by admin | feb 11, 2023 | Economie
Als de btw op energie op 6 procent blijft, dan wil de federale regering accijnzen invoeren om uit de kosten te geraken. Terwijl energiebedrijven superwinsten blijven maken draait de gewone man of vrouw er weer voor op. Voor de regering is dat een gemakkelijkheidsoplossing, maar ze is zeer onrechtvaardig.
Waarom accijnzen?
Alhoewel er nog geen definitieve beslissing is gevallen om accijnzen te heffen op energie, zijn alle partijen van de Vivaldi-regering het over het principe eens: als de btw op energie definitief naar 6 procent gaat, worden hogere accijnzen geheven op stroom en gas.
De redenen? De operatie moet het verlies van de hogere btw-inkomsten compenseren. Via accijnzen zou het veel makkelijker zijn om in te spelen op prijsschommelingen en kan er een onderscheid gemaakt worden tussen soorten verbruik en energiebronnen.
Het moet de regering nu en in de toekomst ook meer mogelijkheden bieden om het energieverbruik en de energietransitie in ons land te sturen.
Laat ons beginnen met het voorstel van bevoegd minister Vincent Van Peteghem (CD&V). In het nieuwe systeem zal een onderscheid gemaakt worden tussen een basisverbruik en een meerverbruik. Wanneer de prijzen voor aardgas boven 100 euro per MWh en voor stroom boven 250 euro per MWh stijgen, zullen de accijnzen voor het basisvolume dalen.
Al het verbruik boven op het basisvolume wordt wél aan het volledige accijnstarief belast. Voor elektriciteit stelt de minister een basisvolume voor van 3.000 kWh (3 MWh), voor aardgas 12.000 kWh (12 MWh). Bovendien geldt voor aardgas ook een ondergrens. Als de prijs onder de 45 euro per MWH gaat, zullen de accijnzen op het meerverbruik toenemen.
Zijn uitleg? Dat is om te vermijden dat mensen méér gaan verbruiken wanneer de prijzen heel laag zijn. Op die manier wordt de energietransitie ondersteund.
Wat volgt zijn bedenkingen op de volgende vragen:
Zijn accijnzen rechtvaardig?
Accijnzen zijn net als btw indirecte belastingen. Het zijn belastingen op consumptie of verbruik. De btw is een percentage van de kostprijs, terwijl een accijns een vast bedrag is dat je moet betalen aan de overheid.
Stel bijvoorbeeld dat je maandelijkse energiefactuur 400 euro bedraagt. Bij 6 procent btw betaal je dan 24 euro extra. Als de tarief van de accijnzen op 20 euro ligt, dan betaalt elk gezin bovenop de btw dan nog eens 20 euro per maand.[1] Een accijns op energie kan je best vergelijken met de Turteltaks uit het verleden.
In het voorstel van Van Peteghem zal het tarief van de accijnzen afhangen van de hoogte van de energieprijzen en van het verbruik van het gezin. Hoe dan ook, indirecte belastingen zijn onrechtvaardig want iedereen, ongeacht het inkomen, betaalt hetzelfde tarief of hetzelfde bedrag.
De econoom Thomas Piketty schrijft: “Een belasting op de consumptie is een belasting uit de 19e eeuw, niet uit de 21e. Indirecte belastingen zoals de btw, wegen meer op de lage inkomens. Hoge inkomens consumeren immers niet alles wat ze verdienen.”
Houdt het voorstel van minister Van Peteghem voldoende rekening met het realistische verbruik?
Van Peteghem maakt een onderscheid tussen een basisverbruik en een meerverbruik. Wanneer de prijzen voor aardgas en voor stroom boven een bepaalde grens stijgen, zullen de accijnzen alleen voor het basisvolume dalen. Al het verbruik bovenop het basisvolume wordt wél aan het volledige accijnstarief belast.
