Ouders zullen moeten bewijzen dat B- of C-attest onterecht is, “om te tonen dat we aan de kant van de leerkracht staan”

Leerkrachten zullen niet langer moeten bewijzen dat de beslissing om een B- of een C-attest te geven terecht is. De bewijslast komt volledig bij de leerlingen en de ouders te liggen als ze het resultaat willen aanvechten. Dat is het gevolg van een decreetswijziging die Vlaams Onderwijsminister Ben Weyts (N-VA) aankondigt. Daarmee kiest Vlaanderen de kant van de leerkracht, zegt Weyts.

De klassenraad moet niet langer bewijzen dat de beslissing terecht is, leerlingen of ouders moeten bewijzen dat de beslissing onterecht is. Komt er toch een juridisch geschil, dan zal de overheid de kosten dragen in plaats van de scholen. Daarvoor wordt een juridisch fonds opgericht, dat ook kan worden ingezet als bijvoorbeeld een leerkracht slachtoffer werd van geweld of pesterijen.

De decreetswijziging voert een vermoeden van deskundigheid in voor de leerkracht, zoals dat nu al bestaat voor onder meer agenten en treinconducteurs. “Het betekent dat de partij die het proces aanspant, het bewijs moet leveren”, zegt minister Weyts.

“De strijd tegen het lerarentekort begint bij meer waardering voor de leerkracht, meer respect en dus ook meer respect voor het oordeel van de leerkrachten. Het is dan ook logisch dat we aan hun kant staan. En dat we hen verdedigen als hun oordeel, of zijzelf, worden aangevallen.”

Jaarlijks trekken gemiddeld tien tot twintig leerlingen naar de Raad van State tegen een B- of C-attest. Daardoor voelen veel scholen zich genoodzaakt om elke beslissing uitvoerig te verantwoorden, stelt de minister.

“Veel leerkrachten hebben nu de reflex om bij alle toetsen en evaluaties goed bij te houden waarom ze een bepaald cijfer geven. Door deze maatregel zullen ze zich minder goed moeten indekken tegen eventuele juridische procedures en zal er meer tijd overblijven voor het lesgeven zelf.”

Bron: VRTnws

Centraal register voor grensoverschrijdend gedrag in hoger onderwijs krijgt meer vorm

Er komt in elke hogeschool en universiteit een centraal register van alle meldingen rond grensoverschrijdend gedrag. Daarover heeft Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) een decreet klaar. Er komt ook een duidelijk statuut voor vertrouwenspersonen voor studenten. 

Vorig jaar al raakten Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts, de onderwijsinstellingen en de studentenvertegenwoordigers het eens over een centraal register en de verankering van het statuut van vertrouwenspersoon. Dat kwam er toen onder andere na de “Pano”-reportage over machtsmisbruik aan de Universiteit Gent en de KU Leuven. Vandaag krijgen die maatregelen ook vorm in een decreet.  

“We gaan voor een grondige en structurele aanpak, waarbij ministers Demir en Somers ook werk maken van een centraal extern meldpunt”, zegt Weyts. Daarnaast wordt in het decreet vastgelegd dat er voor elke hogeschool en universiteit een centraal register komt van alle meldingen rond grensoverschrijdend gedrag.  

Over faculteiten heen, met erkend vertrouwenspersoon

Zo wil de minister van Onderwijs ervoor zorgen dat wanneer een student iets signaleert aan de ombudsdienst van één faculteit, het ook sneller zichtbaar is voor de hele onderwijsinstelling. Door de centrale registratie kunnen bepaalde patronen van grensoverschrijdend gedrag sneller achterhaald worden.  

In veel hogescholen en universiteiten zijn al vertrouwenspersonen, maar er was nooit duidelijkheid over cruciale kwesties zoals bijvoorbeeld beroepsgeheim. Door dit decreet krijgt de vertrouwenspersoon een wettelijk statuut.  

Centraal meldpunt, maar niet uitwisselbaar tussen universiteiten

Zo’n centraal meldpunt moet het makkelijker maken te communiceren over faculteiten heen, maar beperkt zich wel tot binnen de universiteit. Het meldpunt van KU Leuven is dus niet raadpleegbaar door dat van UGent bijvoorbeeld. Het is dus geen oplossing wanneer bijvoorbeeld een professor na klachten in de ene instelling gaat werken op een andere plek in het hoger onderwijs. 

