Vanaf 01 september 2024 begint Neutr-On een nieuw werkjaar.
September is traditioneel onze promotiemaand voor nieuwe leden. Wie nu lid wordt, vanaf 1 september 2024, blijft lid tot 01 januari 2026. Het voordeel voor het nieuwe lid is dus 4 maanden gratis lidmaatschap.
Vanaf 1 oktober 3 maanden, vanaf 1 november 2 maanden, enz.
Deze promotieactie is alleen geldig als u lid wordt voor minstens een volledig jaar. De actie eindigt eind
december 2024.
Wij proberen al jaren de bijdrage zo minimaal mogelijk te houden. Neutr-On is dan ook de goedkoopste vakbond van het land en veel goedkoper dan de andere vakbonden. Door de gelijkschakeling van het arbeiders- en bediendenstatuut betalen ALLE leden dezelfde bijdrage.
Er zijn twee mogelijkheden om uw bijdrage te betalen:
• Ofwel betaalt u 120 euro voor 2 jaar.
• Of u betaalt 65 euro per jaar.
Nieuwe leden kunnen zich inschrijven via het inschrijvingsformulier op de site, waarna u info ontvangt. Vul dan het formulier “doorlopende opdracht” in en geef het aan uw bank of regel die opdracht via PC-banking.
Studenten en jongeren < 18 jaar kunnen zich gratis inschrijven. Gepensioneerden betalen 25 euro per jaar.
Betaal per overschrijving op rekeningnr. BE51001235883262, met vermelding: lidgeld Neutr-On / Vakbond.
Inschrijven kan via volgende link op de website: https://www.neutr-on.be/lidgeld Dit is een ideale gelegenheid om collega’s, familie, vrienden en kennissen lid te maken.
Een nieuwe maand, nieuwe maatregelen, wijzigingen van de wetgeving, enz. Hierbij een kort overzicht.
Nieuwe regels rond afzondering en fixatie in onderwijs
In het onderwijs gelden vanaf 1 september nieuwe regels rond afzondering en fixatie, twee verregaande vrijheidsbeperkende maatregelen. Bedoeling is om duidelijkheid te scheppen over de regels, die vanuit de bescherming van de rechten van het kind vertrekken.
Tot nog toe was er in het onderwijs geen echt regelgevend kader. Nu zullen afzondering of fixatie van leerlingen in principe enkel mogelijk zijn in acute situaties waarbij een leerling andere leerlingen of onderwijspersoneelsleden in gevaar brengt. De school moet elke afzondering of fixatie registreren en bespreken met de ouders. De maatregelen als straf gebruiken, is verboden.
Als een school een afzonderingsruimte heeft, moet die voldoen aan welbepaalde vereisten. Zo moet die altijd veilig zijn voor de leerling en moet hij of zij ook altijd een personeelslid kunnen contacteren.
Afzondering is het verblijf van een leerling in een ruimte die hij of zij niet zelfstandig kan verlaten. Het gaat niet over een leerling in de hoek of op de gang zetten of de leerling in een gesloten kamer plaatsen. Fixatie is elke handeling die of elk gebruik van materiaal dat de bewegingsvrijheid van de leerling beperkt, verhindert of belemmert zodat die niet zelfstandig zijn bewegingsvrijheid kan herwinnen.
Niet langer automatisch toegang tot derde jaar BSO
Scholieren mogen vanaf dit schooljaar niet langer automatisch op een leeftijd van 15 jaar naar het derde jaar beroepssecundair onderwijs gaan. Dan kan nu enkel met een toelating van de klassenraad.
Tot vorig schooljaar konden leerlingen na het tweede jaar secundair onderwijs sowieso overgaan naar het derde jaar beroepsonderwijs, ook al waren ze niet geslaagd. Scholieren met een B-attest of zelfs een C-attest konden naar het derde jaar BSO, enkel omdat ze de leeftijd van 15 jaar bereikt hadden.
Dat ondergraaft volgens aftredend Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts het gezag van de klassenraad en de uitstraling van het beroepsonderwijs. Het heeft volgens de N-VA-minister ook “een pervers effect” omdat leerlingen minder hun best gaan doen omdat ze sowieso toch overgaan naar de tweede graad.
Vanaf nu kan dat enkel nog met toestemming van de klassenraad. “Het zijn immers de leerkrachten verzameld in de klassenraad die het best geplaatst zijn om in te schatten of een overgang naar het derde jaar beroepsonderwijs wel een goed idee is en of de leerlingen wel beschikken over de nodige kennis en competenties”, legt de minister uit.
Opnieuw boetes voor laattijdige autokeuring
Vanaf 1 september moeten bestuurders die hun auto minder dan een maand te laat aanbieden bij de autokeuring, opnieuw een boete betalen. Die bedraagt 9,80 euro. In juni vorig jaar was de boete tijdelijk geschrapt vanwege de lange wachttijden bij de keuringscentra. (Lees verder onder de foto)
Door een verhoogde capaciteit bij de keuringscentra, minder uitval van controleurs en een aantal nieuwe maatregelen rond (her)keuringsplicht, zijn de wachttijden weer ingekort, zegt het departement Mobiliteit en Openbare Werken. De in juni 2024 aangekondigde stapsgewijze overgang naar een tweejaarlijkse keuring zal de druk verder doen afnemen, luidt het nog.