Bij hoge prijzen zullen kleine verbruikers dus minder accijnzen betalen dan grote verbruikers. Voor de minister is een basisverbruik: 3.000 kWh (3 MWh) voor elektriciteit en 12.000 kWh (12 MWh) voor aardgas. Ter vergelijking: een gemiddeld gezin dat op aardgas verwarmt in België, verbruikt op jaarbasis 3.500 kWh stroom en 17.000 kWh aardgas.
Volgens berekeningen zal de energiefactuur voor een gemiddeld gezin vanaf 1 april zo’n 20 euro per maand duurder worden.
Dwingen accijnzen en btw op energie tot spaarzaamheid?
Btw en accijnzen op energie worden ook verdedigd om mensen aan te zetten duurzaam om te gaan met energie. Men gaat er vanuit dat burgers individueel hun gedrag gaan veranderen omwille van de dure prijs.
Dat is voor een deel juist voor mensen die de financiële middelen hebben om hun huis te isoleren, zonnepanelen te plaatsen en een warmtepomp te instaleren. Maar dat is lang niet voor het grootste deel van de bevolking.
De visie om via belastingen op energie de mensen aan te zetten tot spaarzaamheid, gaat volledig voorbij aan de politieke verantwoordelijkheid om de samenleving te organiseren op een rechtvaardige, duurzame en klimaatvriendelijke manier.
Wat ze in ons land niet doen, doen ze bijvoorbeeld wel in Berlijn, Hamburg en München. In deze drie grootste steden van Duitsland is er een gemeentelijk nutsbedrijf voor de productie en distributie van energie. Deze investeren in hernieuwbare energie, maar ook in collectieve verwarming.
Ze worden niet gedreven door onmiddellijke winstgevendheid. Daarom kunnen ze doeltreffender investeren in hernieuwbare energie. Het gemeentebedrijf van München streeft bijvoorbeeld naar 100 procent elektriciteitsproductie, waarmee in 2025 in het verbruik van de hele stad kan worden voorzien.
In Berlijn installeert het gemeentelijk bedrijf zonnepanelen en gemeenschappelijke verwarmingssystemen in gebouwen om de energiefactuur van de huurders te doen dalen. De publieke bedrijven kunnen de opgewekte energie ook goedkoper verkopen, aangezien ze niet afhankelijk zijn van de logica van de markt.
Ontspoort de begroting als de btw-verlaging op energie niet wordt gecompenseerd door accijnzen?
Zonder bijkomende accijnzen, en aan de huidige prijsniveaus, zal een definitieve verlaagde btw aan 6 procent dit jaar de begroting 1,3 miljard euro kosten. De oplossing die de regering voorstelt voor dit begrotingsverlies? Accijnzen invoeren die op termijn zorgen dat de gederfde inkomsten door de btw-verlaging worden gecompenseerd.
1,3 miljard is veel geld, maar de vraag is of het geld moet gezocht worden bij de burgers met een onrechtvaardige belasting. Neen, het kan anders. Te beginnen bij diegenen die vandaag door de crisis enorme winsten boeken.
De Europese Commissie stelde vorig jaar op 8 maart, “dat voor de financiering van de door de hoge energieprijzen te nemen noodmaatregelen, de lidstaten een tijdelijke belasting op overwinsten kunnen invoeren”. Volgens het Internationaal Energieagentschap zou door dergelijke fiscale maatregelen ten aanzien van hoge meeropbrengsten in 2022 tot 200 miljard euro beschikbaar kunnen komen om de hogere energierekeningen gedeeltelijk te compenseren.
Voor ons land berekende de studiedienst van de PVDA in september 2022 dat Engie-Electrabel in de periode 2021-2024 in totaal 9 miljard euro overwinst zal boeken met de Belgische kerncentrales. Dat is extra winst bovenop de winst die ze normaal boekt.
En wat doet onze regering hieraan? Van de 9 miljard euro overwinsten die Engie-Electrabel zal boeken, wordt slechts 2,2 miljard euro afgeroomd. Van de regering mag Engie-Electrabel zich dus nog altijd verrijken met 6,8 miljard euro op kap van de gezinnen, de kleine zelfstandigen en de KMO’s.