De keuze om dat register niet tussen onderwijsinstellingen te delen kan iets te maken hebben met privacy. Ook kan het meespelen dat de werknemer kans moet krijgen op een eerlijk proces en dus niet mag worden uitgemaakt voor door zijn werkgever. 

Maar, een centraal meldpunt over de onderwijsinstellingen heen, kan toch zijn voordelen hebben. Dat toonde een situatie zich bij een professor pedagogie van KU Leuven. De universiteit zou al jarenlang op de hoogte geweest zijn van zijn ongepast gedrag en sinds 2018 had hij een verbod van de KU Leuven om in contact te komen met studenten. Toch kon hij in Nederland nog starten aan de universiteit van Tilburg zonder dat ze daar op de hoogte waren. De man werd ondertussen veroordeeld voor een verkrachting van een studente tijdens een reis naar een congres in Barcelona. 

Bron: VRTnws

Steeds meer ouders hebben moeite om schoolfactuur te betalen: “Alle lichten staan op rood”

Het aantal onbetaalde schoolfacturen stijgt in het Gemeenschapsonderwijs. Vorig schooljaar liep het GO 11 miljoen euro mis door ouders die hun factuur niet konden betalen.  Het wordt voor scholen steeds moeilijker creatief om te springen met de stijgende kosten. “Het is aan de Vlaamse overheid om met een creatief beleid te komen, zodat het draaglijk blijft”, klinkt het bij het GO!.

n 2018 bedroeg het totale bedrag aan onbetaalde schoolfacturen nog zo’n 8 procent van de omzet, maar vorig jaar is dat bedrag gestegen naar 13 procent. “We zijn erg geschrokken van de serieuze stijging”, zegt topman van het gemeenschapsonderwijs (GO!) Koen Pelleriaux. “Daar komt nog eens bij dat ouders langer wachten met betalen. De gemiddelde betaaltermijn is gestegen van 30 dagen naar 50 dagen.”

De alarmbellen gaan af in het GO!. “De schoolfacturen worden normaal als eerste betaald. Bij een gezin dat de schoolfactuur niet betaalt, is er dus een onderliggend probleem”, gaat  Pelleriaux verder. “De scholen doen al jaren hun best om de facturen zo laag mogelijk te houden, maar de context met de digitalisering en commercialisering is erg veranderd.”

Moeilijker voor scholen

Pelleriaux merkt geen verschillen per regio, maar wel een verschil tussen opleidingen. “We weten dat de opleidingen voor vakscholen veel duurder zijn.” Ook Christine Hannes, directeur van de GO! Spectrumschool in Deurne, een vakschool, merkt dat de prijzen stijgen. “Het is heel ironisch dat dit de dure opleidingen zijn, want hier zitten net de meest kwetsbare ouders. De prijzen van hout zijn nog nooit zo hoog geweest: zo wordt een richting onbetaalbaar. Wij proberen dat niet door te rekenen, maar dat is een enorme uitdaging.”

Het uitblijven van de betalingen zorgt ervoor dat het voor scholen minder evident is rond te komen. “Dat en de inflatie maakt dat heel wat scholen creatief moeten omspringen met de kosten. Daarom willen we onze schoolteams overtuigen geen extra kosten te maken”, zegt Pelleriaux.  

Meer wafels verkopen om op uitstap te gaan?

10 jaar geleden kwam het GO! al met voorstellen over hoe scholen beter konden omspringen met de kostenbeheersing. Nu willen ze die visie actualiseren. Ze vertrekken daarvoor vanuit preventie: kosten voor ouders vermijden. Ze pleiten onder andere voor een transparantie van de schoolkosten en een garantie op schoolboeken voor iedereen bij de start van het schooljaar. Ook bij schooluitstappen vragen ze scholen creatief om te springen met de kosten.

Een koekenverkoop is vaak zo’n manier om creatief om te springen met de kosten, maar is dat de oplossing? “Nee, het is niet de job van de leerkracht om dat te organiseren. Hoe goed ze dat ook doen, dat mag niet de manier zijn om aan de middelen te komen. Er moet een duurzame oplossing komen.”  

Een mogelijkheid die Pelleriaux wel ziet, is om een keuze te maken tussen schoolboeken of laptops. “Heel wat leerkrachten werken ondertussen met laptops, vaak in combinatie met schoolboeken. Misschien wordt het tijd te kiezen voor een van de twee dragers, zo moeten ouders nog maar voor een van beide betalen.”  

