Loononderhandelingen: premie als breekijzer om koopkrachteisen te smoren

De Vivaldiregering biedt de sociale partners een bemiddelingsvoorstel aan om het vastgelopen nationaal overleg toch op een koopkrachtakkoord te laten eindigen. Blikvanger is de mogelijkheid om in bedrijven die (uitzonderlijk) goed boeren een eenmalige premie te onderhandelen, met een maximum van 500 à 750 euro. In ruil wordt de loonblokkering voor de volgende twee jaar gebetonneerd. Een faire deal?

Flarden van een gesprek op de avondmarkt, in de rij voor het groentekraam. Zij, jonge dertiger: “Wie krijgt er nu 500 euro en wie 750 euro, ik heb het niet goed gevolgd”.

Vriendin of kennis, met peuter in de buggy: “Je krijgt het alleen als je bedrijf veel winst maakt. Ik kan er dus een kruis over maken. Het wordt weer 0,0 opslag. Ik was van plan vanaf januari vier vijfden te gaan werken, maar ik zal dat nog maar wat uitstellen als ik onze energiefactuur zie”. Zij: “Echt? Da’s wel niet eerlijk, hé.”

“Zorg maar da je goed leert sjotten!”

Bejaarde man met caddie mengt zich: “Och meiske, wat is er nog eerlijk, de dag van vandaag? ‘k Las in de gazet dat Kevin De Bruyne 112.000 euro per dag schept. Ik heb het uitgerekend, da’s zes keer meer dan mijn pensioen op een heel jaar. En veel belastingen betaalt die gast niet, hé”. Wijzend naar het jongetje in de kinderwagen: “Zorg maar da je goed leert sjotten!”. Algemeen gelach.

Politici zouden beter wat meer naar de markt gaan, bedenk ik mij.

Een pleister heelt geen gebroken been

Zeg nu zelf, een eenmalige netto premie, enkel onderhandelbaar in bedrijven die (uitzonderlijk) hoge winsten maken, als oplossing voor een structurele daling van de koopkracht van de werkende bevolking? Weinig redenen om er ons over te verheugen. Een pleister heelt geen gebroken been.

Vooreerst kan lang niet iedereen aanspraak maken op zo’n cheque. De vorige coronapremie bedroeg gemiddeld 280 euro. Amper de helft van de werknemers in de privésector kreeg zo’n consumptiecheque.

De toekenningsvoorwaarden zijn nu strenger. Dus dit keer nog minder ‘gelukkigen’. En zelfs voor zij die de maximumcheque van 750 euro zouden krijgen betekent dat, gespreid over de volgende twee jaar, slechts 7 euro per week. Leg dat naast je gestegen uitgaven…

Zelfs voor zij die 750 euro zouden krijgen betekent dat, gespreid over de volgende twee jaar, slechts 7 euro per week.

Een tweede domper op de vreugde is dat een premie of consumptiecheque geen loon is. Je bouwt er geen sociale rechten mee op. Zo wordt het bedrag niet meegeteld in de berekening van je pensioen. Er worden geen belastingen op betaald en te weinig sociale bijdragen.

Nog maar eens minder inkomsten voor de staatskas en de sociale zekerheid. Een nefast liberaal recept dat al jaren aan de gang is. Ook als jij geen premie krijgt, onderga je mee de negatieve gevolgen. Denk bijvoorbeeld maar aan de onderfinanciering van het spoor of veel te lage wettelijke pensioenen.

Een premie als breekijzer

De regering krijgt voor haar netto-premie-voorstel een enthousiaste high five van havenbaas Fernand Huts. Altijd interessant om te zien wie spontaan applaudisseert voor een politieke beslissing. Dan drijven de belangen boven.

In De Afspraak krijgt de sterondernemer een ruim forum voor zijn liturgische lofzang op het heil van netto loonformules en de even klassieke patronale klaagzang over de veel te hoge ‘sociale lasten’. ‘Te hoog overheidsbeslag’, zegt de man die al jaren aan de slurf hangt van oversubsidiëring voor zijn zonnepanelen.