Een hogere overwinstbelasting had hier meer op zijn plaats geweest. Daarnaast moet er ook een prijsverlaging en een prijsblokkering komen. Engie produceert zijn elektriciteit in zijn kerncentrales tegen een kostprijs van 35 euro euro/MWh, maar verkoopt het aan een veelvoud ervan. In de voorbije maanden ging het soms om het tienvoudige van de productiekost. Dat zijn echte woekerprijzen.
Deze onrechtvaardigheid kan rechtgezet worden door de elektriciteitsprijs te berekenen op basis van de werkelijke productiekost, vermeerderd met een vaste marge.
De oplossing nu en daarna
Het is nu dat vele mensen met hoge energieprijzen worden geconfronteerd en het is nu dat de energiebedrijven profiteren van extreem hoge winsten. In eerste instantie moet hiervoor een rechtvaardige oplossing komen.
Het gat in de begroting vul je met eerlijke fiscaliteit, niet met een indirecte belasting op energie die het echte profitariaat ongemoeid laat. Want let op, het zijn niet alleen de energiesectoren die overwinsten boeken, het aantal bedrijven en sectoren dat profijt haalt uit deze situatie is groter.
Met overwinst bedoelen we de bijkomende winst in vergelijking met wat werd gerealiseerd eind 2019, dat voor de ondernemingen een zeer goed jaar kan genoemd worden. In de meeste sectoren van ons land zijn begin 2021 en medio 2022 in vergelijking met 2019 de winsten gestegen. In totaal bedraagt de overwinst in vergelijking met 2019, hou je vast: 25 miljard euro!
Waar komen die winsten vandaan? In de meeste sectoren is de winsttoename te wijten aan een verhoging van de verkoopprijzen. Toen de prijzen zowat overal de hoogte ingingen hebben veel ondernemingen dat aangegrepen om hun eigen prijzen aanzienlijk op te drijven, in veel grotere mate dan de toename van hun onkosten. Van de 25 miljard euro overwinst tussen begin 2021 en medio 2022 is 18 miljard euro het resultaat van prijsverhogingen.
Deze enorme winsten zorgden voor hoge dividenden. Dat is de winst die een vennootschap uitkeert aan haar aandeelhouders. Alleen al Belgische bedrijven lieten vorig jaar samen 10 miljard euro dividenden naar de aandeelhouders vloeien. Dat is 56 procent meer dan in 2021, toen de coronacrisis veel bedrijven deed knippen in de dividenden.
In tweede instantie moet er een einde worden gemaakt aan de liberalisering van de energiemarkt. Energie is te belangrijk om het over te laten aan de grillen van enkele CEO’s en de graaizucht van aandeelhouders.
Energie is een basisbehoefte. Licht, een fornuis, een chauffage of een warme douche zijn geen luxeproducten. Daarom moet het openbaar zijn, moet het in handen zijn van de gemeenschap en onder controle staan van diezelfde gemeenschap, van productie tot distributie en opslag, van lokaal tot internationaal.
De energiesector moet in publieke handen komen. Dat is een onmisbare oplossing als we twee essentiële doelen willen bereiken: goedkopere energie en groene energie.
Niet mogelijk? Denemarken is het land dat wereldwijd erkend wordt als leider op het gebied van hernieuwbare energie. De snelle groei van windenergie heeft de sluiting van de steenkoolcentrales en de ontwikkeling van een nieuwe industriële sector mogelijk gemaakt. De meeste gezinnen profiteren er nu van collectieve verwarmingssystemen die hun verbruik en hun rekeningen verlagen.
En weet je waar dat aan te danken is? De overheden gingen onder druk van de bevolking niet mee in het verhaaltje van de liberalisering en hebben de controle over de productie en distributie van energie behouden. Zo kunnen ze beslissen waar, wanneer en hoe ze investeren in de energie van de toekomst en ervoor zorgen dat de mensen daar de vruchten van plukken.