Na zes maanden kan de boete oplopen tot maximaal 35 euro.
De Lijn past dienstregeling aan
De Vlaamse openbaarvervoermaatschappij De Lijn past op 2 september haar aanbod in de verschillende provincies aan, behalve in Limburg.
Aan het begin van de zomervakantie, op 1 juli, werd het aanbod van De Lijn reeds aangepast. Als gevolg daarvan worden verschillende schoolritten gewijzigd bij de start van het nieuwe schooljaar.
Maar er worden nog andere aanpassingen doorgevoerd. In de regio’s Antwerpen en Kempen bijvoorbeeld zullen tot het einde van het jaar op vier lijnen sommige ritten niet rijden. De Lijn benadrukt dat het erom gaat het aanbod betrouwbaarder te maken en dat er enkel op routes waar veel bussen rijden tijdelijk iets minder ritten zullen zijn. Belangrijke lijnen en schoolritten wijzigen niet, luidt het.
In de provincie West-Vlaanderen zijn er wijzigingen aan het aanbod in de regio’s Brugge, Oostende, Kortrijk, Midwest en Westhoek; in Oost-Vlaanderen komt er één nieuwe lijn tussen Aalter, Ursel en Eeklo.
In Vlaams-Brabant zullen sommige ritten tijdelijk niet rijden op lijnen in de vervoerregio’s Leuven en Vlaamse Rand, maar ook hier zegt De Lijn dat het om routes gaat waar veel bussen rijden.
Tarieven MIVB worden geïndexeerd
De Brusselse vervoersmaatschappij MIVB indexeert vanaf september haar prijzen. Daardoor stijgen de prijzen voor verschillende formules. (Lees verder onder de foto)
Vanaf 1 september kost een enkele rit 2,20 euro, 10 eurocent meer dan vandaag. Een dagticket slaat een halve euro op tot 8 euro. Een rit Airport2City kost 7,50 euro, eveneens een opslag met een halve euro. Een tienrittenkaart voor de luchthaven wordt 3,20 euro duurder tot 49,20 euro.
Ook een tienrittenkaart (Brupass, ook geldig op NMBS, De Lijn en TEC in Brussel) wordt duurder, van 16,80 euro vandaag tot 18 euro in september. Een Brupass XL-tienrittenkaart kost in september 24,50 euro, in plaats van 22,40 euro. Een Brupass-ticket voor 1 rit kost voortaan 2,60 euro (+20 cent), één Brupass XL-rit 3,50 euro (+30 cent).
Het tarief voor de taxibus slaat 10 cent op tot 1,80 euro, dat van een dagticket voor schoolgroepen (-18 jaar) 1 euro tot 16 euro. Een maandabonnement kost vanaf 1 september 52 euro in plaats van 49 euro, het jaarabonnement 520 euro tegenover 499 euro vandaag.
De voorkeurtarieven – de tarieven voor de mensen met recht op een verhoogde tegemoetkoming en de 12 euro-abonnementen voor jongeren en senioren – ontsnappen aan de indexering.
Strengere regels voor vloeistof in handbagage
De strenge regels voor vloeistof en gels in handbagage worden vanaf 1 september opnieuw van kracht in alle luchthavens in de Europese Unie. In de hele EU zullen reizigers zo voortaan opnieuw verpakkingen van maximaal 100 milliliter mogen meenemen. Ze zullen ook verpakkingen met vloeistof opnieuw moeten inpakken in één doorzichtige plastic zak, met een maximaal volume van 1 liter.
De veiligheidsregels voor vloeistoffen en gels werden ingevoerd in 2006. Maar ze werden in sommige luchthavens versoepeld als de bagage gecontroleerd kon worden met CT-scanners. De EU heeft twijfels bij de betrouwbaarheid van die nieuwe CT-bagagescanners, waardoor de nieuwe regels ten minste voorlopig worden opgeschort in afwachting van een doorlichting van de nieuwe scanners.
Op Brussels Airport waren de oude regels nog steeds van kracht.
Strengere regels voor kansspelen: minimumleeftijd 21 jaar
De regels voor kansspelen worden vanaf 1 september een pak strenger. De wijzigingen zijn het gevolg van een nieuwe gokwet, die de spelers beter moet beschermen tegen gokverslaving. (Lees verder onder de foto)
Als gevolg van de nieuwe wet wordt de minimumleeftijd voor kansspelen dus opgetrokken tot 21 jaar. Er geldt enkel een uitzondering voor de loterijspelen en krasloten van de Nationale Loterij, waarvoor de leeftijdsgrens op 18 jaar blijft liggen. De weddenschappen van de Nationale Loterij kunnen wel pas vanaf 21 jaar worden gespeeld.
Bovendien mogen websites niet langer verschillende gokvergunningen combineren. Het was al langer verboden om weddenschappen en casinospelen op dezelfde fysieke locatie aan te bieden. Die lijn wordt nu online doorgetrokken.
Er mogen ook geen ‘bonussen’ of andere cadeaus meer worden uitgedeeld om spelers (opnieuw) aan het gokken te krijgen.