De regering krijgt voor haar netto-premie-voorstel een enthousiaste high five van havenbaas Fernand Huts.

Die mis-en-scène met het triootje regering-media-ondernemer onthult dat de keuze voor een premie in de plaats van loononderhandelingen niet zo onschuldig is. De inzet is de afbraak van vrije loononderhandelingen, van structurele, bruto loonsverhogingen en van de sociale zekerheid.

De verborgen agenda is de decentralisering van het sociaal overleg tot op het bedrijfsniveau, waar doorgaans minder vakbondskracht kan worden ontwikkeld. Het zet de deur open voor willekeur en discriminatie en ondergraaft de samen-sterk-reflex van de werkende bevolking. Een premie als breekijzer om werknemerssolidariteit te verbrokkelen.

Er is wel geld

De vakbonden blijven terecht verzet aantekenen tegen de loonnormwet van 1996, die er sindsdien voor zorgt dat de lonen zwaar achterop hinken op de stijging van de productiviteit. Het gevolg is een scheve verdeling van de welvaart: zo’n tien procent verschuift van de werkende bevolking naar de winsten en de dividenden.

De vakbonden blijven vrije loononderhandelingen eisen. Ze worden daarin gesteund door de Internationale Arbeidsorganisatie die België op de vingers tikt omdat de fameuze Wet van 1996 een regelrechte inbreuk is op de fundamentele vrijheid van onderhandelen.

Maar, is er wel financiële ruimte voor structurele, bruto loonsverhoging? Die is er inderdaad niet bij alle ondernemingen, dat erkennen ook de vakbonden. Maar het is zeker ook geen algemene kommer en kwel in ondernemingsland.

In vergelijking met onze buurlanden zijn de Belgische bedrijven extreem winstgevend.

Enkele feiten en cijfers. In het tweede kwartaal van 2022 stegen de winstmarges naar een historisch record. In vergelijking met onze buurlanden zijn de Belgische bedrijven extreem winstgevend. De ‘Top 5.000’ van Trends, een magazine dat je moeilijk van vakbondssympathie kunt verdenken, toont dat de 5.000 grootste bedrijven in ons land vorig jaar samen 36 miljard euro winst hebben geboekt.

Is er dan geen ruimte voor echte loononderhandelingen? En Engie en andere energiereuzen stapelen de overwinsten op. Dan is een streng Europees afgesproken prijzenplafond logisch, toch?

Er is wel geld. Het is de visie die ontbreekt. Een structurele crisis vraagt om een radicale keuze voor duurzaamheid en sociale rechtvaardigheid. Een zoethoudertje zal het verzet niet laten verstommen.

Bron: dewereldmorgen.be

Hoge winsten moeten terugvloeien naar de werknemers

De nationale stakingsdag op 9 november stond in het teken van de koopkracht. De werknemers willen de bevriezing van de energieprijzen, het einde van de loonnormwet die echte opslag onmogelijk maakt, en de bescherming van de loonindexering. Wij bezochten verschillende grote piketten, en laten de stakers aan het woord.

“We staken vandaag om de koopkracht te steunen. Als je inkopen doet merk je dat het leven tegenwoordig heel duur is geworden. De rijken worden almaar rijker terwijl het voor de gewone mensen almaar moeilijker wordt. Vandaag zijn er kinderen die met een lege brooddoos naar school gaan. Ook voor die mensen komen wij vandaag op.”

“CMA CGM heeft vorig jaar 18 miljard euro winst gemaakt, wat een gigantisch cijfer is, maar toch kunnen ze door de loonnormwet geen loonsopslag geven aan hun personeel. Dat is niet eerlijk, want het personeel zorgt voor die gigantische winsten. Het dus niet meer dan logisch dat het personeel mee kan genieten van die hogere winsten, en dat het niet enkel de aandeelhouders zijn. Daarom willen wij het signaal geven aan de regering en dit bedrijf dat wij ons deel van de koek willen.”

