Het verzet tegen centrale examens wordt luider. Na het debacle met de opgeschorte eindtermen dreigt minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) te worden teruggefloten over de invoering van centrale toetsen. De Vlaamse Onderwijsraad (VLOR) formuleerde een negatief advies over het plan om vanaf 2023 leerlingen tijdens hun schoolloopbaan vier keer testen te laten afleggen, die in alle Vlaamse scholen dezelfde zijn. Weyts wil die centrale toetsen invoeren om de kwaliteit in het onderwijs op te krikken.
De VLOR vindt dat een onvoldragen decreet op tafel ligt. Zo zou het voorstel onvoldoende garanties bevatten om de resultaten van zulke centrale toetsen geheim te houden. De schoolkoepels zijn bang dat de centrale examens kunnen leiden tot een rangschikking van goede en slechte scholen.
Wees niet bang van centrale toetsen in het onderwijs.
Het cruciale argument tegen de centrale toetsen draait om de mogelijke bedreiging van de vrijheid van onderwijs, waar vooral de katholieke onderwijskoepel op hamert. In die zin ligt het verzet tegen de centrale toetsen in het verlengde van het verzet tegen de eindtermen. Vanuit hun grondwettelijke recht voor vrijheid van onderwijs vertalen de koepels de eindtermen in leerplannen met eigen accenten. Een centrale toets is geen examen over wat in die leerplannen wordt aangeleerd, luidt het argument.
Uit cd&v-hoek komt de vraag aan de minister om het advies niet naast zich neer te leggen. Toch doet Weyts er goed aan niet zomaar in te gaan op de roep om een compromis. De bewering dat centrale toetsen de vrijheid van onderwijs zouden aantasten, klopt niet. In heel wat andere landen zijn centrale examens de norm. Een objectieve kwaliteitstest kan een nuttig instrument voor de kwaliteitsbewaking zijn. Zeker als die kwaliteit, zoals in Vlaanderen, schommelt van school tot school.
‘We doen te veel kinderen geloven dat zij nooit leraar of dokter kunnen worden’
‘Welk uiterlijk ze ook hebben en welke beperkingen ze ook ervaren, kinderen moeten op alle mogelijke manieren het signaal krijgen dat ze alles kunnen worden wat ze maar willen’, schrijft Knack-redactrice Ann Peuteman in haar wekelijkse column De Zoetzure Dinsdag.
Hij moet een jaar of vijf zijn geweest. Net voor het slapengaan zaten we op zijn bed te praten over later. Ik vertelde hem dat hij álles kon worden wat hij maar wilde. Mijn zoon antwoordde: ‘Ja, maar geen dokter natuurlijk. Alleen meisjes kunnen dokter worden.’ Het duurde even voor het me begon te dagen hoe hij daarvan overtuigd was geraakt. De enige dokters die hij zich voor de geest kon halen, waren onze huisartsen. Dokter Els en dokter Leen. Twee vrouwen dus.
Zo snel en onbewust gaat dat. Zie je alleen maar dokters, leerkrachten, televisiegezichten of bedrijfsleiders die totaal niet op je lijken, dan ga je haast vanzelf geloven dat zo’n toekomst niet voor jou is weggelegd. Al denken we vaak dat het anno 2022 allemaal wel meevalt. In elke soap speelt tegenwoordig toch een acteur met een migratieachtergrond mee én wordt een personage met een beperking opgevoerd? En reclames worden toch ook almaar inclusiever? Nog lang niet genoeg om kinderen in alle maten en kleuren ervan te kunnen overtuigen dat ze alles kunnen worden wat ze maar willen, zo blijkt. Onlangs nog gingen ontroerende filmpjes viraal van Afro-Amerikaanse meisjes die emotioneel reageren op een preview van de Disney-film De Kleine Zeemeermin. Zodra ze beseffen dat Ariël door een zwarte actrice wordt vertolkt, beginnen ze te snikken, happen ze naar adem, valt hun mond letterlijk open van ongeloof. Nog nooit hebben ze een heldin van dat kaliber gezien die op hen lijkt.