Note:
[1] De btw wordt berekend op het eindbedrag, dus met inbegrip van de accijnzen. Dus ook op de accijnzen betaal je nog eens btw, dat is dus een soort belasting in het kwadraat.
Bron: DeWereldMorgen
by admin | feb 11, 2023 | Varia
Woensdag 1 februari, half 3. Een klein groepje ouders met jonge kinderen verzamelt voor de publieksingang van het Vlaams Parlement. Voor de tiende keer al zullen ze plaatsnemen in de publiekstribune, om zo het gebrek aan plaatsen in de kinderopvang zichtbaar te maken. “We zullen met wat minder zijn dan de vorige weken”, zegt ouder Joachim, die de leiding op zich neemt. “Gisteren liepen we mee in de grote betoging van de non-profit. De meesten van ons kunnen zich geen twee dagen na elkaar vrijmaken.” Toch zijn we met een viertal gezinnen, wat op de kleine tribune van het parlement een mooi beeld geeft.
“Ik ben al een paar keer mee geweest”, zegt een moeder mij. “Voordien heb ik nooit deelgenomen aan een protestbeweging.”
Actie Kind en Gezien in Vlaams Parlement 1 februari 2023. Foto: Jeroen Permentier
Of hun beeld van de politiek veranderd is sinds ze naar het parlement komen, wil ik weten. Verschillende ouders antwoorden dat ze zich niet welkom voelen in het parlement, nochtans het huis waar het volk vertegenwoordigd wordt. “Soms lijkt het echt een andere wereld waar die parlementsleden in leven. De eerste keer dat ik hier was werd de begroting besproken. Voor de meerderheid was er niets aan de hand, leek het wel. Plaatstekort, uitval door burn-out, sluitingsdagen in de crèches … Maar de cijfertjes kloppen, dus alles gaat goed.”
Die andere wereld zag je ook drie weken geleden, toen Open Vld’er Jean-Jacques De Gucht geërgerd reageerde op een huilend kindje op de tribune. “En de meerderheid maar applaudisseren voor zijn opmerkingen! Dat heeft onze beweging heel zichtbaar gemaakt. De week nadien hadden we een recordaantal deelnemers. Leden van ons collectief, Crisiskabinet Kinderopvang, zijn nadien (afgelopen zondag, red.) ook in De Zevende Dag geweest.”
We lopen samen door de veiligheidscontrole, waarna de kindjes een korte sanitaire stop maken. Het personeel van het parlement vindt het allemaal wel sympathiek, zo onwelkom voel ik mij nog niet. Open Vld-parlementslid Maurits Vande Reyde kruist ons, en dolt even met één van de peutertjes. Ouder Joachim stoot mij aan. “Die heeft getweet dat Jean-Jacques De Gucht overschot van gelijk had met zijn zure reactie.”
Of ze veel reacties van de parlementsleden krijgen? “Lise Vandecasteele (PVDA) en Celia Groothedde (Groen) komen soms naar de publiektribune, en Hannes Anaf van Vooruit zwaait wel eens vanuit het halfrond. We zouden bijna liever hebben dat ze dat niet deden. We zijn een brede beweging, en willen ons niet verbinden aan één of enkele partijen.” Horen ze wel eens iets vanuit CD&V? “Neen, eigenlijk niet.” Vreemd toch, voor zo’n uitgesproken gezinspartij? “Het ligt moeilijk, omdat Hilde Crevits voogdijminister is.”
Greet Ramon van Furia vzw is ook naar het parlement gekomen. De brede feministische beweging steunt het protest van de ouders en de crèches. Ze willen maximaal 5 kinderen per begeleider in de kinderopvang. Ambitieus, als je weet dat er vandaag tot 9 kindjes voor elke begeleider zijn.
