinfrastructuur een probleem. Wie landelijk woont kan meestal thuis laden in de garage of op de oprit. Maar in de stad, neem nu Brussel, heeft slechts 11% van de gezinnen een eigen garage. Het overige deel, zo’n 89%, is dus afhankelijk van openbare laadinfrastructuur.

Zal het elektriciteitsnet niet overbelast worden met al die laadinfrastructuur? De komende jaren zeker nog niet. Maar als we vanaf 2035 geen benzine- of dieselwagens meer mogen kopen, dan zou het best wel eens kunnen dat we vroeger dan 2035 in een stroomversnelling terecht komen. We moeten ons dan ook op tijd voorbereiden op dit scenario.

Maar het kan ook de andere richting uitgaan. Stel: ik laad mijn wagen op via de zonnecellen die op mijn werk staan. Ik rij naar huis en in plaats van verder te laden geef ik elektriciteit van mijn wagen af aan mijn huis. We noemen dit ‘Vehicle to Home’. Aangezien ik slechts 10% elektriciteit van mijn batterij nodig heb voor het elektriciteitsverbruik van mijn huis, heb ik de volgende dag nog meer als voldoende om verder te rijden. Zo is mijn elektrische wagen eigenlijk een elektriciteitsdistributienetwerk op wielen.

Elektrische voertuigen kunnen dus helpen de pieken in de vraag naar elektriciteit op te vangen. Als er veel elektriciteit uit wind of zonne-energie komt, kan men de batterijen opladen en als er veel vraag naar elektriciteit is, kan men die elektriciteit teruggeven aan het net. Ook hier dienen we rekening mee te houden dat bij de uitrol van de laadinfrastructuur en het ondersteunende elektriciteitsnetwerk, deze future proof zijn.

Zijn elektrische voertuigen wel echt milieuvriendelijk? Je moet toch de batterijen maken en elektriciteit produceren? Om dit op een wetenschappelijke manier te besturen, maken we gebruik van wat we noemen een ‘LCA’, een ‘Levens Cyclus Analyse’. Deze methode houdt rekening met alle aspecten van een voertuig zoals de uitlaatpijp-emissies, de emissies voor de productie van elektriciteit, maar ook de ontginning van grondstoffen voor de bouw van het voertuig en wat men kan recycleren op het einde van het leven van het voertuig. Op basis van deze LCA, zijn elektrische voertuigen in België 3 tot 4 keer beter voor de klimaatsverandering dan benzine- of dieselwagens. En hoe meer hernieuwbare energie we gaan gebruiken, hoe lager de impact.

Rijden we dus binnenkort allemaal elektrisch? Het is moeilijk te voorspellen maar we zijn de elektrische weg ingeslagen en alles wijst erop dat we de eerder vermelde barrières zullen overwinnen.

Prof. Joeri Van Mierlois verbonden aan de Onderzoeksgroep MOBI – Elektromobiliteitscentrum van de VUB.

Bron: Knack

‘Meer rechten voor personen met een handicap? Er gaapt een diepe kloof tussen woord en daad’

Vrije Tribune

Naar aanleiding van Freedom Drive kropen Viviane Sorée en Nadia Hadad, mensenrechtenactivisten van het eerste uur, een duidelijke oproep naar de beleidsmakers om mensen met een handicap een volwaardige plaats te geven in onze samenleving.

De open brief die comedian William Boeva recent op Facebook postte, liet een  frisse wind door Vlaanderen waaien. Personen met een handicap lieten horen  dat ze zich herkennen in wat William schrijft en dat ze net als hij een volwaardige plek willen in de samenleving. Maar hiervoor is er nu een bredere politieke koerswijziging nodig. Ons recht op een onafhankelijk leven moet hoger op de politieke agenda geraken. Terwijl we dit schrijven kijkt iedereen uit naar wat er in de Septemberverklaring van de Vlaamse Regering zal staan. Zal daar een koerswijziging in staan met daarbij de nodige maatregelen en budgetten voor ondersteuning in de samenleving? Een echt plan voor deinstitutionalisering? We zijn bijna zeker van niet. Daarom bereiden we ons extra hard voor op de Freedom Drive betoging op 27 september. Samen met honderden andere mensen met een handicap uit heel Europa eisen we aandacht voor onze rechten.

