Het minimumloon moet omhoog

Het minimumloon moet omhoog

“Het is meer dan tijd dat we het federaal minimumloon verhogen naar 15 dollar over het hele land.” Dat staat op de website van de nieuwe Amerikaanse president Joe Biden. Eén van zijn eerste acties was dan ook om aan het parlement te vragen om het minimumloon naar 15 dollar te brengen voor federale werknemers en onderaannemers.

In België maakt het minimumloon deel uit van de onderhandelingen tussen vakbonden en werkgevers over een nieuw interprofessioneel akkoord voor 2021-2022. Corona maakte nog meer duidelijk dat ook in België het minimumloon omhoog moet.

Veel laagbetaalde werknemers werken in essentiële sectoren. Het gaat bijvoorbeeld om huishoudelijke hulpen, verkopers in supermarkten en winkels, arbeiders in de land- en tuinbouw, pakjesbezorgers en een deel van de kinderopvang. Daarnaast is ook de horeca een laagbetaalde sector, terwijl de pandemie duidelijk maakt hoe belangrijk die sector is voor ons geluk. En als de platformwerkers van Deliveroo en Uber Eats een arbeidscontract zouden hebben, zouden ze waarschijnlijk ook tot de laagstbetaalde werknemers behoren.

Verdienen al deze essentiële werknemers geen hoger loon? Heeft corona niet blootgelegd hoezeer zij bijdragen aan het functioneren van onze samenleving? Zijn veel van hen niet blijven doorwerken, met gevaar voor lijf en leden en zelfs leven?

Het minimuminkomen bedroeg in België op 1 januari 1.593,81 euro bruto, omgerekend zo’n 9,66 euro per uur. Daarmee blijft het sterk achter bij de ontwikkeling van de Belgische economie en de gemiddelde lonen. Als het minimumloon sinds 1999 gestegen was zoals het gemiddelde maandloon, zou het in 2018 al 10,55 euro per uur geweest zijn, of op maandbasis 1.741 euro.

Verder terug in de tijd zien we een nog grotere kloof. Als het minimumloon sinds 1975 de evolutie van het bbp per gewerkt uur was gevolgd, zou het vandaag zelfs meer dan 2.850€ per maand of zo’n 17,5€ per uur bedragen. Een inhaalbeweging is dus op zijn plaats.

Zo’n hoger minimumloon heeft ook op andere vlakken positieve gevolgen. Ten eerste is het nodig om de armoede terug te dringen. Een hoger minimumloon is belangrijk om te vermijden dat het aantal werkende armen stijgt. Nog belangrijker is dat een verhoging van de sociale uitkeringen tot boven de armoedegrens best samengaat met een hoger minimumloon, zodat critici niet kunnen stellen dat “werken niet zou lonen”.

Ten tweede kan een hoger minimumloon bijdragen aan de economische relance. Voor de laagstbetaalde werknemers leidt een hoger loon wellicht tot meer consumptie, met een positief effect op de Belgische economie. Bovendien gaat een hoger minimumloon vaak samen met loonstijgingen bij een groep werknemers die boven die loonschaal zit. Ook hun consumptie kan dus stijgen.

Ten derde is een hoger minimumloon goed voor de productiviteit. Enerzijds bevordert het het welzijn van de werknemers, waardoor zij meer gemotiveerd zijn en kwalitatiever werken. Anderzijds zet het werkgevers aan om productiviteitsverhogende maatregelen te nemen. Bovendien kan een hoger minimumloon bedrijven aanmoedigen om de kwaliteit van geleverde producten en diensten te verhogen.

Critici van een hoger minimumloon zullen zeggen dat het volgens de economische theorie jobs kost. Er bestaat echter al langer kritiek op de modellen en assumpties die de basis vormen van die theorie. Nog belangrijker is dat tal van recente empirische studies aantonen, van de Verenigde Staten over het Verenigd Koninkrijk tot Duitsland en België, dat het effect van een hoger minimumloon op het aantal jobs in de praktijk beperkt tot onbestaande is.

Volgens Arindrajit Dube, één van de specialisten, zou een stijging tot 60 procent van het mediaanloon in de meeste gevallen weinig tot geen impact hebben op het aantal jobs. Voor België betekent dat dat een minimumloon van zo’n 2.016 euro per maand, of 12,2 euro per uur, geen enkel probleem zou zijn.