De nieuwe wetgeving maakt voorts een einde aan de wildgroei van de zogeheten 3.3-gokautomaten, die onder meer in jeugdhuizen en tankstations opduiken. Omdat die gokautomaten symbolen van kaarten en dobbelstenen gebruiken, werden ze tot nu toe niet als kansspelen beschouwd en ontsnapten ze aan elke vorm van controle. Nu worden die apparaten verboden.
Tot slot stelt de wet ook een principieel verbod op gokreclame in. Het algemeen verbod dat al sinds 1 juli 2023 van kracht was, wordt daarmee steviger in de wet verankerd. Concreet betekent dit dat alle gokreclame verboden is, al kan de regering daar via een Koninklijk Besluit nog uitzonderingen op voorzien. Tot nu toe was de redenering omgekeerd: wat verboden is, stond opgelijst in een KB.
In de praktijk houdt dit geen grote aanpassing voor de regels rond gokreclame in. Zo blijft de overgangsperiode voor de sportsector van kracht. Vanaf 1 januari 2028 is ook elke vorm van shirtreclame in het professionele voetbal verboden.
Laagste tarief kinderopvang voor moeders die secundair onderwijs volgen
Vanaf 1 september hebben alle moeders die secundair onderwijs volgen, recht op het laagste tarief in de kinderopvang.
Het minimumtarief geldt momenteel alleen voor minderjarige moeders in het secundair onderwijs. Maar niet iedereen heeft het middelbaar afgerond op de 18-jarige verjaardag. Jonge moeders in die situatie, zien dan plots het kinderopvangtarief berekend worden op basis van het gezinsinkomen, en “dat kan natuurlijk een aanzienlijk verschil betekenen”, zo stond in het voorstel van decreet, dat in mei in het Vlaams Parlement werd goedgekeurd. Zo’n plotse tariefverhoging kan leiden tot schooluitval, klonk het nog.
Geen fiscaal voordeel meer voor laadpaal
Wie thuis een laadstation voor een elektrische wagen installeert, komt niet langer in aanmerking voor een belastingvermindering. (Lees verder onder de foto)
Uitgaven tot en met 31 augustus komen in aanmerking voor de belastingvermindering, die vanaf 1 januari van dit jaar nog 15 procent bedroeg. Wie de investering deed tussen 1 september 2021 en 31 december 2022 kon rekenen op een belastingvermindering van 45 procent, voor uitgaven in 2023 was dat nog 30 procent.
Voor bedrijven loopt de verhoogde kostenaftrek van 150 procent voor laadstations af op 31 augustus. Die verhoogde aftrek was aan dat tarief van kracht sinds begin 2023 en bedroeg de periode voordien 200 procent.
Het gaat om maatregelen die de federale regering in 2021, samen met nieuwe fiscale regels voor bedrijfswagens, beslist had om tot een groener wagenpark te komen. Het voordeel wordt stelselmatig afgebouwd om mensen aan te zetten tot een snelle investering, luidde het.
TV Vlaanderen stopt met televisie via antenne
TV Vlaanderen trekt op 1 september de stekker uit Antenne TV, zijn aanbod om televisie te kijken via de ether. Het bedrijf verwijst naar de dalende belangstelling en de snelle ontwikkeling van alternatieve manieren van kijken.
Eind 2017 lanceerde TV Vlaanderen, onderdeel van de Luxemburgs-Franse M7 group, met Antenne TV een televisieabonnement waarvoor geen kabelaansluiting, internet of satellietschotel nodig is.
Analoge uitzendingen via de ether waren in Vlaanderen al sinds 2008 verdwenen. Met een digitale ontvanger (DVB-T) bleef het daarna nog tot eind 2018 mogelijk om gratis naar de VRT-zenders te kijken via een antenne. Daarna kon het enkel nog tegen betaling: TV Vlaanderen stuurde een pakket van een vijftiental zenders in de ether.
Intussen is het aantal klanten voor die service “onvoldoende om verdere noodzakelijke investeringen te rechtvaardigen”, zegt het bedrijf in een mededeling. TV Vlaanderen stopt daarom vanaf 1 september met Antenne TV en verwijst de klanten door naar zijn andere diensten: televisie via satelliet of een tv-app waar internet voor nodig is.
Logopedie terugbetaald voor kinderen met IQ lager dan 86
Ook kinderen met een IQ lager dan 86 en met een taalontwikkelingsstoornis of dysfasie krijgen vanaf 1 september een-op-eensessies bij de logopedist terugbetaald.
Voor die kinderen is al sinds 1996 geen terugbetaling meer voorzien. De redenering was dat kinderen met zo’n laag IQ terechtkunnen in een Centrum voor ambulante revalidatie en het buitengewoon onderwijs, omdat zij baat hebben bij een multidisciplinaire aanpak. In de centra zijn er echter lange wachttijden, waardoor ouders van de betrokken kinderen al langer aan de alarmbel trekken. De federale regering bereikte in maart een akkoord rond de problematiek.
