by admin | aug 8, 2024 | Verkiezingen 2024
Bij de lokale en provinciale verkiezingen op zondag 13 oktober zijn er een aantal nieuwigheden tegenover de vorige verkiezingen. We zetten ze even op een rij:
- De afschaffing van de opkomstplicht
Kiezers zijn niet meer verplicht om te gaan stemmen voor de lokale en provinciale verkiezingen van 13 oktober 2024. Iedere kiesgerechtigde krijgt een uitnodigingsbrief (in plaats van een oproepingsbrief) om hun stem al dan niet uit te brengen in het stemhokje.
De afschaffing van de invloed van de lijststem op het aanwijzen van verkozenen binnen een lijst.
Kiezers kunnen stemmen op individuele kandidaten, maar kunnen ook hun stem aan een lijst geven. Dat laatste is de lijststem. De lijststem blijft bestaan, maar zal geen invloed meer hebben op de aanwijzing van verkozenen. Ze tellen dus niet meer mee bij de aanwijzing van de verkozenen. De kandidaten zullen verkozen worden in de volgorde van het aantal voorkeurstemmen dat ze hebben behaald.
Vroeger werden lijststemmen overgedragen naar de kandidaten, in volgorde van hun rangorde op de kandidatenlijst. De kandidaten die bovenaan de lijst stonden, konden zo gebruik maken van de lijststemmen om verkozen te geraken. Die overdracht van lijststemmen wordt afgeschaft.
Meer over de aanwijzing van verkozenen
Kandidaat met meeste naamstemmen van de grootste fractie van de coalitie wordt benoemd als burgermeester
Deze regel is er gekomen om de betrokkenheid en stemgewicht van kiezer te vergroten en dus ook impact van kiezer op lokaal beleid. De verkozene met de meeste naamstemmen van de grootste coalitiefractie, wordt de burgemeester. Wil die persoon de ambt niet opnemen, dan gaat het naar degene met de tweede meeste naamstemmen van de grootste coalitiefractie.
Meer over de aanwijzing van de burgemeester
De invoering van een tijdelijk en exclusief initiatiefrecht om een meerderheidscoalitie te vormen voor de stemmenkampioen van de grootste lijst
Na de gemeenteraadsverkiezingen krijgen de verkozenen in afnemende volgorde van lijstgrootte een initiatiefrecht toegekend, waarmee ze een meerderheid kunnen vormen. Het initiatiefrecht komt eerst toe aan de verkozene met het meeste naamstemmen van de grootste lijst. Die verkozene krijgt 14 dagen de tijd om een meerderheid te vormen. Die termijn start de dag die volgt op de dagtekening van het proces-verbaal van de verkiezingen.
Meer over het initiatiefrecht
De bekendmaking van de fijnmazige stemresultaten
De resultaten van de verkiezingen zullen niet enkel op gemeentelijk niveau beschikbaar zijn. Vanaf 2024 kennen we de specifieke resultaten op het niveau van bepaalde deelgebieden (zoals wijken, dorpen of deelgemeenten) binnen de gemeente. Zo zien we het stemgedrag binnen die deelgebieden. Deze resultaten publiceert het ABB enkele dagen na de verkiezingen.
Meer over de bekendmaking van fijnmazige stemresultaten Recht om vrijstelling aan te vragen om te zetelen als bijzitter
Als een kiezer twee keer heeft gezeteld als bijzitter in een stem- of telbureau, dan heeft die het recht om vrijstelling aan te vragen om nog eens te zetelen als bijzitter. Vanaf verkiezingen van 9 juni 2024 registreert het ABB wie in een stem- of telbureau als bijzitter heeft gezeteld. Vanaf 9 juni 2024 beginnen we dus met tellen en vrijstelling kan dus pas aangevraagd worden voor verkiezingen na oktober 2024 (eerste registratie op 9 juni 2024, tweede registratie kan dan op 13 oktober 2024: daarna kan dus iemand gebruik maken van recht op vrijstelling). Vrijstelling is enkel om te zetelen als bijzitter, niet als voorzitter of secretaris. Stemadvies Neutr-On: stem NIET op corrupte partijen of gemeenteraadsleden.
by admin | aug 8, 2024 | Sectoren
- Wordt ons loon binnenkort op een andere manier bepaald?