Al hard gestreden voor onze rechten

De afgelopen decennia hebben we al heel hard strijd gevoerd voor de rechten van mensen met een handicap. Dat wierp al vruchten af, in België kan je bijvoorbeeld sinds 2001 een persoonlijk budget aanvragen waarmee je persoonlijke assistentie kan organiseren. Hiermee kies je zelf wie jou ondersteunt, waar, wanneer, voor welke taken en wat hierbij belangrijk is. Dat heeft voor veel mensen met een handicap veel veranderd, we zitten zelf aan het stuur van ons leven, we hebben meer kansen om naar de gewone school te gaan, te wonen in de maatschappij en er ook te werken. Vlaanderen kreeg terecht een internationale prijs voor het persoonlijke assistentiebudget. Maar toen kwamen de  wachtlijsten… En die zijn nooit weggegaan.

Inzetten op mensen

Vandaag gaat het over 20.000 mensen met een handicap, kinderen, jongeren en volwassenen. Zij doorliepen een ellenlange procedure en kregen van de overheid bericht dat ze recht hebben op een persoonlijke assistentiebudget voor minderjarigen of een persoonsvolgend budget voor volwassenen. Maar nog altijd stelt diezelfde overheid vervolgens dat er onvoldoende geld beschikbaar is en dat ze voor onbepaalde tijd moeten wachten.

Dat er onvoldoende geld is, betwijfelen we. Volgens ons is het een kwestie van politieke prioriteiten. Onze regeringen zouden andere keuzes moeten maken en met overheidsbudgetten in de eerste plaats de mensenrechten van alle burgers beschermen en garanderen. We vinden ook dat men te eng kijkt. Waarom investeert men niet in persoonlijke assistentie? Wij kunnen actiever deelnemen aan de maatschappij en bovendien creëren we jobs.

Tweederangsburgers

Er gaapt dus een diepe kloof tussen woord en daad, ook al hebben vele landen het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap  geratificeerd, België deed dat in 2009 al. Tel uit: dat is 13 jaar geleden. Dat verdrag is nochtans klaar en helder: ‘het gelijke recht van alle personen met een handicap om in de maatschappij te leven met gelijke keuzemogelijkheden als anderen’.

Doordat we niet of niet voldoende middelen in handen krijgen om ondersteuning te betalen, blijven we afhankelijk van familie, vrienden en vrijwilligers of belanden we uiteindelijk toch nog in een instelling. Personen met een handicap komen nog te vaak in aparte structuren terecht omdat geschikte ondersteuning en juiste aanpassingen in de samenleving ontbreken. Anno 2022 voelen  mensen met een handicap zich nog altijd  als tweederangsburgers behandeld, als mensen die gemakkelijk uitgesloten worden.  

We hebben in heel Europa en ook in ons land  nog een lange weg af te leggen, en daarom komen we op straat.  We betogen voor ons recht op een onafhankelijk leven. Het is hoog tijd voor een grotere omwenteling en voor een inclusieve samenleving waarin mensen met een handicap echt meetellen.  

Investeren in inclusie

Er zijn veel goed uitgebouwde aparte structuren voor mensen met een handicap:  aparte scholen, speciale busjes, speciale vakanties, maatwerkbedrijven en collectieve wooninstellingen. De weg daar naartoe is nog altijd vaak gemakkelijker dan je weg zoeken in de gewone samenleving. Er wordt veel in geïnvesteerd, er wordt naar doorverwezen als leven en participeren in de samenleving te moeilijk is. Maar er wordt nagelaten om volop in te zetten op aanpassingen en ondersteuning om de samenleving inclusief te maken. Kinderen met een handicap wachten gemiddeld vier keer langer op een persoonlijke assistentiebudget dan op een plaats in een internaat. Dat komt omdat de capaciteit in de minderjarigeninstellingen veel groter is dan de budgetten voor persoonlijke assistentie. Het is de omgekeerde wereld en Vlaanderen blijft zo in het verleden leven. Wij willen vechten voor die toekomst. We willen dat ook jonge mensen de kansen krijgen en kunnen grijpen om een leven uit te bouwen en vorm te geven. Stel dat we allochtonen op dezelfde manier zouden behandelen: aparte scholen, aparte busjes, aparte woningen… Wat voor een maatschappij creëren we dan? Voor racisme, geloof of gender begrijpen we dat dit niet aanvaardbaar is, maar als het om mensenrechten gaat voor personen met een handicap, dan vinden we dat normaal. België blijft nieuwe instellingen voor mensen met een beperking openen, terwijl er niet voldoende ingezet wordt op toegankelijkheid en betaalbaarheid van woningen.