Vanaf 1 september worden een-op-eensessies dan ook terugbetaald voor patiënten met een taalontwikkelingsstoornis of dysfasie en met een performantieel of non-verbaal IQ of een ontwikkelingsquotiënt van lager dan 86. Om recht te hebben op een terugbetaling moet een IQ-test gebruikt worden uit een limitatieve lijst van het RIZIV en moet de IQ-score doorgegeven worden aan het ziekenfonds.
Jongeren in gesloten jeugdhulp kunnen tijdelijk onderwijs aan huis krijgen
Jongeren die verblijven in een voorziening veilig verblijf of in het Vlaams detentiecentrum kunnen dit schooljaar ‘Tijdelijk Onderwijs Aan Huis’ (TOAH) krijgen. Bedoeling is dat ze een band houden met hun thuisschool en kansen krijgen op het behalen van een diploma, liet uittredend minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) eerder optekenen.
TOAH bestaat al langer voor leerlingen die ziek zijn of een ongeval hebben gehad en daardoor tijdelijk niet naar school kunnen, maar kan nu ook gebruikt worden voor jongeren die verblijven in een voorziening veilig verblijf of in het Vlaams detentiecentrum. Per erkende plaats kunnen de jongeren voortaan vier lesuren thuisonderwijs krijgen.
Een veilig verblijf is er voor jongeren die in het verleden negatieve ervaringen meegemaakt hebben of jongeren die kampen met complexe problematieken. Het gaat bijvoorbeeld om jonge meisjes die slachtoffer werden van tienerpooiers of mensenhandelaars, jongeren die zelfdestructief gedrag vertonen of minderjarigen met psychiatrische problemen. In het Vlaams detentiecentrum komen dan weer jongeren vanaf 16 jaar terecht, die (zware) delicten hebben gepleegd en uit handen gegeven zijn door een jeugdrechter.
Leerkracht met buitenlands diploma kan tijdelijk aangesteld worden
Vanaf 1 september kan een school een kandidaat-personeelslid met een buitenlands diploma voorlopig een tijdelijke aanstelling geven. Voorwaarde is dat het personeelslid bij de overheid, meer bepaald NARIC-Vlaanderen, een geldige aanvraag indiende voor de gelijkwaardigheid van zijn buitenlands diploma. (Lees verder onder de foto)
Totdat het buitenlandse diploma is erkend, ontvangt het personeelslid een salaris op basis van de laagste salarisschaal voor die functie. Wanneer NARIC het diploma erkent, wordt overgeschakeld op een volwaardige aanstelling en krijgt het personeelslid een geregulariseerd salaris. Als het diploma niet erkend wordt, eindigt de tijdelijke aanstelling.
De maatregel geldt voor alle functies in het onderwijs, behalve voor gezondheidsberoepen in het buitengewoon onderwijs.
Aantal diploma’s toegevoegd als bekwaamheidsbewijs in onderwijs
De Vlaamse regering heeft een aantal diploma’s toegevoegd als vereist bekwaamheidsbewijs, in het basis-, het secundair en het deeltijds kunstonderwijs. Zo mag iemand met een masterdiploma uitgereikt vanaf academiejaar 2023-2024 aangevuld met een diploma educatieve bachelor of educatief graduaat algemene vakken en gelijknamige technische of praktische vakken geven in de derde graad aso, tso en kso.
Eerder riep de Onderwijsvereniging van Steden en Gemeenten (OVSG) al op om het systeem van bekwaamheidsbewijzen te vereenvoudigen zodat scholen een modern en flexibel HR-beleid kunnen voeren. Het is nog wachten op de definitieve goedkeuring van de Vlaamse regering, die in de tussentijd dus wel al enkele diploma’s toevoegde als vereist bekwaamheidsbewijs.
Huisartsen kunnen premie aanvragen voor ondersteunend personeel
Huisartsen kunnen vanaf 1 september een aanvraag tot premie indienen bij het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV) om ondersteunend personeel in hun praktijk aan te werven wanneer het om een eerste aanwerving gaat. (Lees verder onder de foto)
Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) maakte dit voorjaar 16,7 miljoen euro vrij om de financiële drempel te verlagen voor huisartsen die zich willen laten bijstaan door ondersteunend personeel om zo meer ademruimte en tijd voor patiënten te krijgen. De huisartsen en huisartsenpraktijken kunnen rekenen op een eenmalige tussenkomst voor opleidings-, werkings- en infrastructuurkosten die ze maken bij de eerste aanwerving van ondersteunend personeel. De tegemoetkoming, die ze kunnen aanvragen van 1 september tot 31 oktober, zal afhankelijk van het aantal aanvragen tussen 5.000 en 7.500 euro liggen. Naar schatting 5.477 praktijken – 4.872 solo- en 605 groepspraktijken – komen voor de tegemoetkoming in aanmerking.
Een nieuwe maand, nieuwe maatregelen, wijzigingen van de wetgeving, enz. Hierbij een kort overzicht.
Behandeling borstkanker enkel nog in erkende borstklinieken
Borstkankerpatiënten kunnen vanaf 1 augustus enkel nog terecht in erkende borstklinieken voor chirurgische ingrepen. Federaal minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit) zet de financiering van ziekenhuizen zonder erkenning stop.