Liever dan een vergoeding volgens het aantal jaren in dienst, willen ze hun werknemers belonen gebaseerd op prestaties en competenties. Maar is dat wel een goed idee? En kan dat zomaar? Anton Goegebeur in GVA
De koppeling van anciënniteit en loon is al jaren een discussiepunt. Momenteel werkt 78 procent van de bedrijven nog met barema’s op basis van anciënniteit: wie langer in dienst is, krijgt dus meer loon. Hr-dienstverlener Acerta vroeg aan 500 werkgevers hoe zij vandaag kijken naar het anciënniteitsprincipe. Slechts een kwart (26 procent) wil het behouden.
Dat is geen verrassing. Werkgevers geven al langer aan dat verloning op basis van anciënniteit onvoldoende motiveert. Ze zouden liever belonen op basis van prestaties en competenties. “Een werkgever kan zo beter sturen waar hij met zijn organisatie heen wil”, zegt Kathleen Bracke, verloningsexperte van Acerta Consult. “Het bedrijf kan doelen stellen en daar een beloning aan vastkoppelen.”
Het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) noemt dat ‘modern HR- en verloningsbeleid’. “Verlonen op basis van verantwoordelijkheid, prestaties en jobskills hoort daarbij, anciënniteit veel minder”, zegt woordvoerder Alexander Verstappen. Voor het VBO moet de fiscale hervorming, waar al lang discussie over heerst in de Wetstraat, zo’n modern beleid faciliteren.
Bedrijven zijn gebonden aan sectorale cao’s. Om volledig af te stappen van verloning op basis van anciënniteit is een consensus nodig tussen werkgevers en werknemers. Dat is niet evident. Werknemersorganisaties zijn gehecht aan het principe: de garantie op een stijgend loon is niet te versmaden.
Ook dat blijkt immers uit de bevraging van Acerta, waar ook 2.700 werknemers aan deelnamen. Zij gaven hun loon een score van 7 op 10. De zekerheid dat het geld maandelijks op de rekening komt, is voor werknemers hét belangrijkste criterium. 85 procent wil weten hoeveel die elke maand zal verdienen en hoe het loon de komende vijf tot tien jaar zal evolueren. “Daarnaast blijken ook transparantie en billijkheid voorwaarden opdat een loonpakket motiverend werkt”, zegt Bracke.
Arbeidssocioloog Jan Denys.
“Anciënniteit heeft een duidelijk nadeel”, zegt arbeidssocioloog Jan Denys (Randstad en lid van de Hoge Raad voor de Werkgelegenheid). “Oudere werknemers zijn minder geneigd om van job te veranderen. Wie na zijn 50ste ander werk wil of zoekt, moet vaak inbinden. Dat is een groot en zwaar onderschat probleem.” Ook werkgevers zijn wantrouwig: is iemand die voor minder gaat werken wel voldoende gemotiveerd?
“Het is helder en er kan geen discussie over bestaan. Bij het belonen van prestaties is dat lastiger”
Arbeidssocioloog bij Randstad en lid HRW Jan Denys
Toch blijft het principe populair. Drie kwart van de bedrijven, vooral in de dienstensector, maakt er gebruik van. “Omdat het simpel is”, zegt Denys. “Het is helder en er kan geen discussie over bestaan. Bij het belonen van prestaties is dat lastiger. Welke prestaties? Die van jou of die van je team? En hoe wordt het gemeten?”
Tegenstanders van een afschaffing vrezen dat het de sfeer op de werkvloer niet ten goede komt: er ontstaat onduidelijkheid en het werkt favoritisme in de hand. Toch ziet Bracke van Acerta mogelijkheden. Werkgevers zullen héél transparant moeten zijn over loonsverhogingen. “Europa voerde een richtlijn in rond ‘loontransparantie die streeft naar gelijke beloning voor gelijk werk’. België heeft nog tot 2026 om die richtlijn in wetgeving om te zetten.”
“Anders dan in het buitenland weegt anciënniteit hier zwaar door. Dat laat weinig ruimte voor alternatieven”
Verloningsexperte bij Acerta Consult Kathleen Bracke In principe sluit het een het ander niet uit. Loyaliteit belonen, kan gepaard gaan met een vergoeding voor het behalen van targets. “Idealiter heb je een goede mix”, zegt Denys. Steeds meer bedrijven evolueren die kant uit, maar in België gaat dat soms moeizaam, weet Bracke. “Anders dan in het buitenland weegt anciënniteit hier zwaar door. Dat laat weinig ruimte voor alternatieven.”