Scholen kunnen creatief zijn, maar beleid moet volgen

Wafels verkopen, een keuze maken tussen boek of laptop: scholen kunnen creatief denken, maar ook daar staat een limiet op. “Het is aan de beleidsmakers om actie te nemen. We zijn al lang vragende partij voor een maximumfactuur. Als dat niet kan, moeten we overwegen de schooltoelage af te stemmen op de kosten van de richting. Ik denk dan aan een maximumfactuur voor de technische richtingen. Zo  worden ze niet langer vermeden door het kostenplaatje.”  

Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) was nooit te vinden voor de maximumfactuur, want wil de vrijheid aan de scholen geven. “Ik hoop toch dat hij er nu anders over denkt. Ik snap langs de andere kant ook wel dat zo’n beslissing gepaard gaat met kosten voor de Vlaamse regering en dat ze die middelen niet zomaar beschikbaar hebben.”

Kosteloze, gezonde maaltijden en een vijfjaarlijkse monitoring van de schoolkosten zijn nog andere voorstellen die het GO! doet aan de beleidsmakers om de kosten te drukken. 

Effectloze effectentaks laat grootste vermogens ongemoeid

PVDA-volksvertegenwoordiger Peter Mertens legt uit waarom de meest kapitaalkrachtige Belgen geen of nauwelijks effectentaks betalen: “De reden is eenvoudig: de allerrijksten hebben hun vermogen niet op effectenrekeningen staan en ontsnappen zo probleemloos aan de taks.”

De effectentaks laat het kapitaal van de allerrijksten in ons land ongemoeid en treft vooral de middelgrote vermogens. Dat blijkt uit cijfers die de PVDA-fractie in de Kamer opvroeg bij minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V).

De linkse partij zet het debat over de fiscale hervorming op scherp. “De regering maakt zich sterk dat ze met haar fiscale hervorming de breedste schouders een eerlijke bijdrage zal vragen. De effectentaks kan die ambitie onmogelijk waarmaken. Ook niet als je het belastingtarief zou verdubbelen, zoals Vooruit-voorzitter Conner Rousseau voorstelt. De regering zal het over een andere boeg moeten gooien, wil ze haar mooie woorden over eerlijke fiscaliteit nakomen. De miljonairstaks van de PVDA dient zich hier perfect toe”, aldus Peter Mertens.

Volgens de website derijkstebelgen.be van journalist Ludwig Verduyn wonen er in ons land minstens 37 miljardairs. De cijfers van minister Van Peteghem tonen hoe zij volledig aan de effectentaks ontsnappen: er zijn nul belastingplichtigen met een vermogen van minstens 1 miljard euro die effectentaks betalen. Ons land kent volgens derijkstebelgen.be ook 187 multimiljonairs met een vermogen tussen de 100 miljoen en 1 miljard euro. Binnen deze vermogenscategorie vinden we amper zeventien belastingplichtigen die een effectentaks betalen.

De effectentaks schiet volgens Peter Mertens op minstens twee vlakken tekort om de grootste vermogens te kunnen treffen: “Met een belastingtarief van amper 0,15% legt de regering sowieso al weinig ambitie aan de dag. Verder is de belastbare basis bijzonder klein. De taks geldt alleen voor effectenrekeningen, niet voor aandelen op naam. Laat het net de miljonairs en de miljardairs zijn die aandelen op naam bezitten. Gevolg: zij ontsnappen in zeer grote mate aan de effectentaks. Dat was onze kritiek bij de invoering van de taks en dat tonen de cijfers van minister Van Peteghem nu zwart op wit”.

De regering ontziet met haar effectentaks de allergrootste vermogens en doet vooral aandeelhouders betalen die effectenrekeningen gebruiken om onder andere aandelen, obligaties en beleggingsfondsen te beheren.

“Wat wél werkt om de allergrootste vermogens te belasten, is onze miljonairstaks. Wij leggen die opnieuw op tafel nu de regering discussieert over een fiscale hervorming”, stelt Peter Mertens. De miljonairstaks die de PVDA naar voren schuift, richt zich zonder onderscheid op alle delen van het vermogen van de allerrijksten. Concreet gaat het om een belasting van 1% op de vermogens boven de 1 miljoen euro, 2% boven de 2 miljoen euro en 3% boven de 3 miljoen euro.

“De miljonairstaks brengt minstens 8 miljard euro in het laatje. Bijna twintig keer meer dan de opbrengst van de effectentaks. Met dat geld kunnen we investeren in pensioenen, gezondheidszorg en openbare diensten”, besluit Peter Mertens.