Patiënten kunnen voor hun initiële diagnose wel nog terecht in elk ziekenhuis, maar voor het daaropvolgende multidisciplinair oncologisch consult (MOC) kan dat niet. In dat consult bekijkt een team artsen wat de vervolgstappen zijn. Patiënten kunnen voor vervolgbehandelingen zoals chemo- of radiotherapie vervolgens ook nog terecht in andere ziekenhuizen, op voorwaarde dat deze samenwerken met een erkende kliniek.
Vandenbroucke vindt het nodig om de terugbetaling van chirurgische ingrepen stop te zetten in ziekenhuizen zonder erkenning. Vrouwen die een behandeling krijgen in een niet-erkende kliniek hebben namelijk 30 procent meer kans om te sterven aan borstkanker. Dat blijkt uit een studie van het Kenniscentrum voor Gezondheidszorg van maart 2023.
Nieuwe directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen
Oud-kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen neemt op 1 augustus de fakkel over van Lieven Boeve als directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen. Vanobbergen is nog maar de derde topman van het Katholiek Onderwijs die geen kerkelijk ambt bekleedt. In mei heeft hij zijn nieuwe carrièrestap aangekondigd.
Het grote publiek kent Vanobbergen als voormalig kinderrechtencommissaris. In 2009 werd hij in die functie benoemd door het Vlaams Parlement. Hij volgde toen Ankie Vandekerckhove op. In 2019 zei hij het Kinderrechtencommissariaat vaarwel en werd hij algemeen directeur van het Vlaams Agentschap Opgroeien. In 2023 werd hij benoemd tot administrateur-generaal van het agentschap.
Bruno Vanobbergen is nog maar de derde leek aan het hoofd van Katholiek Onderwijs Vlaanderen. “Er gebeuren prachtige zaken in het onderwijs en tegelijkertijd ontsnapt het niet aan de woelige wateren. Dat er zo veel uitdagingen zijn, heeft een belangrijke rol gespeeld om ja te zeggen”, zei Vanobbergen op een persconferentie eind mei waar hij het nieuws aankondigde.
Lieven Boeve keert terug naar de KU Leuven als hoogleraar, waar hij vastbenoemd is en van waaruit hij gedetacheerd was aan Katholiek Onderwijs Vlaanderen
Europese AI-wet van kracht
Vanaf 1 augustus is de Europese regelgeving over artificiële intelligentie officieel van kracht. Daarin staat waarvoor AI wel of niet mag worden gebruikt en op welke voorwaarden. De wet moet de ontwikkeling en toepassing van AI in Europa veiliger en verantwoorder maken.
Ontwikkelaars zijn verplicht om aan te geven welke systemen met AI werken, hoe ze werken en welke data ze gebruiken. De wetgeving stelt ook strenge eisen op vlak van transparantie: chatbots met AI en AI-gegenereerde teksten, foto’s en video’s moeten makkelijker te herkennen zijn. AI-systemen die risico’s inhouden of burgerrechten schaden, worden verboden.
De EU hanteert 4 categorieën:
minimaal risico AI (bv. spamfilters, AI videospelletjes): wordt vrij toegestaan
beperkt risico AI (bv. chatbots op websites van banken of vliegtuigmaatschappijen): moet voldoen aan transparantieverplichtingen
hoog risico AI (bv. zelfrijdende wagens, robotchirurgie): wordt onderworpen aan strenge verplichtingen ter controle
onaanvaardbare AI (bv. voor sociaal kredietsysteem): wordt verboden
Hoewel de wet vanaf 1 augustus officieel geldt, treden verschillende restricties en vereisten pas later gefaseerd in werking. Bovendien zijn nog heel wat details onduidelijk, op Europees niveau wordt de klok rond aan de wet gesleuteld.
Premie voor wie sociaal energietarief misloopt
Vanaf 1 augustus komt er een premie voor lage inkomens die geen sociaal energietarief krijgen. Mensen met een beperkt inkomen maken in principe aanspraak op het sociaal energietarief. Dat geldt echter niet als je gas of elektriciteit afneemt van een collectief aansluitpunt en dus geen persoonlijke klant bent bij een energieleverancier. Ter compensatie voorziet de federale overheid voortaan een premie.
Iedereen die aan de voorwaarden voldoet, kan de premie aanvragen, behalve ouderen in woonzorgcentra of assistentiewoningen die van een collectief aansluitpunt afnemen. In een WZC wordt de energiekost in de dagprijs verrekend, en aangezien de wooneenheden in assistentiewoningen niet apart kadastraal geregistreerd zijn, komen de bewoners ervan niet in aanmerking voor de premie. OKRA noemt dat “onverdedigbaar en onbegrijpelijk.”
Eerste rijexamens met begeleiders die vorming volgden
Sinds 1 maart moeten begeleiders van kandidaat-bestuurders met een voorlopig rijbewijs B een verplicht vormingsmoment van 3 uur volgen. De minimale oefenperiode werd ook verlengd van 3 naar 5 maanden. Vanaf 1 augustus gaan dus de eerste rijexamens door met begeleiders die de vorming volgden. Zo’n 17.140 begeleiders hebben het vormingsmoment al bijgewoond.
Heb je kinderen die nog een studiekeuze willen maken? Of wil je zelf herscholen?