Het is tijd voor actie

Wat we echt nodig hebben, is een masterplan voor inclusie, op alle niveaus. Zo’n plan moet een duidelijke visie bevatten, met concrete acties en middelen in alle beleidsdomeinen. Ook al is er nog heel wat op aan te merken, in 13 Europese landen is er al zo’n plan. Bij ons nog niet, ook al werden we hier al herhaaldelijk door het VN-Comité rond aangepord. We verwachten dat de beleidsmakers bij ons hier ook het werk over opstarten. Hierbij moeten de richtlijnen van het VN-Comité de baken zijn en moet het recht op een onafhankelijk leven centraal staan. Naast het recht op ondersteuning en de regie daarover moeten ook alle andere hefbomen opgenomen worden: het uitbouwen van een inclusief onderwijssysteem, het vergroten van het aanbod aan toegankelijke en betaalbare woningen, het aanpassen van de arbeidsmarkt, de hervorming van de tegemoetkomingen voor personen met een handicap, enzovoort. Voor wie dit nodig heeft, moet er ook voldoende ondersteuning zijn om zelf keuzes te maken over zijn of haar leven. We aanvaarden geen excuses meer, maar eisen politieke actie.

Nadia Hadad en Viviane Sorée, covoorzitter en lid van het European Network on Independent Living (ENIL)

Bron: Knack

‘Vrijheid van meningsuiting en academische vrijheid onder druk?’

Astrid Elbers – Leo Neels

‘We moeten de universiteiten laten zijn wat ze moeten zijn: bolwerken van vrijheid van meningsuiting en van academische vrijheid’, schrijven Leo Neels en Astrid Elbers. Ze treden op als woordvoerders van een petitie die opgestart werd nadat twee werknemers van de UAntwerpen voorlopig geschorst werden nadat beelden van een gesprek op sociale media circuleerden. Daarop waren uitspraken te horen  over “Marokkanen” en “de Joods-orthodoxe gemeenschap”.

In de zomer ontstond commotie aan de UAntwerpen, naar aanleiding van uitspraken van twee medewerksters van de universiteit, die in een leeg lokaal napraatten over taalgebruik van sommige studentengroepen, en de moeilijkheid van integratie. Het gesprek werd onbedoeld geregistreerd met de apparatuur voor digitale colleges, die, buiten hun medeweten, actief was. Het werd op de sociale media gepubliceerd, en daar leidde het tot scherpe kritiek wegens “racisme”.

Rector Herman Van Goethem commentarieerde het incident op Terzake en noemde de uitspraken ontoelaatbaar in het kader van het diversiteitsbeleid en de strijd tegen racisme. Later nuanceerde hij, in een interview in Gazet van Antwerpen (14 juli) zijn standpunt: ‘De betreffende medewerkers hebben zich verkeerd uitgedrukt, de universiteit is onzorgvuldig omgesprongen met de opnames van lessen, die student had die opnames niet mogen verspreiden, ik ben niet helder genoeg geweest in de verantwoording van mijn optreden en sommige mensen in de publieke opinie hebben het voorval gebruikt om haatdragend te polariseren.’

Universiteiten moeten vrijplaatsen zijn waar studenten goed leren omgaan met vrijheid van meningsuiting, en er ook mee geconfronteerd worden dat anderen soms onwelgevallige meningen uiten: daarmee leren we tolerantie en ruimdenkendheid, terwijl zonder deze waarden de democratische samenleving niet kan bestaan. In Angelsaksische landen staat die vrijheid, en zelfs de academische vrijheid, onder druk.

Al in 1991 publiceerde Dinesh D’Souza zijn boek “Illiberal Education. The Politics of Race and Sex on Campus”.  In de USA werden studenten steeds meer opgeleid in bekrompenheid en intolerantie, als gevolg van een doorgeslagen antidiscriminatiedenken; de bescherming van minderheden werd zodanig doorgetrokken dat ze leidde tot grote beperkingen van uitingsvrijheid op de campus.  Zo ontstond de idee dat standaarden arbitrair waren, regels oneerlijk en het ideaal van een goed opgeleide persoon een ‘verzinsel van een blanke bourgeois mannenideologie was’, aldus D’Souza. Vandaag vatten we dat samen als ‘woke’.