“Niemand staat hier voor zijn plezier. Niemand staakt graag. Wie hier vandaag staat heeft loonverlies. Maar dit is het enige wat we kunnen doen om er verandering in te brengen. Als wij allemaal met onze kop in het zand blijven zitten, dan gaat de middenklasse verdwijnen. De energieprijzen zijn onbetaalbaar, de lonen stijgen niet meer en de patroonsorganisatie VOKA wil nu al de automatische loonindexering, die ons tot op heden redelijk beschermd heeft, onder vuur nemen. Wij hebben geen keuze dan vandaag actie te voeren.”

“Mijn firma, Maersk, maakte vorig jaar 25 miljard winst. Alle rederijen maken vandaag gigantische winsten die ze vroeger niet maakten. Zij zouden een loonsopslag gemakkelijk kunnen geven, maar omwille van de loonnormwet is dat nu onmogelijk.”

“De laatste jaren is er een loonstop geweest en worden overuren zeer laag uitbetaald, maar ondertussen stijgen die winsten maar. De grote bedrijven betalen ook nauwelijks belastingen. Als je al hun winsten zou optellen dan zou je daar de staatsschuld mee kunnen afbetalen. Als wij niet staken dan zullen wij nooit een deel van die superwinsten kunnen afromen.”

“De koopkracht van de mensen gaat er op achteruit en voor de werknemers wordt het onmogelijke gemaakt om loonsopslag toe te kennen. Exxon Mobil maakt zeer hoge winsten, en daarvan dient iets terug te vloeien naar de werknemers. Het is ook een onderneming als Exxon Mobil die met hun hoge winsten er onrechtstreeks voor zorgen dat de energiefactuur de hoogte ingaat. Het is hoog tijd dat er een strategie komt van de overheid om een stop te zetten op de energieprijzen, zodat het voor de mensen opnieuw betaalbaar wordt.”

“Het is nu juist meer dan ooit verantwoord om het werk neer te leggen om een duidelijk signaal te geven aan de overheid en aan de werkgevers dat er iets moet veranderen. Voor de mensen die staken is het niet gemakkelijk, want dat kost hen geld, maar solidariteit in tijden van crisis is meer dan broodnodig. We willen graag de mensen bedanken die vandaag staken en die solidair zijn. Zij tonen dat het zo niet langer kan.”

“We staan hier omwille van de koopkracht en hoge energiefacturen. Onze overheid doet daar heel weinig aan. Frankrijk heeft de prijzen geblokkeerd. Er zijn heel wat mogelijkheden om de prijzen te drukken. Het is jammer dat dit in ons land niet gebeurd is.”

“De loonnormwet die ervoor zorgt dat er nergens een serieuze loonsopslag kan komen, die moet op de schop. Overal laten ze de markt spelen, maar als er op de arbeidsmarkt een tekort is aan werkkrachten dan gaan er bij een normale marktwerking de lonen omhoog. Wel die marktwerking wordt dan wel geblokkeerd. Er zijn blijkbaar bepaalde belangengroepen die net iets meer macht hebben binnen de politiek dan de doorsnee werknemer, die voor zijn rechten moet opkomen door middel van een stakingsactie zoals vandaag.”

Ann: “Het leven is te duur voor iedereen, de energieprijzen swingen de pan uit, waardoor mensen soms hun boodschappen niet meer kunnen betalen. We staan hier vandaag om duidelijk te maken dat de lonen gedeblokkeerd moeten worden, en dat niet de gewone burger de grote energiekost moet dragen maar de grote bedrijven.”

“Veel mensen trekken vandaag aan het kortste eind. Daarom hebben we hier een rugzak gezet met touwtjes aan, voorbijgangers of geïnteresseerden kunnen dan aan een touwtje trekken en een cadeautje krijgen uit onze boodschappentas. Zo willen we ons solidair tonen en troost bieden.”

Kaat: “Veel van onze cursisten zijn volwassenen, die werken of van een uitkering moeten leven. Zij komen aan het eind van de maand niet rond.”

“De ouders die bij ons les volgen krijgen de brooddozen van hun kinderen niet meer gevuld en hun huizen niet meer verwarmd. Ze komen zich bij ons aan de verwarming opwarmen, die ook bij ons ook op een laag pitje staat. De mensen die woekerwinsten maken moeten meer bijleggen, niet onze cursisten.”