Een studiekeuze maken is een beetje zoals de weg zoeken, maar dan richting toekomst. Voor sommigen een fluitje van een cent, andere komen onderweg vast te zitten. Geen nood. We helpen je op weg.
Wat komt er bij een studiekeuze kijken?
Als je bij een studiekeuze 6 taken uitvoert, dan heb je meer kans dat die keuze klopt. Dat blijkt uit onderzoek. Die taken zijn alle 6 even belangrijke en de volgorde maakt niet uit.
De houding Een keuze maken is belangrijk. Wie dat niet serieus neemt, kan geen goede keuze maken.
Zelfkennis Eigen vaardigheden, sterktes, interesses en persoonlijkheid kennen is belangrijk.
Weten waaruit je kan kiezen Een breed zicht op beroepen en studierichtingen is noodzakelijk. Als je niet weet dat iets bestaat kan je er niet voor kiezen.
Inzicht in richtingen die aansluiten bij de eigen interesses Gedetailleerd informatie over mogelijkheden die aanspreken helpt om een uiteindelijke keuze te maken.
Kiezen Een keuze maken is uiteraard onvermijdelijk.
De keuze bevestigen Binden door te bevestigen: jezelf kunnen herkennen in de keuze van richting, onderwijsvorm of beroep.
Bij het CLB hebben we informatie over alle mogelijke studierichtingen en beroepsopleidingen. Ook welke richtingen op elkaar kunnen volgen en welke niet. Als dat nodig is, zoeken we samen naar interesses en talenten. Om dat te doen hebben we allerlei hulpmiddelen. Let wel: wij maken geen keuze. Wel helpen we de leerling om zelf een keuze te kunnen maken. Aarzel dus niet om contact op te nemen!
In onze Nieuwsbrief 9 van september komen we uiteraard uitvoerig terug op de onderwijsvernieuwingen, de onderwijsvisie van de Vlaamse onderwijsminister, de politieke partijen en de onderwijskoepels. Geniet nog van je vakantie.
Het debat over de funeste impact van grote ongelijkheid tussen mensen op het succes van maatschappijen groeit. Wetenschappers bieden oplossingen om het probleem aan te pakken.
In de ecologische wetenschap circuleert het inzicht dat regelmatige verstoring van een ecosysteem tot een grotere weerbaarheid tegen veranderingen leidt, omdat het systeem zich stelselmatig aanpast. In een opgemerkt artikel in Nature probeert een team van antropologen en archeologen het concept toe te passen op de weerbaarheid van mensenmaatschappijen tegen verstoring. Zestien onderzoeken uit de hele wereld, die samen een tijdspanne van 30.000 jaar bestrijken, werden opgenomen in de analyse.
De studie bevestigt dat het principe ook voor mensensystemen opgaat, hoewel het doorgaans honderden jaren duurt voor herstel na een ernstige verstoring zich manifesteert. Voorbeelden van grote verstoringen zijn de crash van Amerikaanse indianenpopulaties na de aankomst van Europese kolonisten, en de val van het Romeinse Rijk die voorafgegaan werd door een leegloop van het platteland.
De belangrijkste ontwrichtende factoren waren klimaatverandering, met name langdurige droogte, en massamigratie, zoals invasies. Er is vandaag dus niets nieuws onder de zon. Goed nieuws was dat het verwerven van weerbaarheid vrij courant bleek te zijn. Opvallend is dat het aantal probleemsituaties toenam, nadat wij zo’n 10.000 jaar geleden de transitie van zwervende jager-verzamelaars naar territoriale landbouwers hadden gemaakt.
Minder kinderen
Onderzoekers kijken graag naar het verleden om er conclusies over het heden, en eventueel de toekomst, uit te kunnen trekken. Een recent voorbeeld is het boek The Journey of Humanity van de Amerikaanse econoom Oded Galor, die op zoek is naar de wortels van weelde en ongelijkheid. Hij spitst zich toe op de vraag waarom economische groei iets van vooral de jongste 200 jaar is, en waarom hij niet universeel aan de basis van welstand ligt.
Hoe meer ongelijkheid er is in een maatschappij, hoe meer indicatoren van stress en gebrekkig functioneren er zijn.
Voor Galor schuilt de verklaring in de complexe interactie tussen bevolking, onderwijs en technologie. Eeuwenlang zijn de winsten die we uit technologische ontwikkeling puurden gewoon ‘geconsumeerd’ door de groeiende bevolking. Maar vanaf het einde van de 18e eeuw doken er in West-Europa subtiele maatschappelijke veranderingen op, die maakten dat technologische vernieuwingen vertaald konden worden in een stijgende welstand.
De sleutel was een aanpassing van het demografische gedrag: gezinnen kregen geleidelijk minder kinderen, zodat er meer aandacht kon zijn voor onderwijs. Er kwamen steeds meer middelen ter beschikking, die verdeeld konden worden onder minder mensen. Als daar politieke systemen op geënt raakten die een betere bescherming van privébezit garandeerden en economisch ondernemerschap stimuleerden, kon er een grote sprong voorwaarts gemaakt worden.