Hoe lager het inkomen, hoe slechter de gezondheid

Hoe lager het mediaaninkomen van een wijk, hoe slechter de gezondheidstoestand van de inwoners, besluit een grote studie door het Gezondheidsfonds van ziekteverzekeringsfonds Landsbond der Christelijke Mutualiteiten (CM). CM volgde zijn 4,5 miljoen leden in 20.000 wijken en legde een fijnmazig en rechtlijnig verband bloot tussen inkomen en gezondheid. ‘Deze resultaten zijn alarmerend.’

In een persmededeling licht de CM de resultaten toe van een uitgebreide studie onder al zijn leden. Zij wijst op de belofte van de federale regering De Croo om tegen 2030 de gezondheidskloof tussen mensen met de hoogste en de laagste gezonde levensverwachting met minstens 25 procent te verkleinen.

De CM stelt de vraag hoe die doelstelling kan worden gemeten en opgevolgd.  Deze nieuwe studie kan helpen om concrete beleidsmaatregelen te formuleren én te meten. De resultaten zijn gebaseerd op data van alle CM-leden – bijna 1 op de 2 Belgen – en is niet gebaseerd op zelfgerapporteerde gegevens, in tegenstelling tot enquêtes waarin respondenten met lage inkomens vaak ondervertegenwoordigd zijn.

Methode: gezondheidsongelijkheid op wijkniveau

Om een grondige analyse te kunnen maken, deelde de CM België op in 20.000 wijken, die verder werden ingedeeld in tien categorieën op basis van het mediaan fiscaal inkomen (volgens de gegevens van Statbel, het statistiekbureau van de overheid).

Het mediaaninkomen is een veel betere maatstaf om welvaart te meten dan het gemiddelde. Als vijf personen 1100 – 1200 – 1300 – 1400 – 15.000 euro verdienen, totaal 20.000, is het gemiddelde inkomen van deze vijf personen 4.000 euro. Het mediaaninkomen is het inkomen in het midden van deze reeks: 1300 euro (nvdr).

Alle 4,5 miljoen CM-leden werden, op basis van hun adres, ingedeeld in één van deze tien categorieën, waardoor een onderscheid kan worden gemaakt tussen leden die in arme en in rijke wijken wonen.

Vervolgens konden de onderzoekers aan de hand van enkele beschikbare gezondheidsindicatoren en zorggebruik meten hoe de gezondheidstoestand en het zorggebruik verschillen naargelang het inkomensniveau van elk van deze 20.000 wijken.

De onderzoeksresultaten bewijzen dat wie in een arme wijk woont 1,8 keer (of 80 procent) meer kans heeft om binnen het jaar te overlijden (alle oorzaken samen) dan wie in de rijkste wijken woont.

Mensen die in arme wijken wonen hebben daarnaast ook een hoger risico om verschillende chronische aandoeningen te ontwikkelen. Inwoners van de armste wijken hebben bijvoorbeeld 51 procent meer kans op diabetes in vergelijking met inwoners van de rijkste wijken.

Ze hebben ook 59 procent meer kans om minstens dertig dagen arbeidsongeschikt te raken, de zogenaamde ‘primaire arbeidsongeschiktheid’ (het eerste jaar van arbeidsongeschiktheid, nvdr).

Het risico om in blijvende invaliditeit te verzeilen is zelfs 2,5 keer (150 procent) hoger voor mensen die zich in de meest kwetsbare situatie bevinden, in vergelijking met wie in de rijkste wijken woont.

Laagste inkomens stellen zorg uit en verzeilen uiteindelijk in zware zorg

Mensen die in de armste wijken wonen, stellen preventieve zorg vaker uit. Zij hebben bijvoorbeeld 70 procent meer risico om gedurende drie opeenvolgende jaren geen contact te hebben met een tandarts in vergelijking met bewoners van de rijkste wijken. Daartegenover staat dat arme groepen veel meer beroep moeten doen op  ziekenhuiszorg.

Mensen uit de armste wijken hebben 23 procent meer risico om opgenomen te moeten worden in een algemeen ziekenhuis en 39 procent meer risico om op een spoeddienst terecht te komen in vergelijking met mensen uit de rijkste wijken. Deze resultaten tonen duidelijk aan dat de gezondheidssituatie progressief verslechtert naarmate het inkomen daalt, waardoor er uiteindelijk meer nood is aan zware zorg.