Freya Haak is lid van de PVDA. Zij is met een groep kameraden naar het piket gekomen.

Freya: “We komen vandaag de stakers en actievoerders steunen, tegen de enorme kloof van oneerlijkheid tussen de grote multinationals met hun enorme winsten en de werkende mensen die niet rond komen.”

“Wij staan achter de eis van de vakbonden voor een aanpassing van de loonnormwet die vrije loononderhandelingen blokkeert, terwijl de prijzen blijven stijgen en de lonen niet volgen. We willen mee de boodschap verspreiden dat het anders kan, in Frankrijk hebben ze de energieprijzen geblokkeerd, de energiefactuur van de inwoners daar is nu gelijk aan een derde van onze energiefactuur.”

“Ook de middenklasse is stilletjes aan het verdwijnen. Er worden stappen in de goede richting gezet om de allerzwaksten in de maatschappij te steunen, maar ook veel jonge gezinnen, zelfs tweeverdieners en alleenstaanden die werken komen niet rond. Zij moeten soms twee jobs combineren, en dat heeft natuurlijk een effect op hun kinderen.”

Haven Gent: “Indexeren is niet genoeg”

Aan het piket op de Luchthavenlaan in Gent ontmoeten we tussen enkele brandende paletten Pascal. Hij is gepensioneerd délégué van BTB in de haven van Gent.

“Ikzelf werk niet meer, maar ik sta hier voor mijn kinderen en hun toekomst. De staking wordt goed opgevolgd bij ons, ik schat dat ongeveer de helft van het havenpersoneel staakt. De lonen moeten omhoog, mensen kunnen gewoon hun energierekening niet meer betalen. De index moet behouden blijven, maar dat is niet genoeg. Als je een loon van 1.800 euro met 10% indexeert, dan heb je 180 euro extra. Maar het leven is in werkelijkheid nog een stuk duurder geworden, ze tellen energie en brandstof onvoldoende mee.”

“Als je dan naar de politiek kijkt, daar wijzen ze naar Europa voor de energieprijzen en naar de concurrentiepositie voor de lonen. Europa is een goede zaak, maar onze ministers zouden beter kijken wat ze zelf kunnen doen voor onze koopkracht.”

“Specifiek voor havenpersoneel is dan nog dat de Wet Major onder druk staat. Die wet regelt ons statuut als havenarbeider. Volgens het Europees Hof moet die wet aangepast worden. Ik denk niet dat ze daaraan gaan durven raken. Als ze dat doen gaan alle havens volledig plat, dat zullen ze niet riskeren.”

Volvo Trucks Gent: “Brandstofprijzen zijn een flinke hap uit je budget”

Tentjes, blikjes en mensen die in een goede sfeer bezorgde gesprekken voeren, dat treffen we bij Volvo Trucks in Gent aan. Alain is afgevaardigde voor ABVV Metaal.

“Volgens mij staakt ongeveer 95% van de arbeiders bij Volvo Trucks. De hele productielijn ligt stil, er werken nog een paar mensen op de administratieve diensten. Onze mensen klagen over hun koopkracht. Onze sector heeft vrij goede lonen, zeker als je het vergelijkt met andere arbeiders. Maar ook wij voelen de crisis stilaan heel concreet. Veel arbeiders wonen vrij ver van de fabriek, sommigen van ons rijden meer dan 100 km per dag aan woon-werkverkeer. Openbaar vervoer is geen optie. Met de huidige brandstofprijzen is dat een flinke hap uit je budget. Hetzelfde met de gasprijs.”

“Het is vooral bitter als je kijkt hoe hoog de winsten zijn. Ook Volvo Trucks heeft elk jaar goede cijfers. Dan moet er toch ruimte voor een echte opslag zijn.”

“De VRT gaat het eerste overheidsbedrijf zijn waar zoveel naakte ontslagen gaan plaatsvinden. Er is grote ongerustheid dat de VRT het proefkonijn is en de Vlaamse regering dit ook in andere overheidsbedrijven kan gaan doorvoeren.”