Galor voegde nog elementen aan zijn analyse toe, zoals geografische. Het rechtlijnige patroon van bevaarbare rivieren in China zou gunstiger geweest zijn voor een centraal politiek systeem dan het chaotischer rivierenpatroon in Europa. Daardoor was er grotere politieke verdeeldheid in Europa, met meer oorlog en andere vormen van concurrentie, wat innovatie in de hand zou hebben gewerkt.
Hij legde ook een misschien wat geforceerde link met genetische diversiteit in de bevolking. Economieën zouden vooral floreren in regio’s met een gemiddelde diversiteit. In situaties met een hoge genetische diversiteit, zoals Centraal-Afrika, zou het moeilijker zijn, net als in regio’s met een lage diversiteit, zoals Zuid-Amerika. Het verband is gekoppeld aan de verovering van de wereld door de moderne mens: die verliet Afrika tussen 60.000 en 70.000 jaar geleden. Zuid-Amerika was het laatste bewoonbare continent dat hij bereikte – zo’n 15.000 jaar geleden.
Kleine feiten
Galors werk wordt bekritiseerd door historici. Wouter Ryckbosch (VUB) is een van hen. Hij begrijpt bijvoorbeeld niet waarom politieke systemen die de accumulatie van welstand en weelde bevorderen, niet veel algemener zouden zijn geweest als ze echt succesvol waren. In een essay in het blad Karakter poneert hij dat geschiedkundigen, veel meer dan economen en geografen, oog hebben voor ‘kleine feiten’ die een historisch proces sturen.
Historici zijn niet altijd enthousiast over ‘grote theorieën die alles in één beweging verklaren’ – ze werken goed in de fysica, maar niet in de geschiedschrijving. Ryckbosch stelt dat zulke theorieën ‘het verleden herleiden tot een eendimensionale en onvolmaakte voorloper van het heden’. Maar premoderne samenlevingen waren in zijn visie gewoon anders georganiseerd. Hij haalt cijfers aan die illustreren dat niet bijna iedereen in de middeleeuwen arm was, zoals Galor beweert. Integendeel: de armoedecijfers zouden toen proportioneel in dezelfde grootteorde gelegen hebben als die van vandaag.
Er was toen minder formeel onderwijs dan nu, maar meer informeel onderricht, in de vorm van bijvoorbeeld leercontracten bij ambachtsmeesters. Belangrijk was dat er veel minder geproduceerd en geconsumeerd werd. Bovendien gaat Galor nogal gemakkelijk voorbij aan de ontwrichtende effecten van kolonisatie, uitbuiting en slavernij in de 18e en 19e eeuw, die een grote impuls gaven aan de creatie van welstand in West-Europa en Noord-Amerika. Rijkdom werd gewoon van het ene continent naar het andere verschoven.
Geweld en pestgedrag
Wouter Ryckbosch pleit voor meer studie van wat er gebeurde tijdens ‘de vele groeiloze millennia die aan de industriële revolutie voorafgingen’ om de prangende vraag te kunnen beantwoorden of we ‘met minder groei toch meer rechtvaardigheid, duurzaamheid en welzijn kunnen bewerkstelligen’.
De vraag wint aan belang nu steeds meer academici en andere bewuste mensen ten strijde trekken tegen wat ze de onrechtvaardige verdeling van middelen tussen mensen noemen. Een analyse in Proceedings of the National Academy of Sciences legde vorig jaar de vinger op de kloppende wonde. Ze stelde dat in zogenaamd ontwikkelde landen de mate van ongelijkheid tussen mensen in sterke mate bepaalt hoe veilig en leefbaar een maatschappij is. Hoe meer ongelijkheid er is, zoals bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, hoe meer geweld, gevangenen, druggebruik, tienerzwangerschappen en andere indicatoren van stress en functionele gebrekkigheid er voorkomen. De proportie van moorden en ander gewelddadig gedrag is in de VS elf keer hoger dan in Noorwegen, het land met de kleinste ongelijkheid tussen zijn bewoners.
Why the World Cannot Afford the Rich’ (‘Waarom de wereld zich geen rijkelui kan veroorloven’), luidt de titel van een opmerkelijk essay dat onlangs in Nature verscheen . Ook daarin wordt geponeerd dat ongelijkheid funest is voor de leefbaarheid van een maatschappij. Zelfs rijke mensen zijn beter af in een systeem waarin rijkdom wordt afgetopt en het vrijgekomen geld wordt gebruikt om de maatschappij te verbeteren, want het is er veiliger. Maar de tendens vandaag is dat superrijken almaar rijker worden. De armen zijn wel wat minder arm, maar de kloof met de rijken vergroot.
Ongelijkheid versterkt geweld en pestgedrag (ook op school). Die worden vooral uitgelokt door stress die een gevolg is van een gebrek aan respect en het gevoel tekortgedaan te worden. In ongelijke gemeenschappen wordt consumentisme aangewakkerd, vaak met zware advertentiecampagnes voor goedkope en ongezonde goederen, omdat mensen zo de kans krijgen te doen alsof ze het even goed hebben als de rijken. Het terugdringen van ongelijkheid is de belangrijkste voorwaarde voor een beleid dat met succes kan streven naar een mens- en milieuvriendelijkere leefomgeving.