Bron: GVA
by admin | aug 8, 2024 | Varia
Een kritische analyse van alternatieven voor de indexering, door Thomas Greuse in Minerva
Sinds de energiecrisis is het debat omtrent de ‘automatische’ loonindexering opnieuw actueel, met voorstellen om de automatische indexering af te schaffen of om het mechanisme te vervangen door alternatieven. Het sociaal overleg wordt daarbij omzeild. Met uitzondering van het Verbond van Belgische Ondernemingen en misschien enkele werkgeversorganisaties is er echter niemand die het principe van een loonindexering fundamenteel in vraag stelt, noch aan Franstalige, noch aan Nederlandstalige kant. De voorstellen gaan vooral over aanpassingen aan het mechanisme en niet over de zuivere afschaffing ervan. Een zuivere afschaffing wordt dan misschien niet overwogen, het feit alleen al dat sommige progressieve partijen het idee voor een afschaffing of een fundamentele aanpassing van het indexprincipe opwerpen of steunen, stemt tot nadenken. Hun motivering: de opvatting, vaak foutief, dat het huidige mechanisme de ongelijkheden vergroot.
In deze nota worden twee alternatieve mechanismes geëvalueerd: de indexering in euro en de indexering die geplafonneerd wordt tot een bepaald loonniveau; een derde oplossing wordt ook soms naar voren geschoven, maar die laatste is een variant op de indexering in euro.
Voor we een definitie geven van indexering, moeten we eerst inflatie definiëren. Inflatie ligt aan de basis van de indexering. De definitie van inflatie door het INSEE, het Franse bureau voor de statistiek, luidt als volgt: “het verlies aan koopkracht van het geld dat zich vertaalt in een algemene en duurzame prijsstijging. Inflatie onderscheidt zich van stijgende levensduurte. De waardevermindering van het geld is een fenomeen dat de hele nationale economie raakt (huishoudens, bedrijven enz.)’ [1]. Die prijsstijgingen hebben het effect van een reële loondaling en zijn in principe een welvaartstransfer van de werknemers naar de werkgevers.
De arbeidsovereenkomst bepaalt immers welke taak uitgevoerd moet worden in ruil voor de nominale verloning. Die verloning wordt vastgelegd op moment T (het moment van de ondertekening van de overeenkomst). Hoewel de nominale verloning niet wijzigt, heeft de inflatie het effect van een loonsverlaging doordat het geld aan koopkracht verliest. Anders gezegd: de inflatie leidt tot waardeverlies van een monetaire eenheid die verkregen wordt door een bepaalde hoeveelheid werk.
De indexering is het mechanisme waarmee het interprofessionele overleg de aanpassing van het nominale loon aan de inflatie geheel of gedeeltelijk automatiseert. Zo kan het reële loonverlies beperkt worden. De volledige analyse vindt u hier. Het artikel in Minerva hier.
by admin | aug 8, 2024 | Varia
“In een schurkenstaat zitten procureurs op de plaats van de rechters”
Opinie van Walter De Smedt in dewereldmorgen
Niemand kan het recht worden ontnomen om door zijn natuurlijke rechter te worden berecht. Zo staat het in de Grondwet. Het is aan de rechter om te oordelen wanneer burgers in hun verhouding met het beleid in een conflict komen dat zij zelf niet meer kunnen oplossen. In de praktijk worden de rechten van de burger in het gerechtelijk apparaat steeds verder uitgehold, volgens Walter De Smedt, voormalig lid van de commissie-Franchimont
Hoe deze gerechtelijke afhandeling gebeurt is ook duidelijk bepaald. Het moet volgens de vereisten van het eerlijk proces verlopen. Dat betekent dat het moet gebeuren in een tegensprekelijk en openbaar proces waarin iedere partij zijn zeg kan doen en de rechter op gemotiveerde en publieke wijze oordeelt over schuld en boete. Dat dit openbaar moet geschieden strookt met de wensen van de witte marsen.
Justitie moet ook zichtbaar, transparant, gebeuren. In de feitelijkheid is de wijze waarop justitie handelt steeds verder van deze grondprincipes afgeweken. Enerzijds heeft één van de procespartijen, de procureur, zijn macht erg vergroot. Anderzijds worden de rechten van de burger steeds verder uitgehold.
Justitie is daardoor geen dienstverlening aan de burger meer, maar een zaak waarin de belangen van magistraten, advocaten en het politiek beleid de rechten van de burger verdringen. Bovendien is deze evolutie weg van de burger niet zomaar, maar integendeel, erg bewust gebeurd.