“Onze loonsopslagen worden bevroren voor een jaar. En er worden 222 jobs geschrapt. Thuis wordt aan een privé-producent verkocht, inclusief het materiaal én 70 VRT-medewerkers. Terwijl, zij werken heel graag voor Thuis, maar zij zijn in eerste instantie VRT-medewerker en hebben destijds gekozen om voor een openbare omroep te werken en niet om in de privé te werken. Dat is voor hen een slag in het gezicht. En wij verliezen ook 70 VRT-collega’s.”

“Daarnaast gaan er 70 naakte ontslagen vallen. Voor hen is dit een drama wat betreft koopkracht. Zij hebben óók een hoge energiefactuur te betalen. En tot slot moet er een deel met vervroegd pensioen uitstromen. Dat betekent dat voor degenen die achterblijven de werkdruk enorm verhoogt.”

“Een grote oorzaak van dit alles is dat de werkingsmiddelen van de VRT niet geïndexeerd worden. Het niet indexeren van de werkingsmiddelen is in tijden van deze energiecrisis, waarbij alles veel duurder is geworden, een bedrag dat gigantisch de pan uit swingt. Er moet gecompenseerd worden aan een hoge inflatie.” “Bovendien, de Vlaamse regering krijgt zijn inkomsten van de federale overheid wel geïndexeerd. Zij houden dus eigenlijk een stuk geld achter. Het is niet dat er geen geld is. Waarom doet de Vlaamse overheid dat? Om versneld het gat in de begroting dicht te rijden. Ondertussen staan de mensen in de kou, letterlijk en figuurlijk.”  Bron: dewereldmorgen

Bedrijven betalen minder patronale bijdragen

Korting van één miljard op patronale bijdragen “mogelijk staatssteun,” zegt Raad van State. PVDA: “Trek dat cadeau voor het grootbedrijf in”,  zegt Gaby Colebunders (PVDA).

De federale regering besliste in oktober om de patronale bijdragen tijdens de eerste helft van 2023 met 7% te verlagen, ter compensatie van de loonindexering. In een advies op de Programmawet die het begrotingsakkoord moet uitvoeren noemt de Raad van State die maatregel nu “mogelijk staatssteun” en in contradictie met Europees recht.

ppositiepartij PVDA vraagt dat de vermindering ingetrokken wordt, omdat die de financiering van de sociale zekerheid ondergraaft. “Bovendien bevoordeelt de maatregel vooral die bedrijven die nu enorme overwinsten maken, zoals Engie,” zegt PVDA-volksvertegenwoordiger Gaby Colebunders. “Het zijn vooral de grote bedrijven die profiteren van dat miljard euro steun. Kleine zelfstandigen en bedrijven, die vaker in moeilijkheden komen, zijn veel meer gebaat met een ambitieus prijsplafond op energie.”

In haar advies1 stelt de Raad van State: “Uit wat voorafgaat volgt dat de ontworpen maatregelen mogelijk kunnen worden gekwalificeerd als staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU.” Het grootste vraagteken is volgens de instantie of het om gerichte steun gaat. Daarom stelt de Raad van State voor dat de regering de maatregel ‘on hold’ zet en een toetsing laat doorstaan door de Europese Commissie. Indien die zou beslissen dat het om staatssteun gaat, kan de maatregel achteraf nietig worden verklaard.

Volgens PVDA is België intussen kampioen in loonsubsidies aan bedrijven. “Tegen 2027 krijgen Belgische bedrijven jaarlijks bijna €17 miljard euro korting, zogezegd om hun concurrentiekracht te bevorderen,” reageert Gaby Colebunders. “Ondertussen zegt het Rekenhof dat er in 2022 uitzonderlijk hoge dividenden zijn uitgekeerd, en zijn de winstmarges hoger dan die van onze buurlanden. Dit cadeau van de regering is een nieuwe slag voor de sociale zekerheid. Het zijn die maatregelen die de betaalbaarheid van onze pensioenen en gezondheidszorg ondergraven.”https://www.dekamer.be/FLWB/PDF/55/3015/55K3015001.pdf

Bedrijven maken recordwinsten

Bedrijven maken recordwinsten

Bedrijven keren recordbedrag aan dividenden uit, dankzij de energiecrisis.