Sindsdien werd de situatie aan de Amerikaanse universiteiten er alleen maar erger op. Waar vroeger universiteiten dé plaatsen bij uitstek waren voor open debat en discussie, worden nu vaak docenten en gastsprekers met ‘foute’ ideeën gecanceld, worden publicaties gecensureerd en krijgt studiemateriaal ‘trigger warnings’, waarschuwingen dat de inhoud schokkend of beledigend kan zijn.

We zijn gelukkig ver van het Amerikaanse schrikbeeld, maar ‘woke’ sluipt de universiteiten binnen. Rector Luc Sels van de KU Leuven sprak er vorig jaar over in zijn openingstoespraak.

In Antwerpen kwamen twee personeelsleden onder vuur te liggen nadat ze in een privaat gesprek de gebrekkige taalkennis en gedragsproblemen van studenten besproken hadden waarmee ze geconfronteerd werden in hun lespraktijk. Het gesprek werd buiten hun weten geregistreerd en door een derde onwettig verspreid via sociale media. Enkele kranten en ook de trollen van de sociale media hoonden ‘het racisme van de kwetsende uitspraken’, en zetten de toon. Die toon beïnvloedde helaas ook de reactie van de Rector, die zich veroordelend uitliet over de medewerksters – een standpunt dat hij later nuanceerde.

De vrijheid van meningsuiting geldt ook wanneer meningen schokkend, storend of beledigend zijn, volgens de vaste rechtspraak het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Dat vergt van toehoorders verdraagzaamheid en ruimdenkendheid. Wie zich gekwetst voelt, heeft immers ook het recht te reageren met een eigen mening. Deze ‘marketplace of ideas’, deze verscheidenheid aan meningen is essentieel in een democratie. Censuur hoort er niet thuis.

Naast vrijheid van meningsuiting, houdt academische vrijheid op de campus in dat wetenschappers vrij aan wetenschappelijk onderzoek doen en de resultaten daarvan verspreiden. Wetenschappelijk onderzoek heeft één fundamentele taak: waarheidsvinding. Net daarom mag het  géén ‘marketplace of ideas’ zijn. Kennisbevordering vergt immers dat wetenschappers werken op basis van de aangenomen standaarden van hun vakgebied. Dat betekent niet dat onderzoeksresultaten of onderzoeksmethodes niet in vraag gesteld mogen worden. Dat is zelfs noodzakelijk voor het voortschrijdend inzicht. Alleen vereist de academische vrijheid dat eenieder binnen de disciplinair aanvaarde normen blijft.

Uitingsvrijheid en academische vrijheid gaan hand in hand, maar zijn verschillend, zoals prof. Robert C. Post van Yale Law School het samenvat: ‘Als aan Nature, de American Economic Review of The Lancet een model van ‘marketplace of ideas’ zou worden opgelegd, zouden we onze verworven expertise over de aard van de wereld snel uit het oog verliezen.’ (uit: Democracy, Expertise and Academic Freedom (2012). Inderdaad, creationisme, complottheorieën, antivaxpropaganda en dergelijke horen niet thuis in wetenschappelijke publicaties.  

Aan de universiteit – die zowel een kennisinstelling als een onderdeel van de samenleving is – ontmoeten de vrijheid van meningsuiting en de academische vrijheid elkaar. En dat maakt haar uniek en complex.

Men moet er vrij kunnen spreken over gebrekkige taalkennis en over gedragsproblemen bij bepaalde socioculturele groepen. Niet alleen omwille van de uitingsvrijheid, maar ook omdat de (h)erkenning van deze problemen een eerste stap is naar een echt diversiteitsbeleid.

Het voorval aan de Universiteit Antwerpen was de aanleiding tot de petitie van 3 juli 2022, die inmiddels aan rector Herman Van Goethem werd overhandigd, nadat ze in volle vakantietijd 4.643 handtekeningen verzamelde.