Bovendien zijn veel laagbetaalde jobs niet onderhevig aan internationale concurrentie en kunnen ze dus niet gedelokaliseerd worden. Tot slot voorspellen sommige analisten dat we in de toekomst eerder te maken zullen hebben met krapte op de arbeidsmarkt. Een hoger minimumloon kan net mensen aanzetten om te werken, en zo potentiële krapte tegengaan.

Kortom, mensen in een laagbetaalde job verdienen beter. Een hoger minimumloon is bovendien populair. Joe Biden heeft dat begrepen, maar ook in buurlanden als Frankrijk en Duitsland vinden stijgingen plaats. Een nieuw sociaal contract na corona kan geen genoegen nemen met slechts een minieme stijging van het minimumloon.

Oxfam: armsten lijden ergst onder pandemie

Volgens Oxfam zullen de armsten de gevolgen van de pandemie 10 jaar voelen, de rijksten maar 9 maanden.

De coronapandemie doet de economische ongelijkheid wereldwijd bovenmatig toenemen. De 1000 rijkste mensen ter wereld kunnen al hun covid-19-verliezen in een recordtijd van negen maanden terugverdienen, maar de armste mensen zouden meer dan tien jaar nodig hebben om van de economische gevolgen van de crisis te herstellen.
Dat schrijft ngo Oxfam in een nieuw rapport, dat gebaseerd is op bijdragen van 295 economen uit 79 landen en dat de gevolgen van de pandemie in kaart probeert te brengen.

De coronapandemie heeft de economische ongelijkheid in bijna elk land ter wereld enorm vergroot, concludeert Oxfam. Terwijl de tien rijkste mensen ter wereld hun rijkdom tussen midden maart en eind december met 500 miljard dollar hebben zien toenemen, hebben de meest kwetsbaren hun inkomen drastisch zien dalen. Door dat verschil zou het totaal aantal mensen dat in armoede leeft in 2020 met 200 tot 500 miljoen gestegen kunnen zijn.

Vrouwen worden het hardst getroffen, omdat ze vaker in precaire situaties verkeren, en omdat ze 70 procent uitmaken van het medisch personeel, vaak in slechtbetaalde banen die hen tegelijk een verhoogd risico op besmetting opleveren.

Verder stelde Oxfam vast dat historisch onderdrukte groepen, zoals zwarten en inheemsen, grotendeels worden uitgesloten van kwaliteitsvolle gezondheidszorg: ‘raciale ongelijkheid kost levens’. In de VS zouden 22.000 zwarten en latino’s minder gestorven zijn als ze volgens hetzelfde percentage zouden getroffen worden als hun witte landgenoten.

Ook andere economische ongelijkheid kost levens.
Dat geldt ook voor België: ‘Het sterftecijfer voor mannen van 40-65 jaar in de 10 laagste inkomensgroepen lag tot 5 keer hoger dan voor hun tegenhangers in de 10 procent hoogste inkomensgroep’, licht het rapport toe. Aurore Guieu, beleidsmedewerker van Oxfam België, verduidelijkt: ‘Vrouwen en gemarginaliseerde raciale en etnische groepen worden in armoede geduwd, hebben meer kans om honger te lijden en worden vaker uitgesloten van de gezondheidszorg.’

Oxfam stelt dat ongelijkheid niet onvermijdelijk is: er moeten duidelijke beleidskeuzes worden gemaakt om de gevolgen van de crisis op lange termijn te voorkomen. Zo moet er gewerkt worden aan universele sociale bescherming, belastingen voor de rijksten, en een eerlijke verdeling van de vaccins. ‘Deze maatregelen moeten een “nieuw normaal” worden’, aldus Guieu. Bron: Knack

Pleegde NUOD fraude?

Het openbaar ministerie van Antwerpen vervolgt vakbondsleden van NUOD Financiën (onderdeel van de onafhankelijke vakbond Nationale Unie van Openbare Diensten) en een aan hen gelieerde vzw, Modus Vivendi. Gesjoemel met het ledenaantal deed miljoenen euro’s in de zakken van de vakbond belanden. “Het is op zijn minst ironisch dat de vakbond van de fiscus nu zelf vervolgd wordt voor oplichting. Maar het is geen alleenstaand geval. Er is te weinig controle op de machtsstructuren die vanuit de zuilen werden uitgebouwd. Ze zijn onaantastbaar geworden door de politieke linken”, reageert N-VA-Kamerlid Van Peel.