Lage inkomens gaan naar psychiater, hogere inkomens naar psycholoog

Terwijl mensen in de rijkere wijken eerder naar de psycholoog gaan, maken mensen die in arme wijken wonen meer gebruik van een raadpleging bij een psychiater omdat deze zorg financieel toegankelijker is.

Hoe armer de wijk waarin men woont, hoe hoger het risico op gebruik van antidepressiva (26 procent hoger dan in de rijkste wijken) of antipsychotica (160 procent hoger). Daarnaast is het risico op een psychiatrische ziekenhuisopname 2,8 keer hoger in de armste wijken dan in de rijkste.

Het risico op een opname in een Initiatief voor Beschut Wonen (IBW) is 14,7 keer hoger, maar zelfs tot 31 keer hoger als we kijken naar het risico op opname in een Psychiatrisch Verzorgingstehuis (PVT), voornamelijk voor mensen die in de armste wijken wonen.

Een Initiatief voor beschut Wonen (IBW) wordt voorzien voor volwassenen en ouderen met langdurige ernstige psychische problemen. Een IBW biedt begeleiding op vlak van zelfzorg, wonen, werken of alternatief voor werken, leren, ontspanning, sociale contacten, budgetbegeleiding, hulp bij administratie, huishouden, mobiliteit… (nvdr).

‘We zien dat mensen die zich in een economisch kwetsbare situatie bevinden, moeilijker de toegang vinden naar geestelijke gezondheidszorg,’ verklaart CM-voorzitter  Luc Van Gorp. ‘Zij krijgen vaker psychologische problemen. Het is voor ons belangrijk dat geestelijke gezondheidszorg zo wordt georganiseerd dat deze mensen gemakkelijker toegang vinden tot de juiste hulp.’

Gezondheidsongelijkheid aanpakken

CM Gezondheidsfonds pleit er tevens voor een federale methodiek om gezondheidsongelijkheid aan te pakken met meetbare doelstellingen (SMART). Die doelstellingen moeten worden bereikt om de collectieve inspanning op alle beleidsterreinen beter te coördineren (Health in All Policies).

‘Daar willen we als gezondheidsfonds graag mee onze schouders onder zetten,’ zegt Luc Van Gorp. ‘De data die uit zulke methodiek voortvloeien, kunnen we als gebruiken om de gezondheid van onze leden te verbeteren.’

Bijkomend moet er worden nagedacht over de betaalbaarheid van de gezondheidszorg, want hoewel er maatregelen zijn om de toegankelijkheid van de zorg te verbeteren (zoals het VT-statuut, maximumfactuur, statuut chronische aandoening, enz.), moet iedereen betalen naargelang hun draagkracht.

Het VT-statuut (Verhoogde Tegemoetkoming) voorziet voor lage inkomens een hogere tussenkomst voor gezondheidszorg. De maximumfactuur is de financiële bovengrens voor de jaarlijkse uitgaven voor onderwijs en ziekteverzekering (nvdr).

Er wordt momenteel enkel een onderscheid gemaakt tussen mensen met of zonder Verhoogde Tegemoetkoming. Deze dualiteit strookt niet met de reële behoeften van de bevolking.

Tot slot pleit CM voor een omvattende Health in All Policies-aanpak door er in de eerste plaats voor te zorgen dat iedereen over de middelen beschikt om zelf in de eigen basisbehoeften te voorzien (huisvesting, voeding, verwarming, gezondheidszorg).

Het is immers duidelijk dat gezondheid niet op zichzelf staat: het beschikbaar inkomen, de arbeids- en huisvestingsomstandigheden, de kwaliteit van de directe omgeving (met name de beschikbare diensten of de mate van vervuiling), het sociale netwerk, het vermogen om vrijetijdsactiviteiten te financieren, zijn allemaal factoren die een rol spelen bij de gezondheidstoestand.

Gezondheid moet daarom volgens de CM net heel breed worden bekeken en niet worden verengd tot één bevoegdheidsdomein. De impact op gezondheid moet in eender welk beleidsdomein doorslaggevend zijn. Voor de volledige studie, zie: Hervé Avalosse, Clara Noirhomme en Sophie Cès (CM-Studiedienst), Ongelijk in gezondheid: Kwantitatief onderzoek van economische ongelijkheden op vlak van gezondheid en gebruik van gezondheidszorg door CM-leden.