Er leeft dus ook bij ons een grote zorg over de vrijheid van meningsuiting en de academische vrijheid, en dat is het gevolg van de genoemde woke-beweging.  Die zet het slachtofferschap van minderheidsgroepen voorop, op basis van destructief identiteitsdenken: de emancipatie van minderheidsgroepen zou bevorderd worden door de creatie van een vijandbeeld, ‘de oude witte man’, die hun emancipatie historisch belemmerde (zie ook: W. Weyns, Wie, wat, woke? 2021) . Al wat daarmee samenhangt wordt negatief bejegend, en dat leidt tot een cultuur van repressie op uitingen die zouden kunnen begrepen worden als racistisch of misogyn. Het publiek debat wordt verarmd, en samen-leven ondermijnd… Net nu we superdivers worden op alle niveaus, zonder dat we al leerden hoe we daar goed in worden, of hoe dat vanzelfsprekend wordt.

Dat woke de vrijheid van meningsuiting bedreigt, illustreert het voorval aan de Universiteit Antwerpen, nadat de commotie op de sociale media, volgens de gebruikelijke recepten, polariserend en veroordelend was. Dat richtte zich tegen de personeelsleden, die in de initiële publieke reacties negatief bejegend werden.

Dat woke ook de academische vrijheid bedreigt, illustreert een voorval bij Nature: redacteurs van Nature-vakbladen mogen voortaan de publicatie van uitstekende wetenschappelijke onderzoeken weigeren, wanneer de conclusies gevoelig zouden kunnen zijn voor minderheidsgroepen (De Standaard, 2 september 2022). Dat treft academia in haar kerntaak – waarheidsvinding. Wetenschappelijk correcte bevindingen moeten gepubliceerd worden, altijd.

We moeten de universiteiten laten zijn wat ze moeten zijn: bolwerken van vrijheid van meningsuiting en van academische vrijheid. Zij zijn dé plaats bij uitstek waar studenten kennismaken met die brede vrijheid van meningsuiting en ook leren omgaan met schokkende, storende of beledigende uitingen. Daarnaast ontmoeten ze er de academische vrijheid. Die brengt hen de stand van zaken in hun studiegebied bij en laat onderzoekers toe te experimenteren binnen het evidentiekader van hun wetenschap. Daarop rust wetenschappelijke vooruitgang, en op die basis werkt ook de sociale mobiliteitsfunctie van universiteiten ten opzichte van álle studenten.

Em. prof. dr. Leo Neels is advocaat en doceerde mediarecht aan de Universiteit Antwerpen. Dr. Astrid Elbers is taaldocente bij Linguapolis, het taalinstituut van de Universiteit Antwerpen. Zij treden op als woordvoerders van de petitie Stop de Cancel Culture aan de Universiteit Antwerpen, die ze deze week overhandigden aan rector Herman Van Goethem.

Bron: Knack

‘Energiecrisis: hoeveel tijd denkt de Europese Commissie eigenlijk nog te hebben?’

Kathleen Van Brempt (Vooruit) Europarlementslid voor SP.A

‘Ook als we kijken voorbij de moeilijke maanden die ons te wachten staan, heeft de Europese Unie de sleutels in handen om deze energiecrisis structureel aan te pakken’, schrijft europarlementslid Kathleen Van Brempt. ‘Werd de Green Deal begin deze legislatuur nog gepresenteerd als een duurzame groeistrategie, dan is ze vandaag onze weg uit de crisis.’

Vorige week vertelde een vrouw me hoe ze in haar appartementsgebouw op elke verdieping de helft van de spots had losgeschroefd. Meer kosten kan ze zich niet permitteren. Het is geen alleenstaand geval. Dergelijke verhalen illustreren feilloos de paniek die vandaag onder de bevolking leeft. Gezinnen zetten alles op alles om met elke kleine ingreep energie te besparen en bedrijven gaan op zoek naar creatieve manieren om de kosten te drukken of zetten noodgedwongen hun activiteiten al dan niet gedeeltelijk stop.

In een crisis van deze omvang moeten we vaststellen dat geen enkel beleidsniveau in staat is een afdoende antwoord te formuleren op de snijdende energiecrisis. Elk niveau heeft haar eigen verantwoordelijkheid te dragen. Dat hoeft op zich geen probleem te zijn, maar het vergt wel de nodige samenwerking en solidariteit. Net daar knelt vandaag het schoentje.

Op korte termijn blijven snelle ingrepen op de markt onontbeerlijk, willen we dat gezinnen en bedrijven deze winter het hoofd boven water kunnen houden. Een prijsplafond voor de import van gas, het verzekeren van de bevoorrading, het afromen van overwinsten en een loskoppeling van de prijs van elektriciteit en die van gas blijven de eerste prioriteit. Dat de Europese Ministers van Energie en de Europese Commissie er deze week opnieuw niet in slagen om met een duidelijk pakket aan maatregelen te komen, is compleet onbegrijpelijk. Hoeveel tijd denkt de Europese Commissie eigenlijk nog te hebben?