Een klokkenluider bracht aan het licht dat de vakbond NUOD dankzij een kunstmatig opgepompte ledenlijst zich naast de erkende vakorganisaties ACOD, FCSOD en VSOA mocht tronen. De ledenlijst werd bijvoorbeeld opgekrikt door leden die in werkelijkheid geen lid waren of geen bijdrage hadden betaald. “Aan die erkenning als een representatieve vakorganisatie is heel wat lekkers verbonden”, stelt Van Peel.

Opnieuw subsidiefraude bij een vzw

“Met deze regelrechte subsidiefraude werden onterecht wedden uitbetaald aan vakbondsafgevaardigden. Middelen die de overheidsdienst Financiën niet kon aanwenden voor eigen personeel en werking”, vervolgt Van Peel. “En opnieuw is er een gelieerde vzw betrokken bij fraude. Nog recent diende ik een resolutie in om de schimmige constructie tussen ziekenfondsen en de aan hen verbonden vzw’s, die de deur openzet voor fraude, te laten onderzoeken door het Rekenhof. Ook bij de vakbonden zou zo’n onderzoek zeker geen overbodige luxe zijn.”

Schaf ontransparante vakbondspremies af

NUOD Financiën was er als de eerste bij om te beweren dat de middelen die de FOD Financiën ontving ontoereikend waren, maar ondertussen roomden ze middelen af voor eigen gewin. “Dat kan natuurlijk niet en is des te cynischer als het in dergelijke organisaties gebeurt. Is het geen beter idee om de klassieke, weinig transparantie vakbondspremies af te schaffen en te vervangen door een veralgemeende rechtsbijstandsverzekering voor werknemers? Dan kan de werknemer zich nog steeds laten bijstaan door een erkende werknemersorganisatie en de kost van die rechtsbijstand als extralegaal voordeel ontvangen, maar dan heeft de werknemer ook de keuze om die rechtsbijstand te gaan zoeken bij een andere private dienstverlener”, besluit Valerie Van Peel.

Neutr-On keurt de vermeende  fraude natuurlijk niet goed, maar het wordt tijd dat het machtsmisbruik van de grote vakbonden stopt. Het wordt tijd dat ook kleine vakbonden mee kunnen doen met de syndicale verkiezingen. Nu ligt de lat voor kleine vakbonden veel te hoog, want de kiesdrempel van  50.000 leden is quasi onhaalbaar. Daarnaast hebben we ook tijdens de coronacrisis gemerkt dat de grote vakbonden de vlotte werking van de HVW dwarsboomt. Volgens Neutr-On moeten ook kleine vakbonden uitkeringen kunnen uitbetalen aan hun leden.

Beweging.net neemt meer afstand van CD&V

Beweging.net, het vroegere ACW, pocht luidop hoe ze als belangenorganisatie werkt en overal “haar parlementsleden” en cabinetards heeft. En hoe ze nu zal verbreden naar Groen en Vooruit.