De twee parlementaire Bendeonderzoeken stelden vast dat de procureur een overmatige rol had verkregen in het bepalen van onderzoeksstrategie en onderzoekspistes. Daarom werd een commissie van experten, de commissie Franchimont, opgericht.
Die moest de “knelpunten” in de procedure wegnemen. Daarom werd in de wet-Franchimont de opdracht van zowel de procureur als van de onderzoeksrechter verduidelijkt worden en kregen de burgers bijkomende rechten. Waar voorheen de procureur verplicht was te vervolgen, het onderzoek door een onderzoeksrechter gebeurde, en de uiteindelijke beoordeling aan de strafrechter werd gegeven, ontstonden gebruiken die door de commissie-Franchimont niet meer konden worden terug gedraaid.
De procureur gebruikte zijn hoedanigheid van officier van gerechtelijke politie om steeds meer zelf te onderzoeken, waaruit het opsporingsonderzoek groeide, een onderzoek zonder tussenkomst van een onderzoeksrechter. De procureur gebruikte ook de verjaring van de strafvordering om vervroegd een beslissing te nemen. Dossiers werden zo opzijgelegd tot de verjaring was ingetreden.
De wet-Franchimont erkende dit gebruik en wettigde het recht op sepot, de beslissingsmacht van de procureur om niet te vervolgen. De onderzoeksrechter kreeg daarentegen de opdracht alle maatregelen te nemen die de rechtscolleges in staat moeten stellen met kennis van zaken te oordelen.
De andere procespartij, de burger, werd niet vergeten. Hij verkreeg het recht om tijdens het vooronderzoek inzage te verkrijgen in het onderzoekdossier zen kon hij tevens aan de onderzoeksrechter bijkomende onderzoeksverrichtingen vragen.
Ook de geheimhouding van het vooronderzoek werd gerelativeerd. Zowel de burger, bij monde van zijn advocaat, als de procureur, kunnen er publieke mededelingen over doen indien het openbaar belang dat vereist.
Vraag is nu of deze wettelijke hervormingen wel worden toegepast. Wat gebeurt er wanneer een burger zijn rechten wil uitoefenen en hij een conflict aan de beoordeling van de strafrechter wil voorleggen? Om zijn rechten te kunnen uitoefenen heeft ook de burger, net zoals de andere procespartij, de procureur, een grondwettelijke toegang tot de strafrechter.
De burger kan zich verzetten tegen een sepot door de procureur, door zich bij de onderzoeksrechter burgerlijke partij te stellen, waardoor de beslissing vervalt van de procureur om niet te vervolgen. De burger kan voor de meeste misdrijven ook zelf naar de strafrechter stappen door de verdachte er rechtstreeks te dagvaarden.
Hoe het één en het ander in de feitelijkheid verloopt is evenwel erg verschillend van vroegere rechten en voorschriften. De wijze waarop de verschillende dossiers over het wanbeleid van de burgemeester van Boechout in het Antwerpse justitiepaleis worden behandeld geven een duidelijk beeld van hoe in de praktijk vorige wetswijzigingen worden toegepast.
Over het wanbeleid te Boechout werd door Audit Vlaanderen, een agentschap van de Vlaamse overheid, een forensisch onderzoek gevoerd. Zowat alle bestuurlijke “disfuncties” die een burgemeester kan begaan werden er in opgesomd.
Omdat er ook ernstige en samenlopende omstandigheden zijn dat er misdrijven werden gepleegd, inmenging en schending van het beroepsgeheim, werd het verslag van dit onderzoek via de Centrale Dienst voor Corruptiebestrijding, aan de procureur te Antwerpen overgemaakt. Het gaat hier niet zomaar om een krantenartikel of een bericht op sociale media.
“Een forensische audit is een geheel van audit-activiteiten, waarbij gegevens worden verzameld, gecontroleerd, bewerkt, geanalyseerd en gerapporteerd om de waarheid te achterhalen of om bewijzen te vinden, wanneer er ernstige aanwijzingen zijn van mogelijke onregelmatigheden” (website Audit Vlaanderen).
De bewijzen van de weerhouden disfuncties en misdrijven, e-mailverkeer tussen de burgemeester en de twee lokale bouwpromotoren, werden aan het dossier gevoegd, geanalyseerd en besproken. Advies van het Vlaams agentschap Binnenlands bestuur bevestigde de aanwijzingen van het bestaan van de misdrijven schending van het beroepsgeheim en inmenging.