Maar ook als we kijken voorbij de moeilijke maanden die ons te wachten staan, heeft de Europese Unie de sleutels in handen om deze energiecrisis structureel aan te pakken. Werd de Green Deal begin deze legislatuur nog gepresenteerd als een duurzame groeistrategie, dan is ze vandaag onze weg uit de crisis. Al wordt dat allerminst een evidentie. Opnieuw gaan er in verschillende lidstaten stemmen op om de Green Deal af te zwakken. Zo kwam er vorige week het nieuws dat de Raad de doelstellingen rond energie-efficiëntie naar beneden wil bijstellen, pleitte de Europese Volkspartij voor een moratorium op nieuwe wetgeving en wordt openlijk gepleit om het Europese klimaatbeleid ‘on hold’ te zetten.

En zo dreigt Europa zichzelf een tweede keer in de voet te schieten. Dat blijkt ook uit onderzoek van de universiteit van Oxford. In een studie die ze twee weken geleden presenteerde, schrijven ze: “De wereld wordt geconfronteerd met een gelijktijdige inflatiecrisis, nationale veiligheidscrisis en klimaatcrisis, allemaal veroorzaakt door onze afhankelijkheid van onzekere, vervuilende, fossiele brandstoffen met volatiele prijzen. De transitie naar schone energie zo snel mogelijk drastisch versnellen is niet alleen dringend nodig om klimaatredenen, maar kan de wereld biljoenen aan toekomstige energiekosten besparen, met goedkopere, propere energie en meer energiezekerheid als gevolg.”

Een snelle en duurzame transitie is dus niet enkel haalbaar en betaalbaar, ze is ook wenselijk. Voor het klimaat en de economie, maar bovenal om sociale redenen. Vandaag kunnen overheden niet anders dan het sociaal tarief uitbreiden om een steeds groter wordende groep van mensen in energiearmoede te ondersteunen. Maar het blijft dweilen met de kraan open. Verwarming is vandaag een zaak van the haves en the have nots geworden. Maar beeld je in dat we die groep toegang kunnen geven tot een goed geïsoleerde woning. Beeld je in dat we de energiefactuur voor die groep structureel omlaag kunnen halen. Beeld je in dat we onze huizen, onze klaslokalen, onze kantoren en winkels kunnen verwarmen met schone energie, zonder angst voor het einde van de maand.

De Europese Unie kan dat. Niet door met de voeten te slepen of terug te deinzen voor de tegenstanders van dat beleid, maar door alle zeilen bij te zetten voor een ambitieus, breed en bovenal sociaal klimaatbeleid. Wie weet dient er zich dan, na een moeilijke winter, misschien wel een Europese lente aan.

Bron: Knack

Social profitsector over Septemberverklaring: ‘Verwachtingen niet ingelost’

De septemberverklaring van Vlaams minister-president Jan Jambon lost de verwachtingen niet in voor de social profitsector. Zo worden de werkingsmiddelen opnieuw niet geïndexeerd, voor het tiende jaar op rij, zegt Het Vlaams Welzijnsverbond donderdag in een persbericht.  

De social profit omvat onder meer de jeugdhulp, de gehandicaptenzorg en de maatwerkbedrijven. Enkele weken geleden vroeg de sector aan de Vlaamse regering dringend steun voor de oplopende energiekosten.  “Er komt een eenmalige energiepremie voor volgend jaar”, klinkt het. “Die zou voor alle zorg- en welzijnssectoren samen 60 miljoen euro bedragen.

Evident zal dit niet volstaan om de energiefactuur, de toegenomen verplaatsingskosten, de stijgende voedselprijzen en de gestegen bouwprijzen waar iedereen tegenaan kijkt te compenseren.” Er wordt wel 100 miljoen euro extra geïnvesteerd in de kinderopvang, merkt het Vlaams Welzijnsverbond op. “We lezen in de tekst geen verwijzing naar het verkleinen van de kind-begeleiderratio.” De organisatie dringt opnieuw aan dat daar werk van gemaakt moet worden.

Bron: Knack