Het is tijd om naar de publiektribune te gaan. Een vriendelijke maar kordate medewerkster van het parlement drukt ons nog eens op het hart dat iedereen braaf moet blijven zitten. Er wordt niet gegeten in de tribune, en je mag je ook niet laten horen. Daar houdt iedereen zich netjes aan.
“Ik laat mijn kind op mijn smartphone naar een paar tekenfilmpjes kijken, zonder geluid”, zegt Joachim. “Daarna vertrek ik. Er zullen vragen over de kinderopvang gesteld worden, maar die zitten pas aan het eind van deze vergadering. Daar gaan we niet op wachten. De bedoeling is enkel dat we aanwezig zijn, zodat de parlementsleden en de media weten dat dit thema belangrijk is.”
Zelf kan ik wel blijven zitten, want mijn eigen baby’tje zit lekker in de crèche, waar ondanks alle problemen uitstekend voor hem gezorgd wordt. De oppositie stelt vragen over de betoging van de non-profit, en vraagt daarbij nogmaals om het aantal kinderen per begeleider in de kinderopvang te verlagen.
Minister Crevits verkiest niet op die vraag te antwoorden.
Bron: DeWereldMorgen
by admin | feb 11, 2023 | Sectoren
De overgrote meerderheid van de anti-atoombeweging heeft consequent de hand gereikt aan de arbeidersbeweging, vooral in de richting van ABVV-ACOD-Gazelco, de socialistische vakbond van de energiewerknemers aangesloten bij de Algemene Centrale van de Openbare Diensten. Op enkele uitzonderingen na werd op deze uitnodigingen niet ingegaan door de betrokken afgevaardigden, ook niet wanneer discretie en anonimiteit verzekerd werden. De werknemers die geen vakbondsbescherming hebben doen er het zwijgen toe: als ze over hun werkplaats spreken zijn ze bedreigd met afdanking. Er is een sterke sociale druk om geen informatie te laten lekken, een echte omerta. Het ontbreken van deze informatie is een grote steun voor de Vivaldi regering om de looptijd van twee stokoude reactoren nogmaals te verlengen.
Er heerst dan ook sociale vrede in de kernenergie. De lonen en de werkvoorwaarden zijn uitstekend voor de vast benoemde personeelsleden. Het lot van werknemers van de onderaannemers en van de interim-arbeiders wordt minder aandachtig bekeken. In Doel worden interimkrachten ingezet in de radioactieve zones, in Tihange blijkbaar niet. Wanneer men weet dat de toegelaten bestraling van werknemers per jaar berekend wordt en er geen centrale gegevensbank bestaat voor deze bestralingen, ligt het voor de hand dat vele mensen van de ene naar de andere werf verhuizen, en iedere keer een jaardosis en een fors loon opnemen. De kankers die zo opgelopen worden verschijnen pas jaren later en worden niet in kaart gebracht. (zie in het Frans: https://www.ma-zone-controlee.com). De reële onveiligheid van de reactoren komt niet naar buiten. De ACOD-afgevaardigde “Veiligheid en Gezondheid” van Tihange legde voor de TV-camera’s uit dat de scheuren in de reactorvaten van Tihange 2 en Doel 3 flauwekul waren, toen 50.000 op straat kwamen om de sluiting van die reactoren te eisen. Dat deze reactoren als eerste stilgelegd werden duit erop dat er toch ernstige gevaren aan de scheurreactoren verbonden waren.