Hetzelfde geldt voor kinderen die bijvoorbeeld in een rolstoel zitten, het syndroom van Down hebben of slechtziend zijn. Op televisie, op sociale media, in reclame en zelfs op school worden ze amper met leeftijdgenoten of volwassenen zoals zijzelf geconfronteerd. Niet in een neutrale context en al helemaal niet in een rol die bewondering afdwingt. Zelfs hun eigen speelgoed lijkt meestal niet op hen, in schoolboeken herkennen ze zichzelf niet en hun juffen en meesters zien er doorgaans ook heel anders uit. Zonder dat iemand dat ooit uitspreekt, gaan ze vanzelf geloven dat iemand als zij nooit voor de klas kan staan en ook niet in aanmerking komt voor een hele resem andere beroepen.
Inclusie begint met Disney-prinsessen, Playmobiel-mannetjes, reclamecampagnes, tv-programma’s en speelgoedboekjes.
De voorbije jaren kwam er al wat meer zogenaamd inclusief speelgoed op de markt. Een kleurdoos met potloden voor élke huidskleur, een pop met het syndroom van Down of een pluche blindengeleidehond. Heel mooi allemaal, maar in gewone speelgoedwinkels zijn zulke spullen meestal niet te vinden. Wel beginnen grote merken ondertussen mondjesmaat op de inclusiekar te springen. Zo zijn de schoolbus van Playmobil en de bushalte van Lego tegenwoordig rolstoeltoegankelijk. De nieuwe Barbie-collectie bestaat onder meer uit poppen van kleur, met een beenprothese of met een hoorapparaat. Babystapjes in de juiste richting zijn het.
Veelzeggend is dat daar telkens weer krantenpagina’s over worden volgeschreven. Net zoals foto’s uit de nieuwe speelgoedfolder van de online winkel Bol.com de voorbije week druk werden gedeeld op de sociale media. Niet de aangeprezen speelkeukens en racebanen zorgden voor ophef, wel de modellen die ermee spelen. Op de cover staan Romy (11), een meisje met het syndroom van Down, en Jedediah (10), die door de huidziekte vitiligo witte pigmentvlekken op zijn arm heeft. Ook binnenin de folder staan heel verschillende kinderen afgebeeld. Jongens en meisjes, wit en van kleur, huppelend en in een rolstoel. Het lijkt de echte samenleving wel.
Willen we meer inclusie in het onderwijs, op de arbeidsmarkt en in de brede samenleving dan is dat de weg die we dringend moeten inslaan. Kinderen moeten op alle mogelijke manieren het signaal krijgen dat ook zij, welk uiterlijk ze ook hebben en welke beperkingen ze ook ervaren, alles kunnen worden wat ze maar willen. Alleen als ze zélf geloven dat die school, die opleiding, die job ook voor hen is weggelegd, kan er iets veranderen. En dat begint nu eenmaal met Disney-prinsessen, Playmobiel-mannetjes, reclamecampagnes, tv-programma’s en speelgoedboekjes.
Ondertussen staat vast dat mijn zoon geen dokter zal worden. Met onze huisartsen heeft dat niets te maken. Dokter Leen heeft ondertussen trouwens een mannelijke collega aangeworven. Dat mijn zoon niet voor geneeskunde heeft gekozen maar aan een heel andere studie is begonnen, komt doordat hij als witte jongen zonder beperking uiteindelijk wél heeft meegekregen dat hij alles kan worden wat hij wil. Van de volwassenen om hem heen, van de programma’s op tv, van de reclamefolders in de bus en ja, ook van de poppen waarmee hij speelde.