Wie steen en been klaagt over de particratie in België, moet tegelijk toch ook nog even naar de verzuiling kijken. Vandaag geeft Peter Wouters, voorzitter van Beweging.net, het vroegere ACW, inzage in hoe hij vanuit de coulissen op de politiek duwt. Interessant, want daarbij toont zijn zuil zich als een onvervalste powerbroker, die daar blijkbaar ook graag over pocht.
“Steun zoeken voor de politieke ideeën die ontstaan in onze organisatie, bij zoveel mogelijk partijen”, zo noemt Peeters het zelf in Het Laatste Nieuws. Daarbij bevestigt hij een evolutie die al veel langer speelt: hij wil niet meer exclusief met CD&V werken, maar ook invloed uitoefenen op Vooruit en Groen.
“We hebben onze studiedienst meer dan verdubbeld en meer mensen toegevoegd aan de parlementaire medewerkers, zodat die goed bevoorraad zijn met dossiers die op onze studiedienst zijn uitgewerkt. Sinds deze zomer zorgen we er ook voor dat onze parlementsleden een lokaal netwerk krijgen dat hen ondersteunt”, zo stelt Wouters.
Die ‘onze parlementsleden’ als terminologie, die Wouters hanteert, is daarbij veelzeggend: binnen de Kamerfractie van CD&V bijvoorbeeld, is een overgrote meerderheid van de Kamerleden begunstigd met een stempel van Beweging.net, onder meer fractieleider Servais Verherstraeten (CD&V). En bijvoorbeeld zowel vicepremier Vincent Van Peteghem (CD&V) als viceminister-president Hilde Crevits (CD&V) zijn expliciet ook ACW’ers. De kabinetschef van de vicepremier federaal, al jaren vaste man Eddy Peeters, heeft een stevig etiket van de beweging op zich.
“We hebben daar wel in geïnvesteerd, omdat we hen de laatste jaren te weinig ondersteund hebben. In ruil daarvoor hopen wij natuurlijk dat de gedachten die met hen gedeeld worden ook meegenomen worden naar de andere tafels”, zo stelt Wouters.
Die ontkent tegelijk dat zijn beweging een machtsfactor is bij CD&V. “Wij hebben nog nooit een machtsspel gespeeld binnen CD&V. Of misschien één keer, toen het kartel met N-VA gesprongen is. Maar verder heb ik daar geen weet van en dat is ook niet de bedoeling.”
Dat Wouters zoiets durft te beweren, is een beetje zoals het zonlicht ontkennen. Waarnemers die de interne werking van CD&V volgen, weten hoeveel de zuil weegt bij de lijstvorming, inhoudelijk bij regeringsbeslissingen en zelfs bij regeringsvorming.
In één dossier woog Beweging.net overigens gigantisch: Arco. Die financiële poot van de beweging ging ten onder toen Dexia implodeerde, en CD&V liep zich de benen van onder het lijf om toch maar een compensatie te krijgen voor de gedupeerden, 800.000 coöperanten. Die kwam er nooit.
Overigens moet Wouters dat even later in zijn gesprek met Het Laatste Nieuws toegeven dat zijn Beweging.net wel degelijk meespeelt bij lijstvorming binnen CD&V: “Ik weet inderdaad ook dat er op sommige plaatsen gezegd is: ‘Het zou toch niet slecht zijn als die tweede plaats door iemand van ons ingevuld kon worden. We zullen dan nog wel laten weten wie het wordt.’ Dat vind ik zelf niet de goede manier. Nu hebben we de afspraak: mensen die goed zijn, moeten kunnen doordringen tot de top van de partij. Bij anderen stopt dat.” Hoe de definitie ‘goed’ dan wordt ingevuld voor individuele politici met ambities bij CD&V, dat lijkt straks dan het enigma van de Wetstraat te worden.
Meteen is met het formaliseren van de banden met Groen en Vooruit, door het ook officieel in teksten te gieten, een brug overgestoken voor Beweging.net. De essentiële vraag is daarbij voor CD&V en zeker de niet-ACW’ers in de partij dan wel wat de rol van Beweging.net nog moet zijn: zowel invloed uitoefenen bij andere progressieve partijen, en wie weet zelfs daar ook cabinetards sturen, én tegelijk nog de lijsten samenstellen en ministers eisen bij CD&V, hoe lang is dat houdbaar? Bron: Business AM

Spaarders verliezen 10 miljard euro door de inflatie

We geven nog altijd minder geld uit dan vóór corona, en nog nooit stond er zo veel geld op de spaarboekjes. Maar tegelijk stijgt de inflatie, waardoor al dat spaargeld minder waard wordt. Dat zegt Ewald Pironet in Knack.

10 miljard euro spaargeld gaat door inflatie in rook op
‘De consumptie van de huishoudens ligt in ons land nog altijd 3 miljard euro of zo’n 5 procent lager dan in 2019, toen er nog geen sprake was van corona’, zegt Geoffrey Minne, econoom bij de Nationale Bank. ‘En wat het nog opmerkelijker maakt: van alle componenten die zorgen voor economische groei zijn de uitgaven van de gezinnen de enige die nog niet opnieuw op het niveau zitten van vóór het uitbreken van de pandemie’, vult zijn collega Raïsa Basselier aan. De twee hebben net een studie klaar. Daaruit blijkt ook dat er een recordbedrag op de Belgische spaarboekjes staat – geld dat niet meteen weer wordt uitgegeven.

U hebt het zelf gemerkt: tijdens de coronacrisis is ons consumptiegedrag grondig veranderd. ‘Winkels, kappers, restaurants, cafés, noem maar op: ze gingen voor een tijdje dicht. We konden ons geld niet of maar moeilijk uitgeven’, zegt Basselier. ‘We werden gedwongen om te sparen.’ In 2020 legden de Belgen een recordbedrag opzij, er kwam bijna 14 miljard euro bij op de spaarboekjes en 12,5 miljard op de zichtrekeningen. ‘Maar niet iedereen kon sparen’, vertelt Minne. ‘Het gros van de laagste inkomens kwam daar niet aan toe. En sommige groepen leden grote inkomensverliezen, zoals de zelfstandigen. Vooral de huishoudens met de hoogste inkomens konden meer geld opzijleggen.’