Dat een vakbond niet altijd zijn projecten kan verwezenlijken is iets wat iedere afgevaardigde ondervindt. Maar dat er, sinds Jacques Yerna de leiding van Gazelco verliet in 1962, geen vinger uitgestoken wordt om deze doelstellingen ook maar bespreekbaar te maken betekent dat men een loopje met de principes. De eerste eis die geschreven staat in de princiepsverklaring van ACOD (1945) “Vanaf dat moment eiste de ACOD.: 1 het onder openbaar statuut plaatsen van het openbaar vervoer en van gas- en elektriciteitsbedrijven”. (mijn vertaling – de Nederlandse tekst is onvindbaar)
De vakbond van de openbare diensten kan deze eis vandaag moeilijk opnemen omdat de betrokken sector, Gazelco dus, er niet van wil horen. Dat deze sector eigenlijk een privébedrijf is, Engie, en dus niet bij de ACOD hoort is niet bespreekbaar. Het beheer van een centrale bestaat er blijkbaar in zoveel mogelijk leden te behouden ten alle koste. De strijd voor het redden van het klimaat, waar de het “onder openbaar statuut plaatsen” van de grote productiemiddelen van elektriciteit toe behoort, wordt zo verplaatst naar de verre toekomst, wanneer het te laat is. Nochtans moeten de bonden hier een belangrijke rol in spelen.
De anti-atoombeweging kreeg bij iedere uitgestoken hand naar Gazelco steevast te horen dat “de werkgelegenheid in de centrale niet in gevaar mag worden gebracht” door het stilleggen van Doel 3 en Tihange 2. We kunnen alleen maar vaststellen dat de twee scheurreactoren vandaag stilgelegd werden zonder het verlies van één enkele werkplaats. Weliswaar ook zonder de werktijdsverkorting die ons voor de hand liggend leek om de tewerkstelling te vrijwaren bij de sluiting. Maar het was dus wel mogelijk, met een kleine inspanning.
Natuurlijk gaat het initiatief voor het stilleggen van de twee scheurreactoren vandaag uit van de regering en de bedrijfsleiding, die bovendien alles sociaal inpakt en niet van de anti-atoombeweging. Zich bij de beslissingen van de bedrijfsleiding en de overheid neerleggen lijkt de leidraad te zijn van deze vakbondsleiding. Maar misschien moeten we hier eerder spreken over een vage bond?
Bron: DeWereldMorgen
by admin | jan 8, 2023 | Economie
Door STAN DE SPIEGELAERE – Gastprofessor aan de UGent, kernlid van Denktank Minerva en werkt bij UNI Europa. Hij schrijft deze bijdrage in eigen naam, in SAMPOL
“Automatische loonindexering bestaat alleen in België”, horen we vaak.
In vele andere, Europese landen bestaan er ook systemen van indexeringen.
Zo uniek is België dan toch niet.
Het bestaat alleen in België‘. In ongeveer elke discussie over de automatische indexering van de lonen in België wordt dit argument aangehaald. De consequentie is duidelijk: dit moet wel een zot idee zijn, als geen enkel ander land het doet.
Meestal wordt er nog snel aan toegevoegd dat ook in Luxemburg, Malta en Cyprus er soorten van indexeringen bestaan, maar geen enkel mens die deze kleine landen serieus neemt, toch?
Maar klopt dat wel, dat de automatische loonindexering enkel bestaat in België?
De vraag stellen is ze beantwoorden: nee, dat klopt niet.
In vele landen bestaan er vormen van loonindexering die, net als in België, vastgelegd worden in sector- en/of bedrijfscao’s.
Wat wél klopt is dat het systeem in België uniek is (naast Luxemburg, Malta en Cyprus) in de breedte van het systeem. In België hebben (bijna) alle werknemers recht op een soort van automatische indexering van hun lonen. In andere de meeste andere landen zijn er indexeringen, maar die zijn beperkt tot een aantal sectoren of bedrijven.
- HET BELGISCH SYSTEEM
- Voor we kijken naar het buitenland, even focussen op het binnenland. ‘De’ indexering bestaat namelijk niet. De loonindexering wordt beslist in collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s) gesloten op sector- en soms op bedrijfsniveau. Er is dus geen wet die zegt dat lonen geïndexeerd moeten worden. Het zijn vakbonden en werkgevers die, in onderhandeling, beslissen om een indexering toe te passen.