De nieuwe vooruitzichten van het IMF lezen als een economisch horrorverhaal voor België. Dat zou het zoveelste alarmsignaal moeten zijn dat ons economisch beleid anders aangepakt moet worden. De show van de voorbije dagen rond de begroting maakt duidelijk dat de nodige sense of urgency er nog altijd niet is.
Deze week pakte de federale regering uit met haar ‘State of the union’, een overzicht van haar budgettaire en beleidsplannen voor de rest van deze legislatuur. De premier had het over steunmaatregelen voor gezinnen en bedrijven, inspanningen om de overheidsfinanciën op koers te houden en hervormingen. Dat was evenwel vooral politieke marketing. De regering pakt dan wel uit met een lange reeks maatregelen, maar het gaat uiteindelijk overwegend om kleine ingrepen. De steunmaatregelen blijven beperkt (vooral omdat er geen geld is) en van een structurele verbetering van onze overheidsfinanciën is geen sprake. En het ergst van al, ernstige structurele hervormingen lijken er deze legislatuur niet meer in te zitten. Het hervormingsrapport van deze regering blijft dan bij een mini-arbeidsdeal (die weinig bijdraagt om de uiteindelijk erg hol klinkende doelstelling van 80% werkzaamheidsgraad te halen), een pensioenhervorming die naam onwaardig (die de toekomstige pensioenfactuur nog eerder zal opdrijven dan inperken), en heel misschien nog een beperkte fiscale hervorming (hoewel het voorlopig hoogst onzeker blijft of daar echt iets van komt).
Op dezelfde dag publiceerde het IMF haar nieuwe economische vooruitzichten. Het IMF waarschuwt dat de wereldeconomie richting recessie afglijdt, en dat het ergste in deze cyclus nog moet komen. Maar vooral voor België lezen de nieuwe IMF-vooruitzichten als een economisch horrorverhaal. Vooral de verontrustend magere groeivooruitzichten en de dramatische toestand van onze overheidsfinanciën vallen daarbij op. Dat staat alleszins in scherp contrast met de heel beperkte daadkracht die onze beleidsmakers deze week vertoonden.
Magere groeivooruitzichten
Het IMF verwacht dat de Belgische economie van 2022 tot 2027 gemiddeld met amper 1,1 procent per jaar zal groeien. Na Italië en Japan is dat het laagste onder de klassieke industrielanden. In de buurlanden zou dat gemiddeld 1,4 procent per jaar zijn, in Zweden 1,6 procent per jaar. Ook het groeipotentieel van onze economie op middellange termijn schat het IMF vrij somber in. De economische groei per hoofd zou in 2027 uitkomen op 0,9 procent, opnieuw bij de laagste onder de industrielanden. Dat is verontrustend omdat minder economische groei zowat alles moeilijker maakt. Dat impliceert minder welvaart, minder koopkracht en minder mogelijkheden om allerlei doelen, van een sterkere welvaartsstaat tot de duurzame transitie, te realiseren. En daarnaast is het ook slecht nieuws voor de overheidsfinanciën.
Dramatische overheidsfinanciën
Het IMF is niet gerust in de situatie van de Belgische overheidsfinanciën. Volgens hun nieuwe vooruitzichten blijft het Belgische begrotingstekort ook de komende jaren boven 5 procent van het BBP hangen. Onder de klassieke industrielanden zou enkel de VS er nog slechter aan toe zijn. Onze overheidsschuld zou tegen 2027 met 11 procent van het BBP toenemen, terwijl die in de meeste andere industrielanden zou afnemen. En ondertussen zouden onze overheidsuitgaven oplopen tot 56 procent van het BBP, na Frankrijk de hoogste onder de industrielanden. Het blijft opmerkelijk welke kwaliteit van beleid/dienstverlening er in België tegenover die hoge uitgaven geplaatst worden.