Ondanks het feit dat in het auditverslag de bewijzen van de vermeende misdrijven, schending van het beroepsgeheim en inmenging, werden toegevoegd, geanalyseerd en besproken, legde de procureur te Antwerpen het dossier opzij. Omdat een burger zich burgerlijke partij stelde kon de procureur niet meer beslissen het te seponeren, het zonder gevolg te laten.
Daarop nam de procureur een vordering voor de raadkamer van de rechtbank waarbij hij het afsluiten van het onderzoek en de buitenvervolgingstelling van de verdachten vorderde. Hij motiveerde deze vordering met de bewering dat de daders “onbekend” waren gebleven. Deze bewering wordt echter door de elementen van het dossier tegengesproken.
De verdachten werden er meermaals in geïdentificeerd en zelfs door de onderzoeksrechter persoonlijk gehoord. Deze bewering kan daardoor moeilijk ernstig worden genomen. Het is gewoonweg onwaar. Bovendien is het de vraag waarom de procureur op die wijze tracht het grondwettelijk recht van de burger-klager te beletten om zich tot de strafrechter te wenden.
Er zijn in dit dossier ontegensprekelijk ernstige en samenlopende aanwijzingen dat er misdrijven werden gepleegd en de daders ervan zijn duidelijk bekend. Waarom wil de procureur dan beletten dat hierover een openbaar en tegensprekelijk debat voor de strafrechter wordt gevoerd? In dat debat kan hij alle elementen aanhalen die volgens hem een vrijspraak wettigen.
Dezelfde vraag kan ook aan de onderzoeksrechter worden gesteld. Ook hij is immers in het bezit van het uitvoerig en kundig auditverslag. Niemand werd evenwel door de onderzoeksrechter in verdenking gesteld. De burgemeester weigerde een verklaring af te leggen. De advocaten beriepen zich op hun beroepsgeheim om hetzelfde te doen.
Het gaat hierin over een telefoontje van de advocaat van de klager waarin die het voorstel van de advocaat van de burgemeester overmaakt. Daarin stelt die advocaat op vraag van de burgemeester voor om de klacht tegen één van de bouwpromotoren te laten vallen in ruil voor de erkenning van het door de burgemeester beweerde niet vergunde tennisterrein van de klager.
Omdat de klager het telefoongesprek had opgenomen werd het aan het gerechtsdossier gevoegd zodat daarover ook niets meer moet worden onderzocht. Dergelijke poging tot corruptie is strafbaar, wat de advocaat van de klager in het telefoongesprek ook tot de uitspraak bracht dat er niets van op papier kon worden gesteld.
Pech voor de betrokken advocaten want het Hof van Cassatie heeft het gebruik van dergelijke opname toelaatbaar verklaard en laat de beoordeling, bij toepassing van de Antigoonleer1, over aan de strafrechter. De advocaten trachtten evenwel aan de strafbaarheid te ontkomen door voor te houden dat zij geen verklaring mogen afleggen omdat zij gehouden zijn door hun beroepsgeheim.
Maar ook daarover is de rechtspraak duidelijk. Hun beroepsgeheim dient enkel om de rechten van de cliënt te beschermen. Voor de eigen misdrijven zijn de advocaten als gewone burgers strafbaar. Bovendien weigerde de onderzoeksrechter in te gaan op de vraag van de burger-klager om de verdachten in verdenking te stellen en ook een onderzoek te doen naar mogelijks verleende gunsten. Volgens hem is de waarheidsvinding er niet door gediend.
Mag er ook op gewezen worden op welke wijze de burger-klager werd opgevangen wanneer die zijn recht wilde uitoefenen. Bij het aanhoren van de opname van het telefoongesprek was een befaamd advocaat van de Antwerpse balie niet bereid klacht te doen tegen zijn confraters.
Beroep op een advocaat van een andere balie had tot gevolg dat het advies van de stafhouder moest worden gevraagd. En die stafhouder vond het gebruik van de telefoonopname niet toelaatbaar. Daardoor moest de burger-klager zelf en zonder bijstand van een advocaat zorgen voor het opstellen van een burgerlijke partijstelling en moest hij zelf naar de onderzoeksrechter stappen om die neer te leggen.
Omdat de waarborg van 500 euro op de griffie niet met een bankkaart kan betaald worden moest in een bank cash worden opgehaald. Terug op de griffie kreeg de burger een verklaring voorgelegd waarin vermeld werd dat hij voor de onderzoeksrechter was verschenen en dat die er akte van genomen had.