Immorele praktijken
Een ander recent essay in Nature had als titel de vraag ‘How Rich is Too Rich?’ (‘Hoe rijk is te rijk?’). Het steunt op een bespreking van een boek van de Belgisch-Nederlandse econoom en filosoof Ingrid Robeyns: Limitarianism: The Case against Extreme Wealth. Bedenkingen rond grote rijkdom zijn trouwens van alle tijden. De Bijbel had het er al over, en de Griekse filosoof Aristoteles prees steden die hun best deden om ongelijkheid binnen de perken te houden en zo stabiliteit bevorderden.
De Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt poneerde in 1942 dat een jaarlijks inkomen geplafonneerd moest worden op het huidige equivalent van 480.000 dollar (441.000 euro). De belastinggraad op de hoogste inkomens was toen meer dan 70 procent. Maar het is niet gelukt: de 1 procent rijkste Amerikanen bezit vandaag evenveel als de 90 procent ‘armste’. De hoogste aanslagtaks bedraagt nu amper 37 procent. Toch vindt Robeyns het nuttig dat overheden zouden overwegen om iets vergelijkbaars te doen. Als basisregel stelt ze voor dat niemand bij ons meer dan 10 miljoen euro zou mogen bezitten – in armere landen zou het minder mogen zijn.
Destructieve sectoren, zoals die van de fossiele brandstoffen, industriële veeteelt en reclame, moeten worden afgebouwd.
De basisgedachte achter de regel is dat extreme weelde ‘dikwijls gelinkt is aan immorele of criminele praktijken’, zoals belastingontwijking. Zelfs als het gebruik van belastingparadijzen niet illegaal zou zijn, is het in ieder geval onethisch. Superrijken geven hun vermogen dikwijls ook gewoon door aan de volgende generatie, die dan verder kan bouwen op de al verworven rechten en nog meer weelde kan accumuleren.
Bovendien worden democratische processen ondermijnd door de ‘buitenproportionele politieke macht van mediatycoons, rijke stichters van filantropische organisaties en grote donoren van politieke partijen’, die zo hun positie versterken. Het Amerikaanse systeem is er een schoolvoorbeeld van, maar recent zag je bijvoorbeeld in Nederland hoe een superrijke familie van veevoerproducenten erin geslaagd is een aanhanger tot minister van Landbouw te laten bombarderen, via de door haar gecreëerde BoerBurgerBeweging.
Fast fashion
Er bestaan oplossingen om ongelijkheid aan te pakken. Er is de optie om belastingparadijzen te sluiten. Er kan een limiet komen op hoeveel kan worden geërfd – Robeyns stelt voor om het totale bedrag dat iemand in zijn leven kan erven te beperken tot 200.000 euro. Voorts pleit ook zij voor een vorm van vermogenstaks: ‘Er is zoveel goeds te doen met het geld dat boven de voorgestelde rijkdomslimiet ligt. Het kan dienen om collectieve problemen, zoals de klimaatopwarming, aan te pakken.’
Dan is er de heikele kwestie van economisch ontgroeien (degrowth), waarvoor in Nature geregeld gepleit wordt – het is overigens opvallend dat Science, de Amerikaanse tegenhanger van het Britse Nature, veel minder over deze problematiek rapporteert. Het concept wordt aangevallen omdat het lijnrecht ingaat tegen wat velen als de motor van vooruitgang zien, maar er zitten zeker bruikbare ideeën in. Een van de belangrijke punten is het afbouwen van ‘destructieve sectoren’, zoals die van de fossiele brandstoffen, industriële veeteelt, fast fashion en reclame. Dat zou in de hand gewerkt kunnen worden door de massale overheidssubsidies die nog altijd in sommige van die sectoren gepompt worden te vervangen door een vorm van ecologisch belasten.
Een tweede punt is het bevorderen van nuttige publieke investeringen, zoals openbaar vervoer. Er zijn al bijna honderd steden in de wereld die gratis openbaar vervoer aanbieden. Ook echte heilige huisjes moeten tegen de grond: de vastgoedmarkt mag niet langer een geldmachine voor makelaars en promotoren zijn, er moet gemikt worden op ‘wonen als een basisnoodzaak eerder dan als een opportuniteit om winst te maken’. Ook het beperken van de arbeidsduur, zowel in pensioenleeftijd als het aantal uren dat je per week moet kloppen, past in het plaatje van ontgroeien.
Er is één grote achilleshiel in de implementatie van de voorstellen: hoe realistisch is het dat ze erdoor komen, in een context die compleet geënt is geraakt op het in stand houden van wat al aan de orde is? Zeker in gepolariseerde politieke systemen met weinig manoeuvreerruimte zal het geen sinecure zijn. Bovendien hebben steeds meer politici zo veel moeite met de voorstellen en aanbevelingen van wetenschappers dat ze geneigd zijn die te negeren. Het lijkt dus te zullen duren tot er een nieuwe zware crash komt voor het systeem eventueel op de schop gaat. Zoals bleek uit het eerste artikel dat in dit verslag besproken werd, kweekt de mens weerbaarheid tegen catastrofen en trekt hij er lessen uit. Maar het kan honderden jaren duren voor hij eruit is.
Wij gebruiken cookies om de werking van onze website te verbeteren
Functional Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistics
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door uw Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een website of over verschillende websites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.