Nood aan hervormingen
De verontrustende vooruitzichten van het IMF bevestigen nog maar eens de dringende nood aan structurele hervormingen. Het huidige beperkte groeipotentieel is onvoldoende om de koopkracht duurzaam te versterken, om de vele investeringen te financieren die nodig zijn voor de transities (o.a. energie, duurzaamheid, demografisch, …) waar we voor staan en om onze overheidsfinanciën op de rails te houden. Voor dat laatste zal naast groei ook nood zijn aan volgehouden budgettaire inspanningen, waarbij vooral gekeken moet worden naar de hoge overheidsuitgaven.
De huidige regering heeft op dit vlak erg weinig stappen gezet. De opeenvolging van crisissen speelde daarbij ongetwijfeld een rol. Maar de beste manier om sterker uit die crisissen te komen, is net via ernstige structurele hervormingen, o.a. op de arbeidsmarkt, van de pensioenen, in de regulering, in de fiscaliteit, … Het is trouwens ook de enige manier om een echt antwoord te bieden op de combinatie van magere groeivooruitzichten en dramatische overheidsfinanciën. De huidige regering heeft helaas de kans om op dat vlak het verschil te maken laten liggen.
De auteur Bart Van Craeynest is hoofdeconoom bij Voka en auteur van het boek Terug naar de feiten
EU-landen moeten stoppen met tegen elkaar opbieden op de gasmarkt en “onmiddellijk” gezamenlijk aardgas gaan inkopen, vinden Nederland en Duitsland. Onderlinge concurrentie om schaars gas moet worden vermeden, want dat drijft de prijs op en brengt de leveringszekerheid in gevaar, stellen de twee landen in een gezamenlijk pleidooi. “We moeten als een blok optreden.”
Volgens Nederland en Duitsland moeten energiebedrijven en grootverbruikers van gas in het proces worden betrokken en daar “een leidende rol” in krijgen. Dergelijke bedrijven hebben namelijk de expertise bij het kopen van gas.
Het vullen van gasopslagen moet voortaan eerder beginnen, geven Duitsland en Nederland verder aan. Ook moet dat beter gecoördineerd worden, want als iedereen tegelijk in korte tijd zijn opslag vult drijft dat de prijs enorm op en is er te weinig capaciteit bij de doorvoerpijpleidingen.
De opslagcapaciteit in Europa moet ook worden uitgebreid en Europa moet “intensiever onderhandelen” met betrouwbare leveranciers van gas, vooral van vloeibaar gemaakt aardgas (lng). Daarmee worden bijvoorbeeld Noorwegen, Algerije en de Verenigde Staten bedoeld.
Verder kan er worden gewerkt aan een nieuw ijkpunt voor de prijs van lng. Nu wordt voor alle gas de zogeheten TTF-prijs van de toonaangevende Amsterdamse beurs gebruikt, maar die graadmeter is nogal beweeglijk gebleken. Daarom zou met maximale prijsstijgingen of -dalingen gewerkt kunnen worden waardoor de handel enige minuten wordt stilgelegd als die worden bereikt.
Daarnaast vinden de twee landen dat er een maximumprijs voor Russisch gas kan worden overwogen, dat er het gasverbruik verder terug terug moet worden gedrongen en dat het gebruik van hernieuwbare energie moet worden aangemoedigd. Van alle maatregelen die worden genomen moet ook worden bekeken of ze wel het beoogde effect hebben.
Nederland en Duitsland waren lang huiverig voor ingrepen in de energiemarkt. Maar ze draaien onder druk van hun burgers en bedrijven met torenhoge energierekeningen en van het gros van de andere EU-landen wat bij. Tegen bijvoorbeeld een algemenere maximumprijs voor gas verzetten ze zich nog altijd.
De Europese ministers van energie zijn in Praag bijeen om te praten over oplossingen voor de al maanden durende energiecrisis in Europa als gevolg van de Russische inval in Oekraïne. “In het intense debat van de afgelopen dagen werd het heel duidelijk: er is niet één simpele oplossing voor het probleem”, zo staat in de Nederlands-Duitse inbreng voor de besprekingen.