Opgekropt
Velen hadden gehoopt dat het spaargeld opnieuw zou worden uitgegeven, zodra de coronacrisis wat onder controle kwam. Niet alles natuurlijk, want u gaat niet vlug twee keer na elkaar naar de kapper omdat u een tijdje geen knipbeurt kreeg. Maar er werd toch verondersteld dat er sprake zou zijn van een ‘opgekropte vraag’ en ‘wraakconsumptie’, zodat het spaargeld gul zou rollen.

Uit de studie van Basselier en Minne blijkt dat tegen te vallen. Terwijl de bedrijven al snel opnieuw begonnen te investeren toen corona vanaf de zomer afnam, bleven de huishoudens op hun spaargeld zitten. Iets meer dan 50 procent van de gezinnen verklaarde in maart 2021 dat ze een hoger bedrag aan spaargeld dan voorheen zouden aanhouden. ‘Veel mensen zijn nog bang’, zegt Minne. ‘Mijn grootmoeder, bijvoorbeeld, durft nog altijd niet goed buiten te komen. Dat heeft natuurlijk invloed op haar uitgaven.’ Basselier: ‘Een ander element is dat vooral de meest verdienende huishouders meer konden sparen. De kans dat zij dat geld zullen gebruiken om extra te consumeren is klein. We weten dat een stijging van het inkomen bij die groep de consumptie slechts licht doet toenemen.’

Minne brengt een belangrijke kanttekening aan: ‘Het is niet zo dat de huishoudens geen geld uitgeven terwijl de ondernemingen dat wel zouden doen. Zo zwart-wit is het niet. De huishoudens stopten bijvoorbeeld meer geld in vastgoed en gaven meer uit aan renovaties.’ Basselier: ‘En ze investeerden ook meer geld in risicovollere beleggingen. In 2020 kochten ze voor 15 miljard euro aandelen of beleggingsfondsen. Maar ze gaven wel minder uit aan consumptie: min 5 procent.’

De slotsom is dat er vandaag een record van 300 miljard euro op de spaarboekjes staat, plus ook nog eens 120 miljard op de zichtrekeningen. Samen is dat 420 miljard, die de spaarders nauwelijks rente opleveren want die zit tegen de 0 procent aan. Ondertussen stijgt sinds de zomer de inflatie, het leven wordt duurder. Voor dit jaar rekent het Federaal Planbureau op een inflatie van 2,3 procent. Dat wil zeggen dat de koopkracht er dit jaar 2,3 procent op achteruitgaat: u kunt met 100 euro 2,3 procent minder kopen dan een jaar geleden. Dat betekent ook dat er dit jaar van de 420 miljard die op de spaar- en zichtrekeningen staan zo’n 10 miljard aan koopkracht in rook opgaat.

Twee elementen verzachten dat enigszins, vertellen Basselier en Minne. ‘Eén: de lonen worden geïndexeerd, ze nemen toe met de inflatie. Maar wel met enige vertraging. En bovendien worden de lagere inkomens zwaarder getroffen door de inflatie, want de fel gestegen energiekosten happen een veel groter deel uit hun budget. Twee, de werkloosheid is heel laag. Zeker in Vlaanderen is er veel vraag naar werknemers, en in de strijd om personeel bieden werkgevers soms hogere lonen en meer voordelen. Ook dat verzacht de inflatiepil.’

Dat neemt niet weg dat de inflatie vreet aan het vele spaargeld dat tegenwoordig op de zicht- en spaarrekening is geparkeerd, en dat daar volgens de studie van de Nationale Bank wellicht nog een hele tijd zal staan. Voor volgend jaar wordt uitgegaan van een inflatie van 3,3 procent, wat zou betekenen dat over 2021 en 2022 van al dat zuurverdiende spaargeld zelfs bijna 25 miljard aan koopkracht verdwijnt. Dat komt overeen met zowat één tiende van het totale bedrag dat alle overheden in een jaar in ons land spenderen. Sommigen noemen dat waardeverlies een ‘sluipende onteigening’. In elk geval raakt ze vooral de middenklasse, want de armen hebben weinig of geen spaargeld en de rijken plaatsen hun fortuin niet op een spaar- of zichtrekening. Vooral de brave spaarder is het slachtoffer. Bron: Knack