In het derde kwartaal van 2022 betaalden bedrijven wereldwijd 416 miljard dollar aan dividenden aan hun aandeelhouders. Daar zitten zo’n 46,4 miljard dollar aan oliedividenden bij. Dat berekende de vermogensbeheerder Janus Henderson voor zijn Global Dividend Index.

Zonder de stijging van de winstuitkeringen bij de energiebedrijven zou er ongeveer hetzelfde bedrag als in dezelfde periode vorig jaar uitgekeerd zijn door de bedrijven. “De olieprijs is inmiddels al lager dan die eerder dit jaar was, wat dus betekent dat het uitzonderlijke niveau van uitbetalingen waarschijnlijk niet blijvend is. Net als andere grondstoffen zijn energieprijzen cyclisch”, waarschuwt Jane Shoemake, beheerder van Global Equity Income bij Janus Henderson. Bij de mijnbouwers die allerlei metalen uit de bodem halen, daalden de dividenden in het derde kwartaal.

Als de wereldeconomie in zwaar weer terechtkomt en de fabrieken minder draaien, dan daalt ook de vraag naar fossiele brandstoffen. Voor heel 2022 verwacht Janus Henderson ondanks de donkere wolken aan de economische hemel zo’n 1,56 biljoen dollar aan dividenden, een stijging met 8,9 procent tegenover 2021. Jane Shoemake: “In 2023 zal de tragere economische groei waarschijnlijk gevolgen hebben voor de winst en het vermogen van sommige bedrijven om hun uitkeringen te verhogen.” Ze wijst erop dat dividenden minder schommelen dan de bedrijfswinsten in de loop van de economische cyclus. Door de pandemie hebben sommige bedrijven hun dividendbeleid aangepast “tot een duurzamer niveau”. Beleggers hadden er alle begrip voor dat bedrijven in zo’n onzekere tijd wat meer cash op zak hielden. Vandaag is de winstgevendheid van de bedrijven nog altijd sterk, wat ertoe leidt dat de meeste bedrijven nog wel iets achter de hand hebben om de magere winstjaren te overbruggen.  Bron: Trends

Onze lonen zijn niet te hoog

De bezorgdheid over de vermeende hoge loonkost die ons economisch zou fnuiken, wordt politiek breed gedeeld. Een nauwkeurig beeld van onze reële lonen toont echter een toenemende dualisering: de laagste lonen boeren achteruit, de hoogste lonen blijven stijgen.

Een veelgehoorde klacht vanuit het bedrijfsfront: de lonen zijn te hoog. Hoe kunnen ‘onze’ bedrijven concurreren met hun tegenhangers uit de buurlanden, wanneer ze zoveel méér moeten betalen aan lonen en sociale bijdragen dan bedrijven in Duitsland, Nederland of Frankrijk? Zeker in tijden van hoge inflatie wijzen werkgeversorganisaties daarbij met een beschuldigende vinger naar ons systeem van automatische indexatie: wanneer de prijzen stijgen, stijgen de lonen ‘automatisch’ mee; als de prijzen sterk stijgen, gaat ook de prijs die bedrijven moeten betalen voor arbeid dus sterk omhoog. En zo prijzen we onszelf uit de markt, is hun steeds herhaalde klacht, want in de ons omringende landen is er geen sprake van dat de lonen ‘vanzelf’ stijgen wanneer de prijzen stijgen.

DE CONCURRENTIEKRACHT VAN ONDERNEMINGEN VERBETEREN Die bezorgdheid over de vermeende hoge loonkost die ons economisch zou fnuiken, wordt ook politiek breed gedeeld. Al sinds jaar en dag voeren opeenvolgende regeringen, van velerlei slag, daarom een politiek die de prijs van arbeid voor bedrijven omlaag moet halen, om zo de ‘concurrentiekracht’ van in België producerende ondernemingen te verbeteren. Daarbij worden vier grote hefbomen ingezet:  Lees verder via SAMPOL