In september gaf de Nationale Bank in haar maandelijkse rapport aan dat het consumentenvertrouwen op een historisch dieptepunt staat, nog slechter dan in de eerste golf van Covid-19. Kort voor de militantenconcentratie van de vakbonden op 21 september onthulde de ‘Grand Baromètre Le Soir-RTL-Ipsos’ dat 64% van de Belgen vreest hun energierekening niet te kunnen betalen. Aan de vooravond van de vakbondsbetoging met 80.000 deelnemers in juni laatstleden was dat ‘maar’ 38%…
door Boris Malarme uit maandblad De Linkse Socialist
De peiling vroeg ook naar de steun voor antwoorden. Het belasten van de ‘overwinsten’ in de sector en het opleggen van een prijsplafond waren de populairste. Het voorstel van ‘energieproductie door de staat in plaats van door de private sector’ kwam op de zesde plaats, nek aan nek met een vermogensbelasting. Tot hiertoe hebben noch de vakbonden noch de PVDA het voorstel van nationalisatie, dat LSP verdedigt, gepopulariseerd. In Groot-Brittannië blijkt uit een peiling dat zelfs de helft van de kiezers van de Conservatieve Partij wil dat de sector in publieke handen komt! Margaret Thatcher, het brein achter de privatisering van de sector, moet zich omdraaien in haar graf. Stel je voor wat er zou gebeuren als de georganiseerde arbeidersbeweging deze eis zou overnemen.
We weten dat het kapitalisme gebaseerd is op de zucht naar kortetermijnwinst. De energiereuzen profiteren van de crisis om recordwinsten te boeken. In het tweede kwartaal van dit jaar alleen al was BP goed voor 18 miljard dollar winst, Total 5,7 miljard dollar, ENI 3,8 miljard dollar, Exxon 17,9 miljard dollar, Chevron 11,6 miljard dollar … Joseph Stiglitz, voormalig hoofdeconoom van de Wereldbank, hekelt “een fenomeen van herverdeling van inkomen van consumenten naar rijke fossiele-brandstofbedrijven”. Stiglitz verdedigt het idee om ‘superwinsten’ te belasten om de gedupeerden te helpen. In België heeft iedereen zijn eigen variatie op dit thema. Tinne Van der Straeten, minister van Energie (Groen), wil de ‘overwinsten’ belasten aan 25%, Paul Magnette (PS) wil een miljard euro belastingen op deze winsten boeken, ABVV-voorzitter Thierry Bodson wil deze winsten aan 50% belasten en Sofie Merckx (PVDA) aan 100%. De studiedienst van de PVDA berekende dat de ‘overwinst’ van Engie-Electrabel de afgelopen 12 maanden 1,8 miljard euro bedroeg.
Een tijger wordt geen vegetariër
De energiereuzen kunnen leven met een symbolische tijdelijke belasting om het kapitalistisch systeem te beschermen tegen de groeiende woede. Maar Engie-Electrabel belasten voor een bedrag van 9 miljard euro over 3 jaar, zoals voorgesteld door de PVDA, is geen sinecure. De multinational zal dit niet toelaten zonder zich uit alle macht te verzetten. In het verleden aarzelden multinationals niet om over te gaan tot chantage over de bevoorrading. De regels van de markt staan grote private bedrijven toe om schaarste te organiseren en de economie om zeep te helpen. Het feit dat de bank en verzekeraar Belfius, waarvan de overheid aandeelhouder is, het contract met het Waals Gewest in vraag stelt, uit vrees dat de PVDA in 2024 op regionaal vlak aan de macht komt, is een indicatie van het soort sabotage en chantage waartoe het kapitaal bereid is. (1) De georganiseerde arbeidersbeweging moet zich daar nu op voorbereiden, met een programma dat dit kan aanpakken.