Een indexering, niet ‘de’ indexering, want werkgevers en vakbonden zijn vrij om zelf te beslissen hoe die indexering er moet uitzien. Sommige kiezen voor een indexering op vaste tijdstippen, één, twee of meerdere malen per jaar. Andere sectoren kiezen om de lonen aan te passen eens de inflatie (afgevlakte gezondheidsindex) met 1 of 2% gestegen is.
Zoals de discussie rond AXA ons ook leerde, sommige sectoren en bedrijven indexeren de reële lonen, andere enkel de barema’s en dus de minimumlonen.
Het unieke aan België is dat vakbonden en werkgevers erin geslaagd zijn om in bijna alle sectoren een indexering te onderhandelen. Volgens De Morgen zou zo’n 2% van de werknemers geen (sectoraal) recht hebben op een indexering van hun loon. Maar het kan zijn dat enkele onder hen toch een indexering hebben op basis van een bedrijfsakkoord.
- HET BUITENLAND
- De vrijheid die het Belgisch sociaal overleg heeft om soorten van indexeringen te onderhandelen, die bestaat in de meeste andere landen ook. Sociale partners zijn vrij om samen te onderhandelen over hoe het loon in een sector of bedrijf bepaald wordt, en dus kunnen ook in het buitenland vormen van indexering onderhandeld worden.
Uit een interne bevraging van UNI Europa (de Europese vakbondsfederatie van de dienstensectoren) blijkt dat er vormen van sector- en bedrijfsindexeringen bestaan in (minstens) Spanje, Nederland, Roemenië, Turkije, Ierland en Frankrijk, Slowakije en Italië.
In Spanje zou ongeveer 14% van de cao’s die momenteel ondertekend worden ‘wage guarantee’ clausules zitten die automatische verhogingen voorzien indien inflatie boven een bepaalde grens uitvalt.
In Nederland probeert de FNV in zoveel mogelijk cao’s een ‘algemene prijs compensatie’ clausule te onderhandelen die een indexering van de lonen voorziet. Ze zijn er reeds in geslaagd om zo’n clausule te onderhandelen in verschillende sectoren (zoals schilderwerken, haven, procesindustrie, industriële reiniging ) en bedrijven (onder andere Vopak en Chemours) en pleiten voor een veralgemening van het systeem. In sommige sectoren (onder andere nationale spoorwegen) werd een alternatief systeem voorzien.
In Turkije , Roemenië , Ierland, Slowakije en Italië zijn er voorbeelden van bedrijfs- en sectorcao’s die naast loonsverhogingen, ook een (semi-) automatische aanpassing aan de inflatie voorzien. In sommige gevallen is de link niet automatisch en wordt er bij een overschrijding van de inflatie automatisch een nieuwe onderhandeling opgestart. In andere akkoorden is de link wel automatisch en is er een loonsverhoging bovenop de indexaanpassingen.
- AUTONOMIE VAN DE SOCIALE PARTNERS
- Werkgevers en vakbonden zijn, in principe, vrij om te onderhandelen over loon- en arbeidsvoorwaarden. Dat kunnen ze doen door een akkoord te sluiten over vaste loonsverhogingen, maar niets staat sociale partners in de weg om een meer flexibel systeem te onderhandelen dat lonen linkt aan de evolutie van de prijzen in een land.
In België hebben bijna alle sectoren dat gedaan en is er dus een uniek breed systeem van automatische loonindexeringen. Maar vakbonden en werkgevers in andere landen genieten dezelfde autonomie en ook daar wordt er, zeker met de huidige hoge inflatie, gekeken naar (semi-) automatische systemen van loonadaptaties.
Zoals blijkt uit een bevraging van Europese vakbonden bestaan er systemen van indexeringen in vele Europese landen. In sommige ervan zijn ze even breed als in België (zoals in Luxemburg, Malta en Cyprus), in andere is er een duidelijke uitbreiding van het systeem (zoals in Spanje en Nederland), terwijl in nog andere de indexeringen beperkt blijven tot een aantal sectoren of bedrijven. Zo uniek is België dan toch niet.