Omdat de burger geen enkele onderzoeksrechter had gezien noch gehoord en de ondertekening ervan de nietigheid van de daarop gesteld onderzoekshandelingen tot gevolg kan hebben weigerde hij deze te ondertekenen, wat de gramschap van de griffier tot gevolg had zodat de burger ‘s anderendaags “mocht” terugkomen.
Het gaat in voorgaande feiten nog niet eens over de behandeling over de grond van de zaak, de vraag of er voldoende bewijs is voor de beoordeling door een rechter van de schuld en boete. Het gaat tot nu toe enkel over de vraag of het dossier al dan niet in een tegensprekelijke en openbare behandeling voor en door de strafrechter moet komen zodat de burger-klager er zijn grondwettelijk gewaarborgd recht kan door uitoefenen en de andere burgers kunnen zien hoe recht wordt gedaan.
Een verwijzing naar de wijze waarop het Reuzegomproces werd afgedaan en daarbij door de procureur tweemaal de toetsing door het Hof van Cassatie werd vermeden is niet veraf.
Het zijn deze elementen die aanleiding waren tot de afkeuring van de eerste versie van de afkoopwet, de wet die de procureur de macht gaf de toegang tot de strafrechter te beletten door een geheime deal met de verdachte over de afkoop van schuld en boete. Niet eerlijk, want zonder rechterlijke toetsing, en evenmin transparant.
Als je vaststelt stelt hoe in de Boechoutse dossiers de normale uitoefening van de rechten van de burger worden belet en de procureur er zich zelfs tegen verzet kan je daaruit besluiten dat de door de wet-Franchimont aan de burger gegeven rechten maar ook de verduidelijking van de opdrachten van de procureur en van de onderzoeksrechter worden miskend.
Door deze vaststelling overstijgen de Boechoutse dossiers het individueel karakter en worden de huidige “knelpunten”, die de wet-Franchimont wou wegnemen, versterkt. De door de Bendeonderzoeken vastgestelde “overmatige” rol van de procureur is, in tegenstelling met het door de wet-Franchimont bedoelde evenwicht tussen de procespartijen, verder geëvolueerd, waarbij de feitelijke macht van de procureur steeds verder wordt versterkt zodat deze zich steeds meer als een rechter kan gedragen.
Ook de door de witte marsen gevraagde transparantie wordt daarbij ontweken. Ook het afsluiten van het bendeonderzoek gebeurt door een behandeling voor de raadkamer, met gesloten deuren, zodat niet kan gezien worden wat er in het dossier staat en recht niet zichtbaar kan gebeuren: niet volgens de vereisten van het eerlijk proces, boven het hoofd van de burger en niet transparant.
Het is dezelfde evolutie die zich ook op algemeen en bestuurlijk-politiek vlak heeft doorgezet. Ook daar is de kloof tussen de burger en het beleid sterk vergroot. Geen wonder dus dat zowel het politiek als het justitieel beleid sterk aan geloofwaardigheid hebben ingeboet.
Wie doet er wat aan?
Hoe een gerechtelijke procedure verloopt wordt nu een onderhoudend TV-programma, over cold cases worden betwistbare podcasts gemaakt, magistraten trekken zelfs naar de scholen om het allemaal aan de verontwaardigde leerlingen uit te leggen. Ondertussen zet de evolutie weg van de burger zich in justitie door en neemt de procespartij die de procureur is steeds meer de opdracht van de rechter in.
Justitie is er niet meer voor de burger maar voor de magistraten, de advocaten en voor het politiek beleid. Bovendien moet het daarom ook allemaal afgeschermd en zelfs geheim worden gehouden en wordt wie er over bericht bedreigt met vervolging van wat nu misbruik van inzagerecht wordt genoemd.
De gewezen eerste-voorzitter van het hoogste hof, ridder de Codt, had gelijk toen hij verklaarde dat onze rechtsstaat naar een schurkenstaat evolueert. Daar liggen onze verkozenen evenwel niet van wakker. Zij drukken op het knopje dat hen wordt aangewezen en ondergraven daardoor hun eigen statuut en dat van de andere macht die justitie zou moeten zijn.
Zoals hun opdracht wordt misprezen wordt ook het recht van de burger miskend en tegelijk ook dat van wat de Grondwet bedoelt met de bewering dat alle macht van de Natie uitgaat. Het is inderdaad eigen aan de schurkenstaat dat de procureur er steeds verder de plaats van de rechter inneemt. Ondertussen onderhandelen de schurken nu over de herverdeling van enkel hun persoonlijke macht en wordt justitie misbruikt om er de sterke arm aan te geven. Toch benieuwd wat het Europees Hof van de Rechten van de Mens daarvan zal maken.