Op het ABVV-congres van eind mei en begin juni werd bevestigd dat de vakbond voorstander is van een energiesector in publieke handen. Ook PVDA-voorzitter Raoul Hedebouw verdedigde dit standpunt. Zowel het ABVV als de PVDA stellen dat de sector niet aan de private sector en de markt mag overgelaten worden, maar dat de overheid er controle over moet uitoefenen. Betekent dit de nationalisatie van de sector?
Nationalisatie, een oude eis die niets aan actualiteit verloren heeft
In hun eisen voor de concentratie van het gemeenschappelijk vakbondsfront op 21 september spraken de vakbonden over het terugdraaien van de totaal mislukte liberalisering en het reguleren van de sector en de prijzen. We moeten erop wijzen dat de energiesector in België na de Tweede Wereldoorlog niet volledig werd genationaliseerd, in tegenstelling tot andere landen waar deze toegeving aan de arbeidersbeweging moest worden gedaan.
Zoals Jean-Pierre Hansen, voormalig baas van Engie-Electrabel, in een podcast op de RTBF over de hoge energieprijzen en de kwestie van nationalisatie verklaarde: “In België is elektriciteit nooit genationaliseerd. De ondernemingen waren privaatrechtelijk, maar ze waren gereguleerd (…) met zeer duidelijke methodes en zeer precieze instanties die hun inkomsten regelden. Het doel was dat ze genoeg konden verdienen om een beroep te doen op de kapitaalmarkt, inclusief internationaal kapitaal. Punt. Het was niet meer of minder dan dat. Het was geen nationalisatie, maar regulering.”
Na de oorlog pleitte het ABVV op zijn congres van 1954 voor de nationalisatie van de basisindustrieën, vooral de energiesector, en voor kredietcontrole om een vorm van planning in de economie in te voeren. De sociaaldemocratische premier Achille van Acker, die tussen 1954 en 1958 een regering van sociaaldemocraten en liberalen leidde, wees het idee af: nationalisaties maakten geen deel uit van het regeerakkoord. Vakbondsleiders en werkgeversvertegenwoordigers uit de elektriciteitssector werden het in 1955 eens over een model van marktregulering. De nationalisatie van energie maakte in 1958 nog deel uit van het actieprogramma van structurele hervormingen van het ABVV.
Dit idee komt vandaag sterk terug, ook soms aan de top van het ABVV. Tijdens de staking van de openbare diensten op 31 mei verdedigde ACOD-voorzitter Michel Meyer de nationalisatie van de energiesector. Aan de vooravond van de vakbondsactie van 21 september omschreef Waals ABVV-voorzitter Jean-François Tamellini nationalisatie als de beste manier om de prijzen te blokkeren.
De PVDA wil de liberalisering van de sector terugdraaien en hekelt de deelname van de PS en Ecolo aan de privatisering van SPE (Samenwerkende vennootschap voor Productie van Electriciteit) in 2000 vóór de fusie met de private leverancier Luminus. De partij verdedigt een publieke groene energiepool op basis van een investering van 10 miljard euro. Die pool zou naast de private bedrijven op een gereguleerde markt bestaan.
In een artikel in het Amerikaanse tijdschrift Forbes, voerde de Britse vakbondsfederatie TUC als argument tegen de nationalisatie van energieleveranciers aan dat “producenten als BP en Shell de prijzen bepalen en grote winsten maken. Dit betekent dat zonder parallelle subsidies op elektriciteit een nationalisatie waarschijnlijk niet veel zal uithalen”. De conclusie is dat de voorkeur uitgaat naar een model waarbij de staat aan de private sector het verschil betaalt tussen de marktprijs en de verlaagde rekening, zoals voorgesteld door de leiding van de Britse Labour Party of de regering PSOE-Podemos in Spanje. Als we willen voorkomen dat we aan private winsten raken, zal de rekening voor dit overheidsingrijpen vroeg of laat aan de arbeidersklasse worden gepresenteerd in de vorm van besparingen op de publieke uitgaven. Daarom moet de hele energiesector uit handen worden genomen van de private sector en zijn hebzucht.
Vóór de liberalisering van de sector had SPE, de op één na grootste elektriciteitsproducent, slechts 9% van de productiecapaciteit van het land in handen en werd heel sterk gedomineerd door Electrabel. Een groene publieke energiepool zal niet volstaan om de prijzen te doen dalen en de historische taak te vervullen om de opwarming van de aarde te beteugelen door af te stappen van fossiele brandstoffen.
De nationalisatie van de gehele energiesector (productie, distributie, onderzoek en ontwikkeling) en de financiële sector is ook noodzakelijk om speculatie met energie- of voedselprijzen te voorkomen. Dit zou de nodige financiële middelen mobiliseren voor massale investeringen in groene energie voor huishoudens, als onderdeel van een rationele en ecologische planning van de economie en een transformatie van de samenleving naar democratisch socialisme.
Ook moet duidelijk worden wie deze nationalisaties controleert en wiens belangen zij dienen. In Frankrijk wil de staat bijna 10 miljard euro uitgeven om 100% aandeelhouder te worden van het energiebedrijf EDF. Daarmee worden de schulden van het bedrijf opgevangen en wordt het klaargestoomd voor een herstructurering, een beetje zoals de nationalisaties van de staalindustrie in de jaren 1970 en 1980. Het idee is de gemeenschap te laten opdraaien voor de kosten van nieuwe modellen van kleine kernreactoren om de strategische energieonafhankelijkheid van het Franse kapitalisme te waarborgen. Zodra de rendabiliteit na de overheidsinvesteringen is hersteld, zal de privatisering terug op tafel liggen. Dat wordt nu al erkend. De Duitse regering volgt dezelfde logica met de nationalisatie van de gasgigant Uniper, de grootste gasimporteur in Duitsland, die zwaar is getroffen door het Russische besluit om de Nord Stream 1-pijpleiding te sluiten.
Tot slot volgen nog twee verduidelijkingen. Ten eerste kan er geen sprake zijn van compensaties of het uitkopen van kapitalisten die zich jarenlang verrijkt hebben op de kap van onze facturen en die het milieu ernstig in gevaar brachten. Compensatie kan enkel voor kleine spaarders op basis van bewezen behoefte. Ten tweede verdedigen wij de uitbreiding van de democratie tot het hart van de economie, via de controle en het beheer door de werkenden. De Russische revolutionair Trotski schreef hierover in 1934: “Zelfs indien de regering aartslinks was en met de beste voornemens bezield, dan nog zouden we voor de arbeiderscontrole op de productie en de handel zijn: we willen niets weten van een bureaucratische leiding van de genationaliseerde industrie; we eisen de directe deelneming, aan de controle en de leiding, van de arbeiders zelf, door middel van de fabriekscomités, de vakbonden …”
Wij gebruiken cookies om de werking van onze website te verbeteren
Functional Altijd actief
De technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het legitieme doel het gebruik mogelijk te maken van een specifieke dienst waarom de abonnee of gebruiker uitdrukkelijk heeft gevraagd, of met als enig doel de uitvoering van de transmissie van een communicatie over een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het legitieme doel voorkeuren op te slaan die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
Statistics
De technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden wordt gebruikt.De technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder dagvaarding, vrijwillige naleving door uw Internet Service Provider, of aanvullende gegevens van een derde partij, kan informatie die alleen voor dit doel wordt opgeslagen of opgehaald gewoonlijk niet worden gebruikt om je te identificeren.
Marketing
De technische opslag of toegang is nodig om gebruikersprofielen op te stellen voor het verzenden van reclame, of om de gebruiker op een website of over verschillende websites te volgen voor soortgelijke marketingdoeleinden.