In de zaak-Kudeshkina is het Europees Hof van oordeel dat de aantijgingen van rechter Kudeshkina niet beschouwd kunnen worden als een ongefundeerde, persoonlijke aanval, maar als een pertinente en faire commentaar op een aangelegenheid van groot maatschappelijk belang. Het Hof wijst andermaal op het chilling effect dat optreedt wanneer men zijn mening niet meer publiek durft te maken uit angst voor bestraffing. Het Hof benadrukt dat zo’n chilling effect bijzonder nefast is voor een democratie en dat Kudeshkina wel degelijk het recht had om deze zaken onder de aandacht van het publiek te brengen.
by admin | aug 8, 2024 | Varia
Hoe de burger zijn justitie werd ontnomen, door Walter De Smedt in dewereldmorgen
Justitie is er niet voor de rechters en de procureurs, noch voor de minister of de advocaten. Justitie is er voor de burgers. Zo staat het ook in de grondwet: Alle macht gaat uit van de Natie en niemand kan van zijn rechter worden afgetrokken. In de werkelijkheid is het evenwel anders.
Hoewel de witte marsen, terecht, meer menselijkheid en transparantie eisten, wordt de burger steeds verder uit de werking van justitie gehouden. Dat is geen toevalligheid maar een erg bewuste ingreep van een politiek beleid dat boven het hoofd van de burger beslist.
Dat alle macht van de Natie uitgaat betekent dat de echte macht bij alle burgers ligt. Omdat het niet mogelijk is dat alle burgers die ook persoonlijk uitoefenen werd de parlementaire democratie bedacht. Daarin zijn de parlementairen de verkozen vertegenwoordigers van het Volk. In justitie is de grondgedachte dezelfde. Alle burgers worden erin vertegenwoordigd door de procureur. Zoals de titel het zelf zegt is het de opdracht van deze magistraat om voor “het algemeen belang” te zorgen. Dat is de betekenis van de Latijnse omschrijving “procurare”, zorgen voor. Daarom ook is de procureur een partij in het proces, net zoals de andere partijen, de verdachte, het slachtoffer en de benadeelde. En zoals de andere partijen is het niet aan de procureur om te beslissen over schuld en boete. Dat is de bevoegdheid en de opdracht van de rechter die daarom onafhankelijk en “onpartijdig” moet zijn.
Dat niemand van zijn rechter kan worden afgetrokken ligt in dezelfde lijn. Naast de procureur die de gehele gemeenschap vertegenwoordigt heeft de burger het recht om voor zijn eigen persoonlijk belang op te komen. Hij kan, ongeacht wat de procureur er over denkt, zijn zaak voor leggen aan het oordeel van de rechter. Hij kan, door zich bij de onderzoeksrechter burgerlijke partij te stellen, een gerechtelijk onderzoek doen voeren. Hij kan door een rechtstreekse dagvaarding de rechter rechtstreeks aanspreken. Bij de uitoefening van deze rechten staat de burger op dezelfde plaats als waar de procureur oorspronkelijk stond, voor de rechter, en met evenwaardige rechten die met gelijkheid van wapens moeten worden uitgeoefend.
Het was de door twee parlementaire onderzoeken op de achtentwintig bende moorden vastgestelde grootste “disfunctie”: de overmacht van de procureur bij het bepalen van de onderzoek pistes en de onderzoeksstrategie. De commissie-Franchimont die werd aangesteld om de knelpunten in de procedure weg te nemen gaf daarom aan de burger het recht om lopende het onderzoek inzage te nemen van het onderzoek dossier zodat die met kennis van zaken zijn rechten kon uitoefenen en aan de onderzoeksrechter bijkomende onderzoekstaken kon vragen.
De daaropvolgende wet-Franchimont bracht ook meer transparantie door zowel aan de procureur als aan de burger, bij monde van zijn advocaat, het recht te geven om publiekelijk verklaringen te doen wanneer het openbaar belang het vereist. Anderzijds formaliseerde deze wet ook een bestaande praktijk waarbij de procureur werd toegelaten onbelangrijke of dood lopende zaken niet te vervolgen, deze te “seponeren”, ze opzij te leggen tot zij waren verjaard.
Zowel in de praktijk als naar de intussen bekomen hervormingen is de wet Franchimont evenwel van zijn doel afgeleid. De opdrachten en de bevoegdheden van de procureur werden versterkt, de rechten van de burger aangetast. In plaats van de transparantie kwam er meer verheimelijking. In de eerste versie van de afkoopwet werd de procureur in de plaats van de rechter gesteld. De procureur kon in overleg met de verdachte beslissen om niet te vervolgen en de behandeling voor de strafrechter te vervangen door enkel het betalen van een afkoopsom. In deze “vertrouwelijke” en eigenmachtige afhandeling tussen twee procespartijen buiten de rechter om werd ook de burger buiten de procedure gesteld. Een tweede ingreep ontnam de bevoegdheid om te oordelen over wat in de vervolging belangrijk is aan de rechtspraak (beslissingen van de rechtscolleges) en de rechtsleer (commentaar van rechtsgeleerden). Enkel de justitieminister beslist nu eigenmachtig over het strafrechtelijk beleid.
Het doel van het inzagerecht werd aangetast door de creatie van een nieuw misdrijf, “misbruik van inzagerecht”. Daarvan werd, onder meer in de zaak Jonathan Jacob, de in een politiecel omgekomen jongeling, door de procureur gebruik gemaakt om publieke meldingen over disfuncties in het lopende onderzoek tegen te gaan. Ook het bronnengeheim van de journalist werd door huiszoekingen en inbeslagnames aangetast.
Door de oprichting van een federaal parket werd de scheiding tussen de strafrechtelijke en de bestuurlijke behandeling afgeschaft. Inlichtingendiensten werken nu op hetzelfde terrein en over dezelfde bedreiging door het terrorisme samen met de procureur in een volkomen afgeschermde operatie. De geheimhouding van het vooronderzoek wordt erin bepaald door de classificatieregels die in de inlichtingenwereld van toepassing zijn. Het zijn de diensten zelf die bepalen wat vertrouwelijk, geheim of zeer geheim is en wie “the need to know” heeft. Indien er buitenlandse diensten in betrokken zijn moet zelfs hun toelating worden verkregen om de geheimhouding op te heffen zo niet is enige melding zelfs strafbaar. De wet op de burgerinfiltrant maakt de verheimelijking volledig. Door deze wet heeft de procureur nu de bevoegdheid om enerzijds machtiging te geven aan een burginfiltrant om misdrijven te plegen maar bovendien ook om de behandeling ervan aan een beoordeling door de strafrechter te onttrekken. Indien de procureur eigenmachtig oordeelt dat er straf uitsluitende gronden van verschoning zijn mag de strafrechter zelfs geen kennis nemen van het dossier. Mogelijke slachtoffers of benadeelden en zelfs leden van een parlementaire commissie worden er volkomen buiten gehouden. Niet een rechter maar een bestuurlijke commissie geeft de diensten toelating om grondwettelijk beschermde rechten te schenden.
Indien justitieminister Koen Geens zijn zin had gekregen was het nog veel erger geworden. Hij wilde zowel de onderzoeksrechter als de burgerlijke partij afschaffen. Voor de grote commerciële zaken wou hij zelfs een uitzonderingsrechtbank, Brussel High Court, een rechtbank van en voor de zakenadvocaten, oprichten. Hoewel het begrip “eerlijk proces” intussen door de invloed van de Angelsaksische opvatting in de continentale procedurevormen is doorgedrongen, is de praktijk er, integendeel, steeds sterker van afgeweken. In een eerlijk proces is er gelijkheid tussen de procespartijen die met gelijkheid van wapens handelen, is de bevoegdheid om te oordelen de opdracht van de rechter, en moet dat in een openbare en tegensprekelijke procedure gebeuren. Om die reden werd ook de eerste versie van de afkoopwet door het grondwettelijk hof afgekeurd en kwamen er twee wetswijzigingen om het opnieuw “eerlijk” te maken. Maar wat met de andere wettelijke ingrepen die van de procureur een eerste rechter maken en de toegang van de burger tot de rechter sterk bemoeilijken? En wie weet nog wat er in een door de procureur geseponeerd dossier of in een door de raadkamer met gesloten deuren buiten vervolging gestelde zaak staat? Over de achtentwintig bende moorden weet de Natie en weten zelfs de vertegenwoordigers van haar burgers niets. Wat kan je meer bedenken om te stellen dat de burger zijn justitie werd ontnomen? Geen wonder dat de kloof tussen de burger en justitie als deze met het beleid steeds